Χαμόγελα έφερε στα πρόσωπα του πολυπληθούς ακροατηρίου της «Αίθουσας Χρ. Λαμπράκης» του Μεγάρου Μουσικής η πρώτη φετινή τακτική συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (15/1). Οι επιτυχημένες εντυπώσεις οφείλονταν τόσο στην πολύ καλή φόρμα του συνόλου όσο και στην άνεση με την οποία κινήθηκε σε ρεπερτόρια διαφορετικών υφολογικών απαιτήσεων ο -γνωστός μας από το διεθνή μουσικό διαγωνισμό «Δημήτρης Μητρόπουλος», στον οποίο απέσπασε το 2002 το Α’ Βραβείο- Τούρκος αρχιμουσικός Αλπασλάν Ερτυντζάλπ.
Η βραδιά άνοιξε με τη μουσική μπαλέτου που ο Μότσαρτ συνέθεσε για το τέλος της όπεράς του «Ιδομενέας». Παρά το σχετικά μεγάλο μέγεθος της ορχήστρας και την «παραδοσιακή» προσέγγιση, ο αρχιμουσικός αξιοποίησε ήχο μεγάλης διαφάνειας, μετρημένα αλλά ενίοτε (π.χ. στην αρχική σακόν) σφριγηλά τέμπι και σαφή αίσθηση του χορευτικού βηματισμού, για να αναδείξει -με κομψότητα και λεπταίσθητη θεατρικότητα- τη μορφολογική ελευθερία και την ποικιλία διαθέσεων της μουσικής.
Η ίδια ρευστότητα αφήγησης, ο ίδιος σεβασμός του ύφους της γραφής αλλά και ο κυρίαρχος έλεγχος των μουσικών και εκφραστικών μεγεθών χαρακτήρισαν και την ερμηνεία της 9ης Συμφωνίας του Σούμπερτ -της επονομαζόμενης και «Μεγάλης»-, η οποία κάλυψε το δεύτερο μισό του προγράμματος. Χωρίς αγωγικές ακρότητες, ο 46χρονος Ερτυντζάλπ πρόβαλε ιδανικά την περίτεχνη ισορροπία μεταξύ (δύοντος) κλασικισμού και (ανατέλλοντος) ρομαντισμού που χαρακτηρίζει την αριστουργηματική σύνθεση. Εκμαίευσε από την ΚΟΑ παίξιμο αυξημένης συγκέντρωσης, μελωδικής ευφράδειας και ρυθμικής ακρίβειας, που δικαίωσε την τελειότητα της φόρμας και τις εναλλαγές διαθέσεων του έργου.
Έστω και χωρίς την επιθυμητή ποιότητα ήχου, τα καθοδηγούμενα από τους 4 κορυφαίους τους (Τζουμάνη, Αναστασιάδη, Γούζιο και Καπογιάννη) έγχορδα συνδύασαν σβέλτα αντανακλαστικά και προσεγμένο φραζάρισμα. Με επικεφαλής έναν εκπληκτικό Δημήτρη Βάμβα στο όμποε, τα ξύλινα πνευστά (κορυφαίοι Δράκος, Μουρίκης και Λιοδάκης) χρωμάτισαν ζηλευτά αναρίθμητα επεισόδια, ενώ και τα χάλκινα ήσαν σε γενικές γραμμές σταθερά. Συνολικά, ο υψηλός βαθμός ενέργειας και η αισιοδοξία της εκτέλεσης υπενθύμισαν ευπρόσδεκτα, ότι η συγκεκριμένη δημιουργία αποτελεί όχι αποχαιρετισμό, αλλά ύμνο στη ζωή…
Ενδιάμεσα, ορχήστρα και αρχιμουσικός κλήθηκαν να αποκωδικοποιήσουν και νοηματοδοτήσουν την εντελώς διαφορετικών ποιοτήτων γραφή του Έλληνα συνθέτη Ιωσήφ Βαλέτ (γ. 1968), με αφορμή την πρώτη (;) εκτέλεση της δεύτερης εκδοχής (2006/αναθ. 2015) τού 2ου Κοντσέρτου του για πιάνο. Αυτό που εντυπωσίασε ήταν η πυκνή ενορχήστρωση με τον καλειδοσκοπικό πλούτο ηχοχρωμάτων: από την άρπα μέχρι τα χάλκινα και τα κρουστά θαύμασε κανείς τους ευφάνταστους ηχητικούς μικροκόσμους που συνύφαναν ένα πολιστιλιστικό ακρόαμα, νεορομαντικό και μεταμοντέρνο ταυτόχρονα, διάσπαρτο με ατμοσφαιρικά επεισόδια που παρέπεμπαν σε μουσική για κινηματογράφο.
Το έργο είχε χαρακτηριστικά περισσότερο συμφωνίας κοντσερτάντε για πιάνο και ορχήστρα παρά κοντσέρτου για πιάνο: οι άλλοτε λυρικές, άλλοτε ρωμαλέες πιανιστικές διατυπώσεις εντάσσονταν στη συμφωνική ροή, σπάνια ερχόμενες σε διάλογο ή αντιπαράθεση με τις ορχηστρικές υπο-ομάδες. Φέρνοντας απόηχους Σοπέν ή/και Ραχμάνινωφ, οι δύο μεγαλόστομες καντέντσες τράβηξαν το ενδιαφέρον κυρίως για την κάπως εξεζητημένη χρήση κάθε είδους τεχνικής. Αυτή ήταν ίσως και η αχίλλειος πτέρνα του κοντσέρτου, το ότι δηλαδή φάνηκε να υπερχειλίζει ιδεών και εφέ, χωρίς να διαθέτει μια συμπαγή δραματ(ουργ)ική αφήγηση.
Αν για τον εξαίρετο σολίστ Τίτο Γουβέλη -στον οποίο και ήταν αφιερωμένο- δεν υπήρχε η παραμικρή αμφιβολία ότι διέθετε και την δεξιοτεχνία και την εκφραστική παλέτα που θα δικαίωνε την απαιτητική παρτιτούρα (έστω και αν ο μυώδης ήχος του πέρναγε οριακά πάνω από την τεράστια ορχήστρα), οι λαμπρές επιδόσεις της ΚΟΑ και του Ερτυντζάλπ δεν ήσαν διόλου αυτονόητες. Ελάχιστοι συνθέτες έχουν την τύχη να ακούσουν τα έργα τους τόσο καλά εκτελεσμένα, όπως ο Βαλέτ…
