© Χριστίνα Τσαμουρα
Στο "μεγάλο ψαροχώρι της πόλης" κόσμος συρρέει για φρέσκα θαλασσινά και στους γύρω δρόμους ψωνίζει από πολίτικη ταραμοσαλάτα και χαλβά Καππαδοκίας μέχρι ελιές, τουρσάκια και όσπρια "χύμα και τσουβαλάτα".
Σχεδόν ενάμιση αιώνα οι κάτοικοι αυτής της πόλης κατευθύνονται στη Βαρβάκειο Αγορά μέσα από τους πολύβουους και πολύχρωμους δρόμους του κέντρου για να ψωνίσουν τρόφιμα. Γενιές εμπόρων της Ψαραγοράς διαδέχονται η μια την άλλη στις "πάγκες" τους διαλαλώντας την πραμάτεια τους -"έλα, παιδιά, πάρε φρέσκο πράμα, πάρε γαρίδα, πάρε καλαμάρι".
Κι αν σήμερα η Αθήνα του gentrification και του Airbnb έχει στερήσει εν πολλοίς από την Κεντρική Αγορά την παλιά της πελατεία (τους Αθηναίους, δηλαδή, που ψώνιζαν για το σπίτι τους), μετατρέποντάς τη σε τροφοδότη ξενοδοχείων/εστιατορίων και ινσταγκραμικό σκηνικό των απαναχού like-a-local στόρις, η φάση και η σύνθεση της ιχθυαγοράς αλλάζει, καθώς πλησιάζουμε στην Καθαρά Δευτέρα.
Back to the roots και ολονυχτία στο "μεγάλο ψαροχώρι της Αθήνας"
Λες και η Σαρακοστή ξυπνάει το θυμικό μιας πόλης ολόκληρης σπρώχνοντάς την πίσω στα παλιά λημέρια, εκεί που την πήγαινε "ο παππούς και ο μπαμπάς", να πάρουν χταποδάκι και σουπιές για τα Κούλουμα. Μόνο τυχαίο δεν είναι άλλωστε που ρίζωσε η ιδέα της "ολονυχτίας", να μένει με άλλα λόγια ανοιχτή η Ψαραγορά όλη τη νύχτα της τελευταίας Κυριακής της Αποκριάς μέχρι το μεσημέρι της Καθαράς Δευτέρας, δουλεύοντας με μόνιμους κατοίκους.
Ένα εμπορικό έθιμο, που ξεκίνησε το 2000, και αγαπήθηκε τόσο από τον κόσμο, ώστε έγινε αστική παράδοση ταυτισμένη πλέον με τα αθηναϊκά Κούλουμα. Άνθρωποι απ’ όλες τις γειτονιές της πρωτεύουσας ξαναγυρίζουν στο κέντρο να προμηθευτούν "έτσι, για το καλό" τα φρέσκα θαλασσινά του καθαροδευτεριάτικου τραπεζιού μαζί με κλασικά, σαρακοστιανά εδέσματα που βρίσκουν στα πέριξ. Μια μικρή θαλασσινή πολιτεία ζει και εργάζεται καθημερινά εκεί, στα μισά της οδού Αθηνάς, στη σκεπαστή αγορά με την εντυπωσιακή στέγη.
Όπως μαρτυρούν οι αριθμοί που μας έδωσε ο πρώην πρόεδρός της, Βασίλης Σίμος, εδώ στεγάζονται 120 επαγγελματίες με 64 "πάγκες" ("καταστήματα" 1,20μ. Χ1,20μ.). Μαζί με τους υπαλλήλους ο κόσμος της ψαραγοράς ξεπερνά τα 800 άτομα, είναι το "μεγάλο ψαροχώρι της Αθήνας". Εδώ βρίσκεις σε καλές τιμές φρέσκα όστρακα, γαρίδες, χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα και ψαρικά από όλη την Ελλάδα. Τα περισσότερα συγκεντρώνονται στη Σκάλα του Πειραιά, αλλά αρκετές ψαριές έρχονται από τη Μηχανιώνα και τη Σκύρο.
Ελιές, τουρσί και ταραμάς στην οδό Αριστογείτονος
Τσακιστές Μεγάρων και Άμφισσας, κρητικές αλατσολιές, ξιδάτες Καλαμών, θρούμπες από τη Θάσο και άλλες με λιγότερο αλάτι, οι ελιές της Αριστογείτονος, έτσι απλωμένες καθώς τις έχουν μέσα στη γοητευτική πολυχρωμία τους, είναι σκέτος πειρασμός.
Στους υπαίθριους πάγκους της ίδιας πλευράς του μικρού δρόμου κάθετου στην Αθηνάς (απέναντι από την Αγορά), όπου απλώνεται η Λαχαναγορά, μετά τις ελιές ακολουθεί μια χρωματιστή στρατιά από πιπερίτσες, κουνουπίδια, αγγουράκια και λογιών λογιών πίκλες και τουρσάκια -από τον ίδιο χώρο μπορεί να προμηθευτεί κανείς και κάππαρη με το κιλό. Απέναντί τους βρίσκεται ένα από τα παλιά μπακάλικα της πόλης, που δεν έχασε ποτέ τη φήμη του, αυτό του "Ζαχαριά" (Αριστογείτονος 11-13, 2103210532): καλός ταραμάς όλων των ειδών για σπιτική ταραμοσαλάτα και βακαλάος υγράλατος Ισλανδίας, κλασικός ή φιλέτο, για τον παραδοσιακό μπακαλιάρο σκορδαλιά της 25ης Μαρτίου.
Χαλβάδες, ξηροκάρπια και τοπικά ουζάκια στην οδό Αθηνάς
Στο "1001 Γεύσεις" (στο 42 της οδού Αθηνάς, 216 0025463) έχουν μια απίθανη ποικιλία ξηρών καρπών, τα αδιαφιλονίκητα σνακ της περιόδου πριν το Πάσχα. Καρυδόψιχα πεταλούδα από ελληνικό καρύδι, σπασμένο και διαλεγμένο στο χέρι, στραγάλι αφράτο ανάλατο και πιπεράτο, φουντούκι ελληνικό, ψημένο, ανάλατο, φιστίκι αράπικο καραμελωμένο με σουσάμι είναι ελάχιστες από τις επιλογές.
Η Αθηνάς -με τα παντοπωλεία και τα ξηροκαρπάδικά της πέριξ της Βαρβακείου προσφέρει πλήθος επιλογές σε χύμα χαλβά γνωστών ονομάτων όπως της Δραπετσώνας Κοσμίδη-Γαβρίλη και του Κρητικού. Κλασικός ή με βανίλια, με κακάο, με κουβερτούρα, με ταχίνι ολικής, με ξηρούς καρπούς, με βανίλια ή χαρουπόμελο, αλλά και σκεύασμα ταχινιού με κράνμπερι είναι μερικές επιλογές με το κομμάτι ή συσκευασμένες.
Στο Παντοπωλείο "Κολιός" (Αθηνάς 51, 2114169712) βρίσκεις επιπλέον χαλβά Καππαδοκίας με ταχίνι, κουβερτούρα και χαρουπάλευρο, ταραμοσαλάτα πολίτικη με λευκό ταραμά, προζυμένιο ψωμί, λαγάνες, καρυδόπαστο Βέροιας και νηστίσιμους σαμουσάδες Μονεμβασιάς. Αν αγαπάς το ούζο, που ταιριάζει ιδανικά με τα μεζεδάκια της Σαρακοστής, ευκαιρία να προμηθευτείς κάποιο από τις φημισμένες μικρότερες ή μεγαλύτερες ποτοποιίες της Μυτιλήνης (Βαρβαγιάννη, Σαμαρά, Γιαννατσή και πολλές ακόμη) με μια στάση στο "Περί Λέσβου" (Αθηνάς 27, 2103233227).
Μπαχάρια και όσπρια στην Ευριπίδου
Στο "δρόμο των μπαχαρικών" του αθηναϊκού κέντρου, στο ιστορικό "Μπαχάρ" (Ευριπίδου στο 31, 2103217225) θα βρεις όσα χρειάζεται το σαρακοστιανό τραπέζι για να γίνει πιο πικάντικο, από μπούκοβο γλυκό που ταιριάζει στο χταπόδι με κοφτό μακαρονάκι μέχρι μείγμα sambar που θα δώσει νέο χαρακτήρα στις νηστίσιμες φακές και ρεβιθάδες. Στο μπαχαροπωλείο "Ελιξίριον" (Ευριπίδου 41, 2103215141) τις οσπριόσουπες της Σαρακοστής νοστιμίζουν τα καπνιστά πιπέρια mixed, αλλά και φλέικς καπνισμένου αλατιού.
Η γκρεμολάτα τους, μιλανέζικου τύπου, από τις καλύτερες: ένα μείγμα με βασικά συστατικά τον άνηθο, μαϊντανό και το σκόρδο, που το φτιάχνουν οι ίδιοι, κάνει το πιλάφι του ψαρά, το ριζότο και τις σάλτσες θαλασσινών να ξεχωρίσουν. Για ένα προχώ μυδοπίλαφο, διαφορετικό σε χρώμα και με πιο έντονο άρωμα, λίγος Κρόκος Κοζάνης ή σαφράν, κάνει τη διαφορά, ενώ το καρύκευμα με κουρκουμά δίνει στο σπιτικό κουνουπίδι τουρσί εντυπωσιακά κίτρινο χρώμα.
Στην απέναντι μεριά τα όσπρια φεύγουν με τη …σέσουλα. Δύο υπόγεια μαγαζιά που μοιράζονται το Α και το Β του αριθμού 46 της Ευριπίδου διαθέτουν χύμα, βραστερά ελληνικά όσπρια. "Ο Πέτρος" στο 46Α έχει φακές Κοζάνης, αλλά και κόκκινες, ρεβίθια Δομοκού, φασόλια από την Καβάλα. Ο κύριος Βαγγέλης, στο "Φθηνό Υπόγειο" του 46Β φέρνει φακές Φαρσάλων, μπαρμπούνια Καστοριάς, ελέφαντες και φασόλια Πρεσπών από τον "Πελεκάνο", τον Συνεταιρισμό Φασολοπαραγωγών Εθνικού Δρυμού Πρεσπών. Ουρά για χύμα όσπρια και όχι μόνο από το τσουβάλι και στο υπόγειο "Εμπόριον Τροφίμων" (Ευριπίδου 40, 2103211209), όπου για να μπεις ίσως χρειαστεί να περιμένεις να βγει κάποιος.
