Δύσκολα να ξεφύγεις από τη μουσική, όταν από την τρυφερή ηλικία των 5 ετών συγκινείσαι στο άκουσμά της. Στο σπίτι της Βάκιας Σταύρου, οι γονείς της λάτρευαν την ποιοτική μουσική -άκουγαν από Julio Iglesias και Dalida μέχρι Στράτο Διονυσίου- το ίδιο και εκείνη, με αποτέλεσμα να βρεθεί από νωρίς στο εθνικό ωδείο της Λευκωσίας για μαθήματα κιθάρας. Ακολούθησαν λίγοι μήνες σπουδών στη Μόσχα, από την οποία λόγω καθεστώτος οδηγήθηκε με συνοπτικές διαδικασίες στο κονσερβατόριο της Πράγας για να εντρυφήσει πια, στο τραγούδι. Σήμερα, μοιράζεται τον χρόνο της μεταξύ Λευκωσίας και Παρισιού, ενώ πρόσφατα κυκλοφόρησε το "Ακόμα Μόνοι" την ελληνική δηλαδή εκδοχή του δικού της, πορτογαλικού Sozinha που εδώ και 10 χρόνια αγαπά με πάθος το εγχώριο ραδιόφωνο. "Oι ελληνικοί στίχοι μου βγήκαν πάρα πολύ εύκολα, σε μία ώρα. Έχω διατηρήσει το πνεύμα των αρχικών στίχων", μου επισημαίνει. Και πράγματι, στα πορτογαλικά το τραγούδι μιλά για μία γυναίκα μόνη μετά το τέλος μίας σχέσης, ενώ στα ελληνικά αναφέρεται στο ζευγάρι, εξηγώντας πως και οι δύο παραμένουν μόνοι μετά τον χωρισμό.
>Και τα πορτογαλικά ως γλώσσα, πώς προέκυψαν;
Ανακάλυψα το βραζιλιάνικο τραγούδι από φίλους κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στην Πράγα και ξεκίνησα να ακούω όλους τους κλασικούς (Tom Jobim, Vinicius de Moraes, João Gilberto κ.α.), λάτρεψα τη μπόσα νόβα και τα φάδος. Κόλλησα τόσο, που ήθελα πάρα πολύ να ερμηνεύσω αυτά τα τραγούδια, σκέφτηκα ότι πρέπει να μάθω πορτογαλικά. Έτσι ξεκίνησα να τα μαθαίνω με μία Βραζιλιάνα που βρήκα στην Πράγα.
>Έχεις περάσει από Λευκωσία, Μόσχα, Πράγα και Παρίσι. Πώς σε έχουν επηρεάσει μουσικά η κάθε μία πόλη ξεχωριστά, τι έχεις κρατήσει από αυτές;
Από τη Μόσχα μου έχει μείνει ο σεβασμός και το δέος που ένιωθαν οι ντόπιοι ειδικά για την κλασική μουσική. Το περνούσαν και στα παιδιά τους αυτό. Η Πράγα είναι ένα παραμύθι από μόνη της, πέρασα υπέροχα όσο έμεινα εκεί και ανακάλυψα την jazz στο μεγαλείο της. Εκεί μάλιστα, με την προτροπή μίας καθηγήτριάς μου πήρα το βάπτισμα του πυρός, ερμηνεύοντας jazz στο δημοφιλέστερο Jazz Club, το AghaRTA. Οπότε από εκεί, κρατώ την αίσθηση της jazz και της latin jazz. Το Παρίσι από την άλλη, νιώθω ότι είναι το σπίτι μου.
Διαβάστε Επίσης
Στο Παρίσι έχω μεγαλώσει, έχω ωριμάσει, όλα τα προηγούμενα μέρη τα έχω συνδυάσει με τα φοιτητικά μου χρόνια περισσότερο. Εκεί βρέθηκα ως ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος που έψαχνε να βρει το μέλλον του και η συνολική εμπειρία για μένα είναι πολύ θετική. Ήθελα τόσο πολύ να πάω, που μια μέρα απλά πήρα μία βαλίτσα στο χέρι και πήγα χωρίς να γνωρίζω κανέναν. Έκανα μία μίνι έρευνα για το πού θα μπορούσα να τραγουδήσω και πήγαινα με ένα ντέμο και συστηνόμουν. Σύντομα απέκτησα βήμα σε δύο μικρά, αλλά σημαντικά για τη γαλλική κουλτούρα μέρη και έτσι άρχισα τις εμφανίσεις. Το Παρίσι μου επέτρεψε το όνειρο γιατί -με πολύ κόπο βέβαια- μου άνοιξε τις πόρτες. Μου παρείχε όλη την ελευθερία και την ενέργεια να κυνηγήσω το όνειρό μου.
>Μερικές φορές στο μεταξύ, αναρωτιέμαι, τι συμβαίνει με εσάς, τους Κύπριους καλλιτέχνες... Είναι σχεδόν απίστευτο πόσες ωραίες φωνές κατάγονται από την Κύπρο.
Ακόμα κι εγώ μερικές φορές διερωτώμαι πώς γίνεται. Έχω σκεφτεί μήπως φαίνεται περισσότερο επειδή είναι μικρή η Κύπρος, αλλά δε νομίζω ότι είναι αυτό τελικά. Ισχύει ότι βγαίνουν πολύ δυνατές περιπτώσεις και σκέφτομαι ότι έχετε δίκιο να μας το ρωτάτε αυτό. Η αλήθεια είναι πως δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω. Ίσως όμως επειδή είμαστε ένα σταυροδρόμι πολιτισμών... Το DNA νομίζω της Κύπρου είναι πολύ διαφορετικό από το ελληνικό. Μπορεί να έχουμε τις ίδιες καταβολές, τα ίδια πιστεύω μα με κάποιο τρόπο είμαστε και πολύ ίδιοι, αλλά και πολύ διαφορετικοί, ειδικά στον πυρήνα. Ενδεχομένως όλα αυτά να παίζουν κάποιο ρόλο.
>Δεδομένου του τεράστιου εύρους των σπουδών σου, έχεις αισθανθεί ποτέ overqualified για αυτήν την εποχή που οι περισσότεροι αναδεικνύονται μέσω των κοινωνικών δικτύων και δη του TikTok, χωρίς απαραίτητα πολλά προσόντα;
Αχ και να ήξερες πόσες φορές έχω ακούσει την ατάκα "Δε γίνεται να μην έχεις TikTok!". Δημιούργησα πέρυσι ένα προφίλ, είδα λίγο κάποια πράγματα και μέσα σε περίπου 20 ημέρες το άφησα. Δεν το έχω, το ξέρω. Βέβαια, για να είμαι ειλικρινής, θέλω να το ξαναδοκιμάσω, πάντα σύμφωνα με τις δικές μου αντοχές και το μουσικό ύφος. Αν σου πω ότι έχω αισθανθεί overqualified, θα ακουστεί υπερφίαλο. Και δεν είναι κιόλας ακριβώς αυτό. Απλώς πιστεύω πως δεν είναι όλα για όλους και συχνά αναρωτιέμαι αν αυτό που εγώ αντιπροσωπεύω καλλιτεχνικά μπορεί να έχει αντίκρυσμα στα κοινωνικά δίκτυα. Πολλές φορές έχω αισθανθεί μόνη σε σχέση με αυτό, με το ρεπερτόριό μου, αλλά και με τον τρόπο που λειτουργώ ως καλλιτέχνης. Ωστόσο η ιστορία, μου έχει αποδείξει ότι πάντα, το καλό -σε οποιονδήποτε τομέα- πάντα θα λάμπει. Μπορεί να αργήσει λίγο, αλλά θα βγει προς τα έξω και θα λάμψει. Ή αντίστοιχα, μπορεί να έχει πιο βραδύκαυστη απόσβεση, όμως, θα καταφέρει να αφήσει το αποτύπωμά του και αυτό είναι που με ενδιαφέρει πάνω από όλα.
>Εσένα ειδικά, σε γνωρίζει πολύ περισσότερος κόσμος στο εξωτερικό από ό,τι στην Ελλάδα. Αυτό είναι σίγουρα πολύ πιο δύσκολο.
Είναι φυσικό γιατί δεν έχω δραστηριοποιηθεί ιδιαίτερα εδώ. Αν με ρωτάς πώς αισθάνομαι για αυτό, θα σου πω ότι μάλλον είμαι υπερήφανη, γιατί πάντα το θεωρούσα κάπως πιο δύσκολο από το να απευθύνεσαι σε κοινό που μιλά τη γλώσσα σου. Η νίκη είναι διπλή. Εννοείται ότι με ενδιαφέρει η καριέρα εδώ, αλλά ήδη είμαι ευγνώμων. Ίσως γι' αυτό και διασκεύασα στα ελληνικά το Sozinha, επειδή ενδόμυχα υπάρχει η ανάγκη να έρθω πιο κοντά στο ελληνικό και το κυπριακό κοινό. Και αισθάνομαι πως αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή.
>Στο μεταξύ, πολύς κόσμος ξέρει το Sozinha αλλά θεωρεί ότι το ερμηνεύει κάποια ξένη τραγουδίστρια.
Πράγματι μου το λένε πολλοί. Εμένα κάπως μου άρεσε πάντα αυτό το μυστήριο. Ξέρεις, είναι λίγο αντιφατικό για μένα. Από τη μία, ναι, θα ήθελα να αγαπήσει περισσότερος ακόμη κόσμος τη δουλειά μου, από την άλλη όμως, όχι και τόσο, ή τουλάχιστον όχι ακριβώς με τον τρόπο που επικρατεί στις μέρες μας. Γνωρίζω πάντως, πως τίποτα δε μπορεί να συμβεί όπως το έχουμε στο μυαλό μας, ούτε ότι το μέτρο μπορεί να είναι πάντα άριστο.
>Εκτός από αγγλικά, γαλλικά, πορτογαλικά, ισπανικά και ρωσικά, είναι πραγματικά εντυπωσιακό επίσης, το ότι τελευταία σε είδα να ερμηνεύεις μέχρι και στα κινεζικά. Έχεις κάνει διάφορες εμφανίσεις εκεί, σωστά; Και βασικά πώς προέκυψε αυτό;
Με κάλεσε ένα ευρωπαϊκό φεστιβάλ, που γίνεται στο Χανγκτσόου, μία πολύ μοντέρνα πόλη στην Κίνα για να κάνω ένα live περίπου 35 λεπτών. Μετά από αυτήν την επίσκεψη, με πλησίασε ένας Κινέζος ατζέντης για να κλείσουμε ένα ακόμη, σε μία άλλη πόλη και σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραίο να ερμηνεύσω κάτι και στη γλώσσα του κοινού που θα απευθυνόμουν. Οπότε, βρήκα ένα πολύ γνωστό, και ο κόσμος ενθουσιάστηκε.
>Αλήθεια, πώς αποφασίζεις σε ποια γλώσσα ταιριάζει καλύτερα η μουσική που γράφεις;
Αυτή είναι μία πραγματικά δύσκολη ερώτηση για να απαντηθεί με λέξεις. Έχει να κάνει με την αίσθηση του πώς ηχεί η κάθε γλώσσα στα αυτιά μου, σε συνδυασμό με τη μουσική που έχω στο μυαλό μου. Είναι περισσότερο ο ήχος προς τα πού σε πάει. Συνήθως πάντως, όταν γράφω μία μελωδία, πάντα μου έρχονται αυτόματα οι στίχοι σε μία συγκεκριμένη γλώσσα, άντε το πολύ σε δύο. Κατά βάση πάντως, είναι ξεκάθαρο.
>Σε πρόσφατη κουβέντα που είχα με τον Jack Savoretti, μου εκμυστηρεύθηκε ότι στο ξεκίνημά του, δέχθηκε πιέσεις να αλλάξει το όνομά του γιατί παρέπεμπε σε world music (διεθνές ρεπερτόριο). Δεν το άλλαξε, ούτε μπήκε σε κάποια τέτοια κατηγορία. Εσύ πώς τις βλέπεις; Θεωρείς ότι είναι χρήσιμες ή περιοριστικές;
Κι εγώ θα προτιμούσα να μην ανήκω σε μία κατηγορία, το βρίσκω πολύ περιοριστικό. Το ρεπερτόριο και η μουσική που υπηρετώ αλλάζει συχνά. Αντίστοιχα, πριν από μερικά χρόνια που είχα συμβόλαιο με μία γαλλική δισκογραφική, επέμενε πάρα πολύ να με εντάξει σε μία κατηγορία, με το επιχείρημα ότι μόνο έτσι σε μαθαίνει ο κόσμος και εσείς οι δημοσιογράφοι. Αντιλαμβανόμουν τι μου έλεγαν, αλλά δεν το ήθελα. Για τον καλλιτέχνη παραμένει ασφυκτική ως μέθοδος.
>Έχεις εμφανιστεί με επιτυχία σε ένα σωρό μέρη του πλανήτη. Πού βρήκες τα περισσότερα ευήκοα ώτα;
Αν με ρωτούσες μερικά χρόνια πριν, θα σου έλεγα στη Γαλλία γιατί πράγματι, έχουν μία μεγαλύτερη περιέργεια, ψάχνουν πολύ και συνέχεια ανακαλύπτουν καινούργια πράγματα για να ακούσουν. Τώρα πια όμως, μπορώ να σου πω ότι το εισέπραξα αυτό και στη Γερμανία, αλλά και στην Κίνα. Η πιο μεγάλη έκπληξη όμως, ήταν στο Μπουένος Άιρες, όπου εμφανίστηκα σε ένα πολύ μεγάλο θέατρο χωρητικότητας περίπου 1200 ατόμων. Ήταν γεμάτο, ο κόσμος ήταν πολύ δεκτικός και θα μου μείνει αξέχαστο ως εμπειρία.
>Είδα ότι στο παρελθόν έχεις δηλώσει ότι οι Γάλλοι γενικά βοηθούν πολύ τους νέους μουσικούς, στηρίζοντάς τους έμπρακτα. Τι πιστεύεις ότι πρέπει να κάνει η Κύπρος και κατ' απέκταση η Ελλάδα, για να ακολουθήσουν;
Στη Γαλλία υπάρχουν μεγάλοι οργανισμοί, όπως η SACEM, που είναι η αντίστοιχη ΕΔΕΜ -αν δεν κάνω λάθος- που δεν είναι μόνο μία εταιρεία που χειρίζεται και διανέμει πνευματικά δικαιώματα, αλλά παρέχει επίσης, χρηματοδοτήσεις, υποτροφίες, όταν πληροίς συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Υπάρχουν επίσης, και άλλα ιδρύματα που μπορούν να τους στηρίξουν όταν κάνουν τις αιτήσεις τους. Επίσης, το γαλλικό κράτος έχει αναγνωρίσει το επάγγελμα του καλλιτέχνη και σε περιόδους ανεργίας όποιος έχει συμπληρώσει ένσημα, μπορεί να πληρώνεται για 6 μήνες από το κράτος. Στην Κύπρο ακόμα, παλεύουμε για το καθεστώς του καλλιτέχνη, που ακόμα δεν έχει κατοχυρωθεί. Πρόσφατα έγινε μία μεγάλη συζήτηση, βλέπω ότι γίνονται σοβαρές προσπάθειες από το Υπουργείο Πολιτισμού και το Υπουργείο Παιδείας για να προχωρήσουμε. Ευτυχώς δηλαδή.
>Τι να περιμένουμε από εσένα, μετά από το "Ακόμα Μόνοι";
Το "Ακόμα Μόνοι" είναι ο προπομπός ενός νέου δίσκου που ξεκίνησε τώρα να γεννιέται μετά από τις εμφανίσεις μου σε Κίνα, Αργεντινή και Ρώμη. Ετοιμάζομαι να κλειδωθώ στο σπίτι μου, να συγκεντρωθώ για να μπορέσω να ολοκληρώσω το υλικό για το οποίο το μόνο που μπορώ να σου αποκαλύψω είναι ότι θα περιλαμβάνει και ένα ντουέτο. Καλώς εχόντων των πραγμάτων, ο νέος δίσκος που ετοιμάζω και ονειρεύομαι θα κυκλοφορήσει στις αρχές του 2027.
*Το "Ακόμα Μόνοι” είναι μία ανεξάρτητη κυκλοφορία της Βάκιας Σταύρου που κυκλοφορεί με την υποστήριξη της The Hubsters.
