Μια πόλη, που στις καλές της ημέρες βρίσκεται σε διαρκή και αέναη κίνηση, μόλις βρεθεί μπροστά της μια κακοκαιρία, με μιας κατεβάζει ρολά. Ο ρυθμός της αλλάζει, η καθημερινότητα των πολιτών κλωνίζεται και εύλογα στα χείλη μας ψελλίζεται η απορία: "Μα καλά, δεν έχει ξαναβρέξει;". Γιατί μέσα σε λίγες ώρες τίθεται σε 'red code' mode μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα;
Ας μιλήσουμε για τις υποδομές
Θα εξειδικεύσουμε στην κακοκαιρία αυτών των ημερών. Από τις πρώτες στιγμές που έγινε γνωστό ότι θα ισχύσουν ακραία καιρικά φαινόμενα, η Περιφέρεια Αττικής εξέδωσε ανακοίνωση για λουκέτο στα σχολεία (και ορθώς, καθώς προέχει η προστασία των μαθητών και μαθητριών). Στο μήνυμα του Περιφερειάρχη, Νίκου Χαρδαλιά, αναφέρεται μεταξύ άλλων το εξής: "Σεβόμαστε τον οικογενειακό προγραμματισμό, γνωρίζουμε όμως τις αντοχές, αλλά και τις αδυναμίες παλαιών υποδομών και επιλέγουμε να κινηθούμε προληπτικά".
Δυστυχώς, το θέμα των παλαιών υποδομών, σχολικών και όχι μόνο, επανέρχεται σε κάθε αντίστοιχη περίπτωση, ωστόσο αυτό που δεν επανέρχεται -ακόμη τουλάχιστον και σε καθολική κλίμακα- είναι ο εκσυγχρονισμός τους.
Στην περίπτωση του Δήμου Αθηναίων, ενώ έθεσε από νωρίς ως προτεραιότητα την ασφάλεια των κτιριακών υποδομών των σχολείων, η σημερινή κατάσταση μαρτυρά δύο πράγματα, ότι α) είτε δεν έχει γίνει κάποια πρόοδος, β) είτε αυτή γίνεται με ρυθμούς που δε θα χαρακτηρίζονταν ακριβώς ταχείς.
Φεύγοντας από τα σχολεία, αλλά μένοντας στις υποδομές, σε πολλές περιοχές της Αττικής, το αποχετευτικό σύστημα δείχνει ανεπαρκές για να διαχειριστεί μεγάλους όγκους νερού, τα φρεάτια φαίνεται να μη συντηρούνται επαρκώς και η κάλυψη των ρεμάτων μπαίνει στην εξίσωση δημιουργώντας μια κατάσταση... έτοιμη να ξεχειλίσει. Το αποτέλεσμα; Γνωστό...
Δρόμοι παλιοί
Για το κυκλοφορικό έχουν γραφεί τόσα και τόσα άρθρα, σε όλες τις εποχές του χρόνου, που μάλλον περιττεύει να πούμε πολλά. Το αδιαχώρητο είναι μια μάλλον νορμάλ συνθήκη τις ηλιόλουστες ημέρες, οπότε γιατί να μην επιβαρυνθεί η κατάσταση σε συνθήκες κακοκαιρίας;
Πολλοί είναι οι δρόμοι που παραμένουν σχεδιασμένοι για την κυκλοφορία αυτοκινήτων στις συνθήκες μιας άλλης εποχής και όχι εν έτη 2026, με αποτέλεσμα ακόμη και ένα ψιλόβροχο να δείχνει απειλητικό για μπλακ άουτ στις μετακινήσεις. Όσοι κινούνται στον Κηφισό, στη Μεσογείων, στην Πειραιώς και άλλους δρόμους ξέρουν.
Σε αυτή την κατάσταση, δε, τα ΜΜΜ καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον. Καθυστερήσεις σε λεωφορεία και τρόλεϊ, δυσκολίες πρόσβασης σε στάσεις, απουσία στεγάστρων για προστασία από τη βροχή και συνωστισμός επιβατών δημιουργούν ένα μωσαϊκό εικόνων λίγο-πολύ γνώριμων και καθόλου ωραίων για τους Αθηναίους και τις Αθηναίες.
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι γιατί η Αθήνα παραλύει όταν βρέχει, αλλά γιατί εξακολουθεί να αιφνιδιάζεται. Σε μια πόλη που γιγαντώνεται χωρίς αντίστοιχο εκσυγχρονισμό των υποδομών της, η βροχή λειτουργεί απλώς ως ο πιο ειλικρινής δείκτης των ορίων της.
Διαβάστε Επίσης
Αστικοποίηση, τσιμέντο και κλιματική κρίση
Στην εξίσωση μπαίνει η εκτεταμένη δόμηση της πόλης, η οποία βάζει μπλόκο στην κίνηση του νερού, που θα μπορούσαν να απορροφηθούν. Την ίδια στιγμή, αν για ένα πράγμα φημίζεται η Αθήνα είναι η ανεπάρκεια πράσινων χώρων. Μπόλικο τσιμέντο παντού, με αποτέλεσμα οι δρόμοι να μετατρέπονται σε ορμητικούς χείμαρρους με την έλευση της βροχής.
Ο αστικός ιστός της πόλης έχει δομηθεί με άναρχο τρόπο, με αποτέλεσμα να χρειάζονται παρεμβάσεις για να διορθωθεί η κατάσταση, αφού να γκρεμιστεί η ίδια και να αναγεννηθεί από τις στάχτες της δε γίνεται. Την ίδια στιγμή, η σφράγιση του εδάφους εμποδίζει τη φυσική διήθηση, καθιστώντας την πόλη ουσιαστικά αθωράκιστη απέναντι στην κλιματική κρίση και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Πρόληψη αντί αντιμετώπισης;
Η Αθήνα "νεκρώνει”, όμως και για λόγους προληπτικούς. Τα μηνύματα του 112 δημιουργούν συνθήκες που εκτείνονται από τον εκνευρισμό έως τον πανικό, αν και ο στόχος του είναι να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο - και, πράγματι, λειτουργούν τελικά ως τέτοιο. Ο ήχος του συναγερμού μπορεί να διαπερνά τα αυτιά μας, θέτοντας μας σε κατάσταση alert, αλλά βοηθά πράγματι την κατάσταση; Food for thought.
Eλπίζουμε, πάντως, ότι η Αθήνα θα γίνει κάποια στιγμή η πόλη που μπορεί να "αναπνέει" ελεύθερα μαζί με τη βροχή. Να βρει το διέξοδο της και να απολαμβάνει το νερό με ασφάλεια και όχι ως απειλή για τους κατοίκους της.
Διαβάστε Επίσης
