«Ερωτόκριτος», μια τραγουδαφήγηση

Ένα από τα σπουδαιότερα αφηγηματικά, ερωτικά, δραματικά ποιητικά έπη του πολιτισμού μας, ο «Ερωτόκριτος» του μεγάλου Κρητικού ποιητή Βιτσέντζου Κορνάρου, παρουσιάζεται σε μια νέα εκδοχή στο Ηρώδειο από τους Χαΐνηδες και την ομάδα Κι όμως κινείται, με guest τον Ψαραντώνη

Μία από τις πιο ισχυρές (και ζωντανές) παιδικές μουσικές μου μνήμες είναι η φωνή του πατέρα μου –ενός όχι ιδιαίτερα γραμματιζούμενου ανθρώπου– να τραγουδά από στήθους σε μένα και στην κατά τρία χρόνια μικρότερη αδερφή μου ολόκληρα αποσπάσματα του «Ερωτόκριτου» υπό τύπον νανουρίσματος. Ένιωθα τότε αυτήν τη χαρακτηριστικά επαναλαμβανόμενη μελωδική στροφή να αναπτύσσεται μέσα μου και να με μεγαλώνει.
Ύστερα από πολλά χρόνια, μέσα από ποικίλες μορφώσεις και παραμορφώσεις, συνειδητοποίησα πως ο «Ερωτόκριτος» ανήκει σε αυτήν τη μεγάλη (παν)ανθρώπινη παράδοση της προφορικής μουσικής εξιστόρησης που συναντάμε τόσο στα ομηρικά έπη όσο και στους Δυτικοαφρικανούς griots – και αλλού, σε άλλους ανθρώπους, σε όλο τον κόσμο.

Αυτό το ποίημα, το οποίο δεν είναι ακριβώς ποίημα, και αυτή η μουσική, η οποία δεν είναι ακριβώς μουσική, δεν έμειναν ποτέ στο πλαίσιο μιας στενής κρητικής λογοτεχνίας, αλλά (εξ)απλώθηκαν σε όλα τα σημεία όπου τότε –το 17ο αιώνα– ζούσαν οι Έλληνες. Ο ίδιος ο Κορνάρος περιγράφει την ιστορία του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας, κόρης του Ρήγα της Αθήνας, δίνοντας οικουμενική διάσταση στο ερωτικό δράμα. Και όσοι δεν βιώσαμε τον «Ερωτόκριτο» εκ γενετής ακούσαμε –και ακούμε– αποσπάσματά του σε ποικίλες εκδοχές, από την «κλασική» με τον Νίκο Ξυλούρη μέχρι τις πιο σύγχρονες, με τον Ross Daly, τον Νίκο Ξυδάκη, τον Λουδοβίκο των Ανωγείων, τον Μίλτο Πασχαλίδη, τη Γεωργία ­Νταγάκη...
Πιστεύοντας πως αυτός ο «Ερωτόκριτος» υπερβαίνει την απλή ποιητική, μουσική ή θεατρική αφήγηση και μπορεί να γίνει ένα πολυδιάστατο θέαμα, βίωμα, «τραγουδαφήγημα», ο Δημήτρης-«Χαΐνης»-Αποστολάκης –πάντα με πλούτο σε φρέσκες ιδέες– του έχει δώσει μιαν άλλη μορφή, σε μια δράση μουσική και χορευτική, όπου οι φωνές των οργάνων και η κίνηση των σωμάτων οδηγούν σε μια κατάσταση σχεδόν αρχέγονης αφήγησης. μιας αφήγησης που μπορούμε να συναντήσουμε ακόμη και στους ράπερ. Ή πιο κοντά σε εμάς, στο παίξιμο της λύρας από τον Ψαραντώνη, στις μουσικές από ένα ανοιχτό γκρουπ όπως οι Χαΐνηδες, στους χορούς, στα ακροβατικά, στους φωτισμούς, στις σκηνοθεσίες που δημιουργεί η ομάδα Κι όμΩς κινείται. Στο Ηρώδειο, στις 30/6.