Ο Σπύρος Γραμμένος έχει ετοιμάσει ένα νέο δίσκο μετά από πέντε ολόκληρα χρόνια. Η παραγωγή του έγινε με τη διαδικασία του crowdfunding δηλαδή με χρηματοδότηση και βοήθεια από το κοινό. Έχει τίτλο "Συγγνώμη που Υπήρξα", και είναι μια συλλογή έντεκα τραγουδιών, δέκα διαφορετικών ειδών μουσικής, με ζωντανή ενέργεια και έμφαση στις ανθρώπινες ερμηνείες. Για άλλη μια φορά είναι προφανές ότι ο Γραμμένος δεν μπόρεσε να κατασταλάξει σε ένα είδος μουσικής. Παράλληλα ετοιμάζει και μια μεγάλη συναυλία στην Αθήνα στις 4 Σεπτεμβρίου, στην Τεχνόπολη του δήμου Αθηναίων. Είναι νομίζω η κατάλληλη ευκαιρία να μάθουμε περισσότερο από τον ίδιο.
Φωτογραφίες: Λεωνίδας Τούμπανος

-Λέω να ξεκινήσουμε μιλώντας για το νέο δίσκο σου. Τι γίνεται, τι διαφορετικό κρύβει σε σχέση με τα γνωστά, τα δικά σου, τα standards;
-Λοιπόν, ο δίσκος είναι μια συλλογή τραγουδιών που έγραψα τα τελευταία τέσσερα πέντε χρόνια. Έκανα μια επιλογή από τα τραγούδια που έγραψα αυτά τα χρόνια. Κάποια κομμάτια που θα ήθελα, αυτά που ήθελα πιο πολύ να κυκλοφορήσουν και κατέληξα σε έντεκα κομμάτια που είναι μεγάλος αριθμός πλέον για δίσκο. Τον κάναμε με τη διαδικασία του crowdfunding. Με την χρηματοδότηση από τα κάτω, με την βοήθεια του κοινού. Είναι η δεύτερη φορά που κάνουμε έτσι δίσκο.
-Για πες μου για το crowdfunding.
-Είναι η δεύτερη φορά που κάνουμε το crowdfunding και η δεύτερη φορά που πιάνουμε και το στόχο. Αυτό είναι φοβερό, έτσι. Είναι τρομερά συγκινητικό. Ο παραγωγός σου είναι ο κόσμος και εσύ. Είναι τρομερή ελευθερία. Φοβερά παιδιά γύρω μου σε όλη τη διαδικασία της δημιουργίας του δίσκου. Η Ελισάβετ Φωτοπούλου φτάχνει ένα ντοκιμαντέρ. Ήταν μαζί μου από την πρώτη ημέρα μέχρι την τελευταία. Όλα τα παιδιά που ηχογράφησαν, όλοι όσοι εμφανίστηκαν ήταν φοβεροί. Η Ελένη Τσαλιγοπούλου ήρθε και είπε ένα κομμάτι που έχω μέσα σε στίχους της μητέρας του Ζακ Κωστόπουλου. Η Νεφέλη Φασούλη που είπαμε το gentrification μαζί, για όλο αυτό το πράγμα που ζούμε όλα αυτά τα χρόνια. Όλα τα παιδιά που ήταν μαζί μου και είναι πολλά τα ονόματα που πρέπει να πω και θα φάω πολύτιμο χρόνο.

-Αλήθεια γιατί τόσα χρόνια δεν είχες βγάλει ολοκληρωμένο άλμπουμ. Καθαρά για ας πούμε οικονομικούς λόγους, για άλλους λόγους, γιατί δεν είχες την κατάλληλη εταιρεία, ποιος ήταν ο λόγος σου;
-Γιατί βγάζω ανα πέντε χρόνια δίσκο. Έτσι με έχει πάει, δεν ξέρω γιατί. Βγάζω ανάμεσα singles, αλλά κάπου εκεί μου μέχρι τώρα. Τώρα δεν ξέρω, μπορεί του χρόνου να βγάλω κι άλλον. Έτσι και αλλιώς τώρα μείνανε κομμάτια έξω από το δίσκο που ήθελα πάρα πολύ να τα πω. Απλά δεν χώραγαν. Ο προηγούμενος δίσκος είχε 17 κομμάτια μέσα.
-Τι λες τώρα. Δεν γίνεται αυτό το πράγμα… Αυτά τα βγάζεις σε φυσικό προϊόν ή μόνο ψηφιακά;
-Ψηφιακά αλλά έχω βινύλιο και σε φλασάκι. Ο προηγούμενος δίσκος ήταν σαν τηλεκάρτα, σαν κάρτα τραπέζης. Αυτό εδώ τώρα θα είναι σε κασέτα. Την κλασσική κασέτα. Από κάτω θα βγαίνει ένα φλασάκι για να το βάλεις στο αυτοκίνητο, στον υπολογιστή σου όπου θες. Το έπαθα αυτό από το προηγούμενο δίσκο γιατί όταν σκέφτηκα να βγάλουμε cd θυμήθηκα ότι εγώ παίρνω cd από φίλους μου και δεν έχω πού να τα ακούσω.

-Είναι εντυπωσιακό πάντως ότι και εσύ και πολλοί συνάδελφοί σου επιλέγετε βινύλια. Είναι ωραίο, είναι μαγικό αυτό το πράγμα.
-Σίγουρα, είναι πάρα πολύ όμορφο. Ανακαλύπτεις θεωρώ τη μαγεία της μουσικής. Ακούω κι εγώ βινύλια και είναι και ο τρόπος, προσπαθώ να το κάνω και στα ψηφιακά μέσα, να βάλω και να ακούσω έναν δίσκο από την αρχή μέχρι το τέλος. Αυτό το πράγμα το ότι ακούμε μισό τραγούδι στην τάδε πλατφόρμα και πάμε στο επόμενο και πάμε στο επόμενο και ξαφνικά έχουμε ακούσει 18.000 διαφορετικά πράγματα και δεν μας έχει μείνει τίποτα… Δεν γίνεται…
-Είναι επαναστατικό αυτό που είπες. Ακούω ένα δίσκο από την αρχή μέχρι το τέλος….
-Δεν γίνεται διαφορετικά. Ένας δίσκος έχει μέσα πράγματα που λες "τι λες τώρα;", "τι έγινε τώρα;", "που υπήρχε αυτό;". Μπορεί να ακούσεις ένα άλμπουμ από ένα μεγάλο συγκρότημα που να βρεις κάτι που λες υπήρχε και αυτό.

-Τι μουσική είναι αυτή που κάνεις: Είναι καθαρά Σπύρος Γραμμένος. Είναι κάτι...
-Κοίτα Βασίλη, εγώ νομίζω επειδή είμαι στιχοκεντρικός αρκετά, ψάχνω να βρω το κάθε είδος που θα εξυπηρετήσει το στίχο. Είναι δηλαδή πώς κοροϊδεύουμε αυτούς που λένε ακούω από όλα, εγώ παίζω από όλα.
-Τι άνθρωπος είσαι; Ποιος είναι ο χαρακτήρας σου;
-Σαν το δίσκο μου. Κοίταξε, μου αρέσει πάρα πολύ κάθε στιγμή, σε κάθε στιγμή να βρίσκω το χιούμορ μέσα σε αυτό. Δηλαδή, το έχουμε πολύ ανάγκη. Για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε, να μπορέσουμε να πάμε παρακάτω, πρέπει σίγουρα να γελάμε. Με όλα αυτά που συμβαίνουν. Έστω να χαμογελάμε, έστω και πικρά. Οπότε ψάχνω παντού συνεχώς να βρίσκω κάθε τι που θα μπορούσε να με κάνει στις πιο δύσκολες στιγμές μου να προσπαθήσω να γελάσω. Να κάνω χιούμορ.
-Είναι εύκολο, Σπύρο, να γελάς. Δηλαδή, όπως είπες, συμβαίνουν πολλά διάφορα. Από πολιτικά δύσκολα πράγματα, από προσωπικά πράγματα, από όλα. Μπορείς τελικά να γελάσεις μετά από όλα αυτά. Είναι πικρό το χαμόγελο, τι είναι.
-Λοιπόν, ψάχνω την ειρωνεία, ψάχνω όλο αυτό το πράγμα. Και, βασικά, αυτό που κάνω πρώτα απ' όλα και αυτό που νιώθω ότι έχω ανάγκη να αυτοσαρκάζομαι.
-Θέλει δύναμη ο αυτοσαρκασμός απο έναν άνθρωπο που είναι δημόσιο πρόσωπο.
-Θέλει, ναι, και να σου πω κάτι. Θέλει λίγο να πετάξεις έξω τα κόμπλεξ σου. Να τα βγάλεις, να περάσεις λίγο πάνω απ' αυτό. Ή να τα κρατήσεις λίγο όταν είσαι μόνος σου.

-Είσαι ευχαριστημένος από όλα όσα έχεις κάνει ως τώρα; Από το 2003 που ξεκίνησες ως τώρα;
-Είμαι φουλ ευχαριστημένος. Είμαι πολύ χαρούμενος. Είμαι πολύ χαρούμενος πρώτα απ' όλα για τα όχι, που έχω πει. Για όσα πράγματα έχω αρνηθεί. Νομίζω ότι είναι πιο βασικό αυτό, απ' τα ναι που έχω πει. Και πολύ πιο πολλά κι όλας τά όχι.
-Τα οποία ήταν όχι συνειδησιακά, ήταν ιδεολογικά;
-Ναι γιατί είμαι άνθρωπος των κόκκινων γραμμών.
-Πρέπει να είσαι και λίγο ασυμβίβαστος δηλαδή να μην γουστάρεις να αποδεχθείς πράγματα άμα δεν τα θες.
-Αυτό ισχύει. Δεν μπορώ να τα κάνω. Δεν θα το αντέξω.
-Υπάρχει, ένα πράγμα ή ένας στόχος που να είναι στον ορίζοντα και να λες εγώ αυτό θα το κατακτήσω.
-Νομίζω ότι έχω πετύχει το στόχο μου που είναι να μην αγχώνομαι για το ενοίκιο μου. Αυτό ήταν το άγχος μου, να μην αγχώνομαι για το ενοίκιο που έχω να πληρώσω. Όλα τα άλλα δεν με νοιάζουν, είμαι ολιγαρκής.
