Από τη λήθη στη μνήμη: Ποιο είναι το μέλλον του Σιδηροδρομικού Σταθμού Καρυάς

Προχωρούν τα βήματα για την αποκατάσταση του μνημείου του Σιδηροδρομικού Σταθμού Καρυάς και του περιβάλλοντα χώρου του, καθώς παραχωρήθηκαν από την ΓΑΙΟΣΕ Α.Ε. στη δικαιοδοσία του Υπουργείο Πολιτισμού.

Σκοπός της αποκατάστασης είναι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και η προστασία ενός τόπου με ιδιαίτερο φορτίο για τη νεότερη ιστορία της χώρας.

Ανάδειξη της ναζιστικής θωριωδίας στην Ελλάδα

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε ότι "η παραχώρηση του Σιδηροδρομικού Σταθμού της Καρυάς στο Υπουργείο Πολιτισμού αποτελεί μια πράξη με ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος".

"Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, τίθενται οι βάσεις για την εκκίνηση μιας συστηματικής προσπάθειας αποκατάστασης και ανάδειξης του ιστορικού αυτού τόπου, ο οποίος φέρει ανεξίτηλα τα ίχνη της ναζιστικής θηριωδίας. Ένας τόπος που συνδέθηκε με τραγικές μνήμες της Κατοχής και της εξόντωσης Ελλήνων Εβραίων, μέσω της καταναγκαστικής εργασίας, περνά πλέον σε μια νέα φάση προστασίας, ανάδειξης και ουσιαστικής επανένταξης στη συλλογική συνείδηση", συνέχισε.

Οι πρώτες κινήσεις

Από το Υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογηθεί η εκπόνηση των αναγκαίων μελετών για την αποκατάσταση του κτηριακού συγκροτήματος. Σε δεύτερη χρόνο, το σημείο θα μετατραπεί σε επισκέψιμο ιστορικό χώρο, που θα λειτουργεί ως τεκμήριο μνήμης.

Περαιτέρω, προβλέπονται:

• η προστασία και αποκατάσταση των εναπομεινάντων κτισμάτων, όπως το πέτρινο κτήριο και το πηγάδι της προπολεμικής περιόδου
• η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου –συμπεριλαμβανομένων των καταλυμάτων της Βέρμαχτ και των σημείων όπου εργάστηκαν οι Εβραίοι κρατούμενοι–
• η εξασφάλιση της ασφαλούς και οργανωμένης πρόσβασης του κοινού.

Η ιστορία του Σταθμού Καρυάς στην Κατοχή

Το 1943, οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής χρησιμοποίησαν Εβραίους άνδρες από τη Θεσσαλονίκη σε καταναγκαστικά έργα για τη διάνοιξη μεγάλης τομής σε βραχώδη πλαγιά, στο πλαίσιο επέκτασης της σιδηροδρομικής γραμμής για στρατιωτικούς σκοπούς. Οι απάνθρωπες συνθήκες εργασίας οδήγησαν στον θάνατο δεκάδες ανθρώπους, στο πλαίσιο της πρακτικής της "εξόντωσης μέσω εργασίας".

Η λεγόμενη "Τομή του Βράχου" διατηρείται έως σήμερα ως αυθεντικό τεκμήριο του εγκλήματος αυτού, καταγεγραμμένο και στο ιστορικό φωτογραφικό αρχείο Ρέσλερ. Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Καρυάς, στο όρος Όθρυς της Φθιώτιδας, χαρακτηρίστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού ως ιστορικός τόπος, τον Αύγουστο του 2025. Δεν αποτελεί μόνο μια σιδηροδρομική υποδομή του "Λαρισσαϊκού" δικτύου, που λειτούργησε από το 1908, αλλά έναν τόπο άρρηκτα συνδεδεμένο με μία από τις σκοτεινότερες σελίδες της Κατοχής στην Ελλάδα.