Τρισδιάστατη απεικόνιση των ευρημάτων με το γυάλινο δάπεδο
Το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί έργα αποκατάστασης και ανάδειξης του ιστορικού Τεμένους Κουρσούμ στην Καστοριά, με στόχο τη διατήρηση και αξιοποίησή του ως σημαντικού πολιτιστικού χώρου. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 1.000.000 ευρώ, περιλαμβάνει την τοποθέτηση γυάλινου δαπέδου, την εγκατάσταση φωτισμού και σύγχρονες ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές, ενώ προγραμματίζεται η ολοκλήρωσή του μέχρι το τέλος του 2025.
Το Κουρσούμ Τζαμί, ή Κουρσουλού Τζαμί, χρονολογείται στα τέλη του 15ου με αρχές του 16ου αιώνα. Βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Καστοριάς, στην πλατεία Μεγάλου Αλεξάνδρου, και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα επαρχιακής οθωμανικής θρησκευτικής αρχιτεκτονικής στα Βαλκάνια. Παρότι ο περιβάλλων χώρος έχει αλλοιωθεί από την έντονη ανοικοδόμηση του 20ού αιώνα, το τέμενος παραμένει το μοναδικό σωζόμενο δείγμα ισλαμικής αρχιτεκτονικής στην περιοχή, μαζί με τον μεντρεσέ και το λουτρό.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης, αποκαλύφθηκαν σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα που επιβεβαιώνουν τη διαχρονική ιστορική αξία της περιοχής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Υπολείμματα παλαιοχριστιανικής βασιλικής: Στο εσωτερικό του τεμένους αναγνωρίστηκε το μεσαίο κλίτος τρίκλιτης βασιλικής, με θεμέλια που εντοπίζονται πάνω στον φυσικό βράχο.
- Αρχαία και βυζαντινά κατάλοιπα: Τμήματα πλίνθινων δαπέδων, μαρμάρινα μέλη, εντοιχισμένη επιγραφή παλαιοχριστιανικής περιόδου και θραύσματα κιόνων.
- Ευρήματα καθημερινής ζωής: Νομίσματα, γυάλινα θραύσματα, κομβία και τάφοι του 13ου-14ου αιώνα.
Η ανακάλυψη αυτών των στοιχείων οδήγησε στην απόφαση αντικατάστασης του αρχικά προγραμματισμένου κεραμικού δαπέδου με γυάλινο, ώστε τα ευρήματα να παραμένουν ορατά στους επισκέπτες.
Το έργο αποκατάστασης ενσωματώνει σύγχρονες τεχνολογίες, όπως ειδικό φωτισμό που διαχωρίζεται σε εσωτερικό και εξωτερικό για την ανάδειξη του μνημείου και τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Ο φωτισμός αναδεικνύει τα αρχαιολογικά στρώματα, προσφέροντας στους επισκέπτες μια βιωματική εμπειρία κατανόησης της ιστορίας της Καστοριάς.
Για χρόνια, το Τέμενος Κουρσούμ λειτουργούσε ως βιβλιοθήκη και αργότερα ως αποθήκη αρχαιοτήτων. Με την ολοκλήρωση των εργασιών, το μνημείο θα αποδοθεί ξανά στους πολίτες ως ένας πλήρως προσβάσιμος χώρος πολιτισμού, ικανός να φιλοξενήσει εκδηλώσεις που θα ενισχύσουν την ιστορική και αρχαιολογική του αξία.
Όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη: "Η αποκατάσταση του Τεμένους Κουρσούμ αναδεικνύει τη διαχρονική ιστορική φυσιογνωμία της Καστοριάς. Μέσω του γυάλινου δαπέδου και της αισθητικής ανάδειξης των ευρημάτων, δημιουργείται ένα πολυδιάστατο πεδίο κατανόησης των ιστορικών φάσεων της περιοχής, προσφέροντας μια μοναδική βιωματική εμπειρία στους επισκέπτες".
