Σαν σήμερα, 13 Αυγούστου, λίγο πριν τις 21:00, τα φώτα στο Ολυμπιακό Στάδιο άναψαν. Η Αθήνα, η πόλη που γέννησε τους Αγώνες στην αρχαιότητα και φιλοξένησε το 1896 τους πρώτους σύγχρονους, υποδεχόταν τους 28ους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Το ρίσκο ήταν τεράστιο. Η τελετή έπρεπε να συμπυκνώσει μια ιστορία χιλιάδων ετών μέσα σε λίγες ώρες, μπροστά σε 72.000 θεατές στο ΟΑΚΑ και δισεκατομμύρια τηλεθεατές παγκοσμίως, χωρίς να πέσει στην παγίδα μιας συμβατικής ή βαρετής αναδρομής. Την απάντηση έδωσε ένας νεαρός, πρωτοποριακός χορογράφος που μέχρι τότε ήταν γνωστός κυρίως στο κοινό του εναλλακτικού χορού και θεάτρου: ο Δημήτρης Παπαϊωάννου.
Ο άνθρωπος πίσω από την Τελετή
Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου δεν εμφανίστηκε από το πουθενά, αν και για το ευρύ κοινό η εκτόξευσή του έγινε κυριολεκτικά μέσα σε μία νύχτα. Γεννημένος στην Αθήνα στις 21 Ιουνίου 1964, ξεκίνησε από τα 17 του τη ζωγραφική έχοντας μαθητεύσει στο πλευρό του Γιάννη Τσαρούχη, ενώ στη συνέχεια σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στα εργαστήρια του Δημήτρη Μυταρά και της Ρένας Παπασπύρου. Πριν τον κερδίσουν ολοκληρωτικά οι παραστατικές τέχνες, πέρασε από τον χώρο των κόμικς (Βαβέλ, Παραπέντε) και σπούδασε χορό στη Νέα Υόρκη, εμβαθύνοντας στην ιαπωνική τεχνοτροπία Butoh.
Όταν τον Μάιο του 2002 η Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής "Αθήνα 2004", Γιάννα Αγγελοπούλου - Δασκαλάκη, του ανέθεσε την καλλιτεχνική επιμέλεια των τελετών σε συνεργασία με την Jack Morton Worldwide, ο Παπαϊωάννου έγινε ο νεότερος καλλιτέχνης στην ιστορία στον οποίο ανατιθόταν η δημιουργία μιας τελετής έναρξης Ολυμπιακών Αγώνων.
Από τότε μέχρι σήμερα, παραμένει ένας από τους πιο περιζήτητους και επιδραστικούς δημιουργούς των παραστατικών τεχνών στον πλανήτη. Έργα του όπως το "Still Life", το "INK", ο "Εγκάρσιος Προσανατολισμός" (Transverse Orientation) και το πρόσφατο "Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα" περιοδεύουν συνεχώς στα μεγαλύτερα θέατρα και φεστιβάλ του κόσμου γεμίζοντας σταθερά τις αίθουσες.
"Birthplace": Η νύχτα που οι Ολυμπιακοί Αγώνες επέστρεψαν σπίτι τους
Δουλεύοντας για 18 μήνες μαζί με 2.428 εθελοντές performers, ο Παπαϊωάννου παρουσίασε το "Birthplace", μετατρέποντας το στάδιο σε μια απέραντη λίμνη. Από τον συμβολικό διάλογο των τυμπάνων ανάμεσα στην Αρχαία Ολυμπία και το ΟΑΚΑ, μέχρι τους φλεγόμενους Ολυμπιακούς κύκλους στο νερό και το λιτό χάρτινο καραβάκι με τη σημαία, η τελετή αφηγήθηκε την ελληνική ιστορία με όρους υψηλής αισθητικής και ποίησης.
Το μουσικό μέρος της βραδιάς ήταν εξίσου εμβληματικό. Η ατμόσφαιρα ντύθηκε αρχικά με τις αξεπέραστες νότες του Μάνου Χατζιδάκι, ενώ στη συνέχεια η σπουδαία Björk μάγεψε το κοινό ερμηνεύοντας το "Oceania", ένα κομμάτι γραμμένο αποκλειστικά για τη διοργάνωση.
Όταν ήρθε η ώρα για την παρέλαση των 202 εθνικών αποστολών και των 11.099 αθλητών, με σημαιοφόρο της ελληνικής ομάδας τον Πύρρο Δήμα, ο παγκοσμίου φήμης DJ Tiesto ανέβηκε στα decks, δίνοντας τον δικό του ξεχωριστό παλμό στο στάδιο.
Η κορύφωση ήρθε με την άφιξη της Ολυμπιακής Φλόγας. Ο θρύλος του μπάσκετ Νίκος Γκάλης έφερε το ιερό φως μέσα στο στάδιο και έδωσε τη σκυτάλη σε σπουδαίες μορφές του ελληνικού αθλητισμού, όπως τον Μίμη Δομάζο, τη Βούλα Πατουλίδου, τον Κάχι Καχιασβίλι και τον Ιωάννη Μελισσανίδη. Ο τελικός αποδέκτης, ο Νίκος Κακλαμανάκης, άναψε τον βωμό, φωτίζοντας τον αθηναϊκό ουρανό για τις επόμενες 15 ημέρες, προτού η μικρή Φωτεινή σβήσει συμβολικά τη φλόγα με μια ανάσα στην τελετή λήξης.
Ο διεθνής τύπος υποκλίθηκε, τα εγκώμια ήταν καθολικά και η δουλειά του Δημήτρη Παπαϊωάννου εκτινάχθηκε διεθνώς μέσα σε μία νύχτα. 22 χρόνια μετά, εκείνη η νύχτα του Αυγούστου η τελετή παραμένει σημείο αναφοράς για το πώς η σύγχρονη ελληνική τέχνη μπορεί να συνομιλήσει με την παγκόσμια αισθητική.
Διαβάστε Επίσης
