Ο "Οθέλλος" του Βέρντι στο αισθητικό σύμπαν του Ουίλσον

Ο πολύς Μπομπ Ουίλσον σκηνοθετεί τον «Οθέλλο» του Βέρντι στη Λυρική. Ο Ευτύχης Δ. Χωριατάκης ανιχνεύει το ενδιαφέρον αυτής της ιδιαίτερης συνεργασίας.

Οθέλλος

Σε συμπαραγωγή με το Πασχαλινό Φεστιβάλ του Μπάντεν-Μπάντεν, όπου πρωτοπαρουσιάστηκε τον Απρίλιο του 2019, η Εθνική Λυρική Σκηνή προτείνει τον "Οθέλλο" του Βέρντι σε σκηνοθεσία, σκηνικά και φωτισμούς του Ρόμπερτ Ουίλσον. Αυτή είναι η πρώτη συνεργασία ενός από τους κορυφαίους θεατρικούς και εικαστικούς καλλιτέχνες της εποχής μας με το μοναδικό λυρικό μας θέατρο.

Η δράση της όπερας εκτυλίσσεται στην Κύπρο τον 15ο αιώνα και εστιάζει στην εκδίκηση του Ιάγου, ο οποίος είναι σημαιοφόρος στην υπηρεσία του Οθέλλου. Ο Ιάγος μισεί τον Μαυριτανό κυβερνήτη του νησιού, επειδή τον παρέκαμψε και έδωσε προαγωγή στον Κάσσιο. Ο Ιάγος δολοπλοκεί προκειμένου να πείσει τον Οθέλλο ότι η σύζυγός του Δυσδαιμόνα τον απατά με τον Κάσσιο. Πέφτοντας στην παγίδα και θολωμένος απ’ τη ζήλια, ο Οθέλλος στραγγαλίζει την αθώα Δυσδαιμόνα, αλλά αυτοκτονεί όταν η πλεκτάνη αποκαλύπτεται.

Otello

Ακολουθώντας την αφήγηση του ομώνυμου σαιξπηρικού έργου, η ιστορία του "Οθέλλου" είναι γεμάτη έντονες αντιθέσεις και βίαια συναισθήματα. Παρά τις ξεχωριστές ικανότητες και τη γενναιότητά του που τον έκαναν στρατηγό μιας υπερδύναμης, της "γαληνοτάτης" Δημοκρατίας της Βενετίας, ο στρατιώτης βιώνει την ανασφάλεια της καταγωγής και των "πιστεύω" του, με αποτέλεσμα να χειραγωγηθεί εύκολα από δόλιους αντιπάλους και να οδηγηθεί στην κόλαση της καταστροφής.

Πολλοί αναρωτιούνται πόσο θα "κουμπώσει" με το συγκεκριμένο έργο η τόσο ιδιαίτερη, πλην απολύτως αναγνωρίσιμη σκηνική γλώσσα του Ουίλσον. Ιδίως όταν ο πολυβραβευμένος Αμερικανός αβανγκάρντ σκηνοθέτης προτείνει (και) για τον "Οθέλλο" ένα μινιμαλιστικό σύμπαν, με αισθητικά εντυπωσιακές και συναισθηματικά φορτισμένες εικόνες, επιβλητικούς φωτισμούς, στιλιζαρισμένη κινησιολογία, ιδιαίτερα κοστούμια και έντονο μακιγιάζ. 

Παρότι θεωρεί ότι "η ιστορία του Οθέλλου έχει να κάνει περισσότερο με μια εσωτερική σύγκρουση, μ’ ένα ζήτημα ανασφάλειας, με κάποιον που είναι πολύ δυνατός αλλά και πολύ αδύναμος, ως ξένος", ο Ουίλσον αποφεύγει να προτείνει μια ψυχολογική ανάγνωση αυτής της πολυπρισματικής προσωπικότητας και δίνει τον πρώτο λόγο στη μουσική.

Ο Βέρντι συνέθεσε την αριστουργηματική όπερα στα 74 χρόνια του, αποδίδοντας την τραγική ιστορία του Οθέλλου με μουσική σπάνιας ομορφιάς. Άλλοτε χειμαρρώδης και ορμητική, άλλοτε διαυγής και ανάλαφρη, ακολουθεί τις ψυχολογικές διακυμάνσεις των ηρώων, χωρίς να χάνει ούτε στιγμή τον ηλεκτρισμό της, διακρίνεται δε για την πλούσια ενορχήστρωσή της. Η ιδιοφυής μουσική γλώσσα του Ιταλού συνθέτη δένει θαυμαστά, σε ένα άρρηκτο σύνολο υψηλής καλλιτεχνικής αξίας, τα μελωδικά κομμάτια με τη δραματικότητα του Σαίξπηρ και τη δύναμη του ποιητικού κειμένου του Μπόιτο, ενώ οι εξαίσιες άριες, τα ντουέτα και τα χορωδιακά μέρη κρατούν το θεατή σε εγρήγορση μέχρι το φινάλε.

Εξίσου εντυπωσιάζει η υποδειγματική οικονομία των εκφραστικών μέσων: μία και μόνο μουσική φράση αρκεί να σκιαγραφήσει τον ηρωισμό και την εκρηκτική προσωπικότητα του Οθέλλου, το άσβεστο μίσος του Ιάγου, την αγνότητα και την καλοπιστία της Δυσδαιμόνας. Λίγα μουσικά μέτρα αποδίδουν με τρομακτική δύναμη την καταιγίδα που μαίνεται τόσο στη θάλασσα όσο και στην ψυχή του κεντρικού ήρωα, ο οποίος θα κατακρημνιστεί από το βάθρο της δόξας, παραδομένος στην παράφορη ζήλια του.

Και οι πέντε παραστάσεις στην Αίθουσα "Σταύρος Νιάρχος" του ΚΠΙΣΝ (23, 27 Φεβρουαρίου και 2, 5, 8 Μαρτίου) θα δοθούν με μία μοναδική διανομή, στην οποία πρωταγωνιστούν διεθνούς ακτινοβολίας Έλληνες και ξένοι μονωδοί. Τον ομώνυμο ρόλο, έναν από τους απαιτητικότερους του ρεπερτορίου για δραματικό τενόρο, ενσαρκώνει ο Λετονός Αλεξάντρς Αντονένκο, ο πιο περιζήτητος σήμερα ερμηνευτής του, παγκοσμίως. Η Ρουμάνα υψίφωνος Τσέλια Κοστέα θα ερμηνεύσει τον σπάνιας ευαισθησίας ρόλο της άτυχης Δυσδαιμόνας, ενώ τον σκοτεινό Ιάγο ενσαρκώνει ο κορυφαίος μας βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος. Τέλος, στους ρόλους των Κάσσιου και Αιμιλίας εμφανίζονται ο τενόρος Δημήτρης Πακσόγλου και η υψίφωνος Βιολέττα Λούστα. Tα σύνολα της ΕΛΣ θα διευθύνει o αρχιμουσικός Στάθης Σούλης

Περισσότερες πληροφορίες

Εθνική Λυρική Σκηνή - αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος»

Κέντρο Πολιτισμού - Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», Λεωφ. Συγγρού 364, Καλλιθέα
  • Βινιέτες Μουσικής

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Μουσική

Μουσικές διαδρομές "Από τον Μπαχ στους ρεμπέτες του Πειραιά"

Το Guitarte ensemble και ο τραγουδιστής Δημήτρης Βουτσάς παντρεύουν διαφορετικούς ήχους και εποχές σε μια ιδιαίτερη βραδιά.

08/02/2023

And Also The Trees: Goth/post-punk καταχνιά και κραυγές ενθουσιασμού στο "Gagarin"

Σε μια ελκυστική double bill σύμπραξη με τους Legendary Pink Dots (που έμειναν αμφιλεγόμενοι), οι Βρετανοί πήραν μέρος στους εορτασμούς του "Death Disco", τιμώντας τα 10 του χρόνια με τον καλύτερο τρόπο.

Η Μαρία Κοτρότσου στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο

Στη συναυλία της θα την πλαισιώνει η παιδική χορωδία της Λεόντειου Σχολής, υπό τη.θυνση της Νικόλ Πρίντεζη

Έχεις χάσει τα πάντα μα επιμένεις

Κατά τη διάρκεια της συναυλίας των Στέρεο Νόβα, με αφορμή την τελετή έναρξης της "2023 Ελευσίς", δεν καταλάβαινα αν έλειπαν αυτοί ή εγώ.

H Rosalía είναι η πρώτη headliner του Release Athens Χ SNF Nostos

Tο Release Athens συναντά το SNF Nostos για ένα από τα μεγαλύτερα συναυλιακά γεγονότα του καλοκαιριού.

"Ταξίδι στη Λατινική Αμερική" με τον Yoel Soto και την Κλαίτη Σωτηριάδου

Η σειρά συναυλιών του Ιδρύματος Β&Ε Γουλανδρή "Jazz στο Μουσείο" συνεχίζει το αφιέρωμα "Ποίηση και Jazz".

Ένα μουσικό αναλόγιο για τη ζωή και το έργο της Frida Kahlo

Η ευρηματική ερμηνεία της ηθοποιού Ματθίλδης Μαγγίρα αναδεικνύει την ιστορία της Κάλο μέσα από τη σωματική της ιδιορρυθμία, ενώ, η μεσόφωνος Μαρισία Παπαλεξίου και ο πιανίστας Διονύσης Μαλλούχος πλαισιώνουν μουσικά αυτό το ταξίδι της εικαστικού.