Ξαφνικά σκάνε κατά ριπάς στο Instagram ψυχεδελικές λίστες που συνδυάζουν Kendrick Lamar με Pixies, King Harvest με Νατάσσα Θεοδωρίδου, Rosalia με Pan Pan και Γιάννη Πουλόπουλο με Belle and Sebastian. Δεν έπεσαν νερά στην κονσόλα του DJ, απλώς έφτασε αυτή η ημέρα του χρόνου για την απροκάλυπτη ανασκόπηση του Spotify με όλα όσα ακούσαμε μέσα στη χρονιά και δεν (θα έπρεπε να) ντρεπόμαστε για αυτά.
Ολίγο πανικόβλητοι, εμείς της συντριπτικής πλειοψηφίας σπεύσαμε να αυτοχαρακτηριστούμε παρανοϊκοί, σχιζοφρενείς, άντε στην καλύτερη μη συγκροτημένοι! Σαν να θέλουμε να δικαιολογήσουμε την πλουραλιστική ασυνέπεια ως προς τις μουσικές μας επιλογές κατά τη διάρκεια ενός ολόκληρου χρόνου, μέσα στον οποίο έχουμε αλλάξει το λιγότερο 365 διαθέσεις, αντιμετωπίζοντας τις μουσικές μας ανάγκες ποικιλοτρόπως. Προφανώς άλλη μελωδική ώθηση απαιτείται όταν τρέχεις να προλάβεις το μετρό στις 8 το πρωί, και άλλο τέμπο απολαμβάνεις όταν προσπαθείς να αποφορτιστείς χυμένος στον καναπέ χαζολογώντας στο ιντερνετικό χάος.
Όχι, ότι η μουσική που ακούμε καθορίζεται αποκλειστικά από την συνθήκη της ακρόασης. Μας έχω (παλιά) νέα! Συμβαίνει να αγαπάμε τραγούδια/καλλιτέχνες/μουσικά είδη που ούτε μοιάζουν ούτε συνδέονται κάπως μεταξύ τους. Για την ακρίβεια βρίσκονται σε τέτοια απόσταση που καταλήγουμε να την αποκαλούμε σχιζοφρένια, για να τη δικαιολογήσουμε.
Συνήθως χαράσσοντας μικρές διαδρομές πολλοί μουσικόφιλοι με αχρείαστα μικροσυμπλέγματα αδυνατούμε να αντιληφθούμε πως στο διάολο ακούσαμε περισσότερη Φουρέιρα από όση θέλουμε να παραδεχτούμε... Και κάπου εκεί ξεκινάει ο πανικός της ταμπέλας. Ποια είναι η λεπτή κόκκινη γραμμή ανάμεσα στα trends του μαζικού μουσικού βαρόμετρου και στην εστέτ εναλλακτικότητα των outsiders; Από ό,τι φαίνεται ο ΛΕΞ, τον όποιο δεν χρειάστηκε να τον βαφτίσουν cult για να τον μεταβολίσουν οι μεν, ή για να τον μυθοποιήσουν οι δε.
Ας μην κρυβόμαστε πίσω από την playlist μας, πλέον, μιας και το Spotify μας ξεμπρόστιασε με τον πιο ορθολογιστικό και συστηματοποιημένο τρόπο. Εξάλλου ο αλγόριθμος τα πάντα θωρεί και ασφαλώς δεν ξεχνά, μαζεύοντας data μέρα με την μέρα. Έτσι αμείλικτά, μας έφερε μπροστά σ’ έναν αληθινό καθρέφτισμα του μουσικού μας ειδώλου, άφιλτρο και ειλικρινέστατο. Πιθανότατα, κάπως μακριά από το αφήγημα που ο καθένας προσπαθεί να δημιουργήσει για τον εαυτό του και την ιντερνετική του περσόνα.
Καταλαβαίνω είναι άβολο, αλλά τα πράγματα έχουν ως εξής: είμαστε λιγότερο "cool" και "εναλλακτικοί" (sic) από όσο θέλουμε. Αλλά ευτυχώς δεν είμαστε μονοθεματικοί και μουσικά απόλυτοι! Φταίνε και οι ευφάνταστοι όροι που εφηύραν οι άνθρωποι του ύστερου καπιταλισμού για να μοιράσουν σε κουτάκια τύπους και ρόλους ώστε να τους υιοθετήσουν. Παρότι φτάσαμε πρόσφατα τα 8 δις ανθρώπων στον ταλαιπωρημένο αυτόν πλανήτη, δεν σταματάμε να διεκδικούμε την θέση μας σε οικείους κλειστούς μικρόκοσμους.
Μήπως όμως να αποενοχοποιηθούμε μια στάλα και να αποδεχτούμε ότι είμαστε πολυπρισματικοί, περίπλοκοι και τελικά δεν χάθηκε ο κόσμος αν δεν ανήκουμε σε κάποια/μία μόνο "φυλή" της μουσικής, της πόλης κτλ. Ή έστω αν το δεξί μας αυτί φλερτάρει την μια κουλτούρα και το αριστερό μια άλλη.
Σε μια εποχή που στα social media μπορείς να είσαι ότι φαντασιώνεσαι, γιατί να αποκαλύψεις ότι είσαι ο άνθρωπος που άκουγε εναλλάξ επί ένα χρόνο Φοίβο Δεληβοριά, Ten Years After και… Harry Styles; "Μόνο ψέματα" δεν μπορώ να πω, αλλά ακόμη και αν το ήθελα η απελευθερωτική πραγματικότητα της ανασκόπησης του Spotify δεν με αφήνει. Είναι εκεί με πολύχρωμα γραφικά και με προ-καλεί να μοιραστώ με τους διαδικτυακούς μου φίλους το ιταλικό νικητήριο τραγούδι της Eurovision που το έλιωσα μέσα στο χρόνο, το οποίο κατά βάθος θα ήθελα να αντικαταστήσω με κάτι πιο "ψαγμένο" από τους The Smile.
Άλλωστε το ίντερνετ -και η ζωή- δεν ντοπάρονται από την αλήθεια, αντιθέτως την αποκρούουν. Ίσως γιατί δεν είμαστε "κατασκευασμένοι" για αυτή και ως επί το πλείστον πασχίζουμε να την διαχειριστούμε με φίλτρα και στρογγυλέματα. Ακριβώς έτσι, μην αντέχοντας το κοντινό μας πλάνο, αφορίζουμε ελαφρώς τις μουσικές μας επιλογές ως παρανοϊκές, για να τις ξορκίσουμε.
Σκέψου, δηλαδή, τι θα γινόταν αν παρουσίαζε μια αντίστοιχη ανασκόπηση το Netflix και έβγαιναν στην φόρα οι λίστες με τα true crime ντοκιμαντέρ, το Stranger Things, τις ταινίες του Martin Scorsese και το Emily in Paris. Εκεί πόσους "σχιζοφρενείς" θα μετρούσαμε;
