© Α. Σιμόπουλος
Δεκαεπτά χρόνια έχουμε να απολαύσουμε στην Ελλάδα την αριστουργηματική "Τουραντότ" του Πουτσίνι, με την οποία ανοίγει το φετινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών στο Ηρώδειο. Η τελευταία φορά (2008), μάλιστα, ήταν και πάλι σε παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στον ίδιο χώρο, στη σκηνοθεσία της θρυλικής σοπράνο Ρενάτας Σκόττο. Στο ημιτελές κύκνειο άσμα του, ο κορυφαίος συνθέτης του βερισμού συνδυάζει τον πληθωρικό λυρισμό που διαπνέει όλες τις όπερές του με το ανάλαφρο στοιχείο της "κομέντια ντελ άρτε" και μια μεγαλοπρέπεια ταιριαστή στη φανταστική αυτοκρατορική Κίνα, όπου διαδραματίζεται η υπόθεση.
Η πριγκίπισσα Τουραντότ θα παντρευτεί μόνο όποιον λύσει τα τρία αινίγματα που του θέτει. Όσοι έχουν δοκιμάσει και αποτύχει, το έχουν πληρώσει με τη ζωή τους! Θαμπωμένος από την εκπληκτική ομορφιά της, ένας άγνωστος πρίγκιπας (ο Καλάφ) επιμένει να δοκιμάσει την τύχη του και τα καταφέρνει. Η Τουραντότ, όμως, αρνείται να τον παντρευτεί. Ο πρίγκιπας της προσφέρει μια ευκαιρία να απαλλαγεί από τη δέσμευσή της, εάν ανακαλύψει το όνομά του πριν χαράξει.
Αντιλαμβανόμενος τις αλλαγές που είχαν συντελεστεί στο μουσικό τοπίο των αρχών του 20ού αιώνα, ο Πουτσίνι επέλεξε εν προκειμένω να διαφοροποιήσει τη γραφή του, ακολουθώντας νέους μουσικούς δρόμους. Με μια σπάνια αίσθηση του θεατρικού χρόνου και σφιχτή πλοκή που απορρέει από το ομώνυμο θεατρικό του Γκότσι, ισορροπεί με θαυμαστή μαεστρία το ηρωικό στοιχείο με το συναισθηματικό αλλά και το γκροτέσκο, εκμεταλλευόμενος ιδίως απότομες αντιθέσεις της μουσικής. Για να δημιουργήσει την εξωτική ατμόσφαιρα που επιβάλλει το θέμα του, ο συνθέτης εμπνεύστηκε από ένα κινεζικό μουσικό κουτί και παραδοσιακές κινεζικές μελωδίες, αυξάνοντας έτσι την εκφραστικότητα της μουσικής του. Η συμπλήρωση του φινάλε του ημιτελούς τρίπρακτου έργου εξακολουθεί μέχρι τις μέρες μας να ιντριγκάρει πολλούς συνθέτες, παρότι οι πιο πειστικές απόπειρες παραμένουν αυτές των Αλφάνο και Μπέριο.
Για τη νέα παραγωγή, η Λυρική συνεργάζεται με καλλιτέχνες υψηλού κύρους με τεράστια διεθνή παρουσία σε θέατρο, όπερα και κινηματογράφο. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο φημισμένος για τις καινοτόμες και εικονοκλαστικές δουλειές του Ρουμάνος Αντρέι Σερμπάν. Είναι αξιοσημείωτο ότι η "Τουραντότ", την οποία σκηνοθέτησε το 1984 για τη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου, συνεχίζει να ανεβαίνει μέχρι σήμερα! Τα πάντοτε κρίσιμα στο συγκεκριμένο έργο σκηνικά και κοστούμια σχεδιάζει η σπουδαία Ελληνίδα σκηνογράφος και ενδυματολόγος Χλόη Ομπολένσκυ.
Με ενδιαφέρον αναμένεται η πραγμάτωση του εκπεφρασμένου στόχου της δημιουργικής ομάδας για αναζήτηση κοινών αναφορών μεταξύ των αρχαίων πολιτισμών της Κίνας και της Ελλάδας. Κομβικός θα είναι ο "επαναπροσδιορισμός" του φυσικού σκηνικού του ρωμαϊκού ωδείου, ώστε να φιλοξενήσει το μυθικό σύμπαν της αυτοκρατορικής Κίνας. Παρά τα δεκάδες εντυπωσιακά κοστούμια και τις χειροποίητες μάσκες, η Ομπολένσκυ θέλει ν’ αποφύγει στερεοτυπικές πολιτισμικές διακοσμήσεις, προτιμώντας από "την απεικόνιση ενός ακόμη χρυσοποίκιλτου "κινέζικου” παλατιού την ανάμνηση ενός τοπίου έξω από την πύλη της αρχαίας πόλης".
Από μουσικής πλευράς, τις πέντε παραστάσεις (1, 3, 5, 6 και 8/6) θα διευθύνει ο πολύπειρος Ιταλός αρχιμουσικός Πιέρ Τζόρτζιο Μοράντι, ενώ η ΕΛΣ έχει εξασφαλίσει ισχυρή διπλή διεθνή διανομή όσον αφορά το πρωταγωνιστικό ζεύγος. Για τον σύντομο, πλην όμως δυσκολότατο ρόλο της Τουραντότ επελέγησαν δύο δραματικές υψίφωνοι με μεγάλη βαγκνερική εμπειρία, η Αμερικανίδα Λιζ Λίντστρομ και η Βρετανίδα Κάθριν Φόστερ. Τον Καλάφ –και το απόλυτο οπερατικό hit "Nessun dorma"– θα ερμηνεύσουν ο διεθνώς περιζήτητος Αμερικανός τενόρος Μπράιαν Τζέιντ και ο Ιταλός Ρικκάρντο Μάσι. Στο ρόλο της Λιου εναλλάσσονται η καταξιωμένη υψίφωνος Τσέλια Κοστέα και η ανερχόμενη Μαρία Κοσοβίτσα, ενώ σε αυτόν του Τιμούρ εμφανίζεται ο βαθύφωνος Τάσος Αποστόλου.
