Υπάρχει μια στιγμή, λίγο μετά τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου, που ο χρόνος μοιάζει να παγώνει. Τα "Χριστός Ανέστη" μόλις έχουν ακουστεί, τα κόκκινα αβγά τσουγκρίζονται, τα φιλιά ανταλλάσσονται. Μέχρι να περάσουμε στο κέντρο του τραπεζιού, όπου καταφτάνει η μαγειρίτσα. Ένα πιάτο πέρασμα από την λιτότητα της νηστείας στις υπερβολές της Κυριακής του Πάσχα. Μα πάνω από όλα, το πιο αμφιλεγόμενο πιάτο του Πάσχα με φανατικούς φίλους και ορκισμένους εχθρούς. Από τη μία οι πολέμιοι της δεν δέχονται να φάνε κουταλιά, όπως και να έχει μαγειρευτεί. Και από την άλλη οι οπαδοί της αναρωτιούνται γιατί τρώμε ένα τόσο ωραίο φαγητό μόνο μία φορά τον χρόνο.
Κι όμως, πίσω από την πρώτη κουταλιά του διχαστικού αυτού εδέσματος κρύβεται ένας πολύ συγκεκριμένος και χρηστικός ρόλος. Η μαγειρίτσα είναι το κατεξοχήν μεταβατικό φαγητό. Μετά από σαράντα ημέρες αποχής, το σώμα ζητά μια ήπια επιστροφή στη ζωική πρωτεΐνη. Μια σούπα, θρεπτική αλλά ελαφριά, λειτουργεί σαν γέφυρα ανάμεσα στη νηστεία και την πληθωρική κρεατοφαγία της Κυριακής. Είναι μια σοφή μαγειρική επινόηση, αποτέλεσμα εκείνης της οικιακής οικονομίας που δεν άφηνε τίποτα να πάει χαμένο: τα εντόσθια του ζώου -που θα ψηνόταν την επόμενη ημέρα- μεταμορφώνονταν σε ένα πιάτο παρηγορητικό και λειτουργικό.
Πριν καθιερωθεί, ωστόσο, άλλες σούπες κατείχαν τη θέση της. Ο αρνίσιος πατσάς, βραστός ή μαγειρευτός, υπήρξε για χρόνια η επιλογή της βραδιάς. Ο Νικόλαος Τσελεμεντές άλλωστε παρατηρεί πως η μαγειρίτσα δεν είναι παρά μια εξέλιξή του, εμπλουτισμένη με χόρτα και ρύζι. Η παράδοση, όπως πάντα, δεν αντικαθιστά· εξελίσσει.
Και πίσω από όλα αυτά, υπάρχει ο βαθύτερος συμβολισμός. Το αρνί, κεντρικός πρωταγωνιστής της επόμενης ημέρας, συνδέεται με το εβραϊκό Πάσχα και το έθιμο της θυσίας, αλλά και με τη χριστιανική έννοια του "Αμνού του Θεού". Η κατανάλωσή του λειτουργεί σαν μια πράξη μνήμης και συμμετοχής, χαρίζοντας ένα μοίρασμα που ενώνει το τραπέζι με το νόημα της γιορτής. Μπορεί η μαγειρίτσα να μην είναι για όλους. Αλλά για όσους την αγαπούν αποτελεί την πρώτη κουταλιά της Ανάστασης.
Διαβάστε Επίσης
