Το Αμύνταιο αποτελεί μία από τις ιστορικότερες οινικές ζώνες της Ελλάδας, με οινοποιητική δραστηριότητα που χρονολογείται από το 2700 π.Χ., όπως αποδεικνύουν αρχαιολογικά ευρήματα από πιθάρια και εργαλεία της αμπέλου.
Μέχρι το 1912, η περιοχή ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και ήταν ήδη γνωστή για τα κρασιά της, όπως σημειώνει ο δημοσιογράφος Σπύρος Μελάς στο βιβλίο "Οι πόλεμοι του 1912–1913": "Η Σόροβιτς (όπως ονομαζόταν το Αμύνταιο), πόλη ευλογημένη απ’ τον Βάκχο, εκεί φυτρώνουν τα καλύτερα κλήματα της Μακεδονίας".
Η περιοχή απελευθερώθηκε στις 6 Νοεμβρίου 1912, και το 1919 φυτεύτηκε το αμπέλι που αργότερα θα γινόταν γνωστό ως "Μπάρμπα Γιάννης" — με ποικιλία Ξινόμαυρο, την ευγενέστερη ερυθρή ποικιλία της Βόρειας Ελλάδας, διαμορφωμένο στο παραδοσιακό κύπελλο , δηλαδή gobelet. Παρά τους πολέμους, τη φτώχεια και τις κακουχίες, τα κλήματα επέζησαν, ριζώνοντας βαθιά σε αμμώδη εδάφη που σώθηκαν από τη φυλλοξήρα.
Μέσα στις περιπέτειες του 20ού αιώνα, ο Μπάρμπα Γιάννης έγινε σιωπηλός μάρτυρας της ιστορίας — από τη γερμανική κατοχή και τον εμφύλιο, έως την ίδρυση του Συνεταιρισμού Αμυνταίου το 1959. Ο ίδιος, με αγάπη και επιμονή, φρόντιζε το αμπέλι του πουλώντας τα σταφύλια του για κρασί και τσίπουρο, εξασφαλίζοντας το εισόδημα της οικογένειάς του.
Όταν έφυγε από τη ζωή το 2003, οι ιστορίες του χάθηκαν μαζί του· όμως την ίδια χρονιά, ο αμπελουργός Μάκης Μαυρίδης και ο πατέρας μου, οινολόγος Άγγελος Ιατρίδης, οι ιδρυτές του Κτήματος Άλφα, απέκτησαν το ιστορικό αυτό κομμάτι γης και αποφάσισαν να το αναβιώσουν στη μνήμη του. Έξι χρόνια επίμονης δουλειάς χρειάστηκαν για να φτάσουν τα υπεραιωνόβια κλήματα στα επιθυμητά ποιοτικά επίπεδα, επιστρέφοντας στο παραδοσιακό κύπελλο και αποκαθιστώντας τη φυσική ισορροπία του αμπελώνα.
Σήμερα, σε ηλικία άνω των 100 ετών, ο αμπελώνας των 3,7 εκταρίων σε υψόμετρο 647 μ., παράγει μερικά από τα εκλεκτότερα σταφύλια Ξινόμαυρου της Ελλάδας, γεννώντας το εμβληματικό Vieilles Vignes Reserve Xinomavro του Κτήματος Άλφα — την εσοδεία 2019. Ο "Μπάρμπα Γιάννης" αποτελεί ζωντανή απόδειξη ότι τα παλαιά κλήματα είναι κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς μας, ένας δεσμός ανάμεσα στη μνήμη και το μέλλον, που διασώζεται χάρη στο όραμα εκείνων που ακούν τις ιστορίες του τόπου μας.
Διαβάστε Επίσης
