Ο Giles Robson είναι ένας από τους πιο ξεχωριστούς σύγχρονους εκπροσώπους της blues φυσαρμόνικας. Με βαθιές ρίζες στο κλασικό Chicago blues και ιδιαίτερη αγάπη για τους μεγάλους πρωτοπόρους του είδους, έχει διαμορφώσει έναν προσωπικό ήχο που συνδυάζει την παράδοση με τη δική του σύγχρονη ματιά. Έρχεται στο Half Note Jazz club συνοδέυοντας τον αγαπημένο στο Ελληνικό κοινό κιθαρίστα, τραγουδιστή και Chicago Blues Living Legend John Primer από την Παρασκευή 16 μέχρι και τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου.
-Πότε συνειδητοποίησες ότι τα blues θα γίνονταν τόσο σημαντικό κομμάτι της ζωής και της μουσικής σου;
-Όταν άρχισα για πρώτη φορά να παίζω, τα blues κυριολεκτικά κατέλαβαν τα πάντα. Ήταν στις αρχές της δεκαετίας του ’90, όταν υπήρχε μια τεράστια αναβίωση του blues και όλοι οι κλασικοί καλλιτέχνες του Σικάγο επανεκδίδονταν σε CD και κασέτες και ήταν εύκολα διαθέσιμοι στο τοπικό μου δισκάδικο. Ο ήχος, το groove και το συναίσθημα με κέρδισαν αμέσως. Κοιτάζοντας πίσω, νομίζω ότι ένας λόγος ήταν πως οι παππούδες μου με φρόντιζαν πολύ, επειδή η μητέρα μου δούλευε αρκετά, ενώ ο πατέρας μου ήταν άνθρωπος που έπινε όλη μέρα, κάθε μέρα. Η αγάπη μου για τα blues ξεκίνησε την περίοδο που οι παππούδες μου άρχισαν να φεύγουν από τη ζωή λόγω ηλικίας, οπότε νομίζω ότι η μουσική μου πρόσφερε μεγάλη παρηγοριά μέσα σε όλο αυτό.
-Ποιοι καλλιτέχνες και ποια τραγούδια έχουν επηρεάσει περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο παίζεις φυσαρμόνικα;
-Το κλασικό Chicago blues — ιδιαίτερα ο Little Walter, και ο Little Walter μαζί με τον Muddy Waters, οι Sonny Boy Williamson I και II, ο Junior Wells, ο Walter Horton και πολλοί άλλοι. Μου αρέσει επίσης πάρα πολύ η jazz — ο Duke Ellington και ο Count Basie, ιδιαίτερα για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν τη φρασεολογία και τον χώρο στο πιάνο, καθώς και για τη δυναμική και τη φρασεολογία στις ενορχηστρώσεις των big bands. Μου αρέσει η bluesy ψυχή των καλλιτεχνών που παίζουν Hammond organ, όπως ο Jimmy Smith, ο Django Reinhardt για τον συνδυασμό βαθιού συναισθήματος και τεχνικής, καθώς και ο σπουδαίος Memphis Slim. Παίρνω πολλή έμπνευση από όργανα πέρα από τη φυσαρμόνικα.
-Πάντα λέω ότι οι πρωτοπόροι της blues φυσαρμόνικας δημιούργησαν "κάτι από το τίποτα". Η φυσαρμόνικα σχεδιάστηκε απλώς για να παίζει απλά folk τραγούδια. Και όταν ακούς τι κατάφεραν να δημιουργήσουν πάνω σε αυτήν πρωτοπόροι όπως ο Little Walter και ο Sonny Boy Williamson — λυγίζοντας τις νότες, κάτι για το οποίο η φυσαρμόνικα δεν είχε σχεδιαστεί, και δημιουργώντας μεγαλύτερη έκταση και συναισθηματική έκφραση — είναι πραγματικά συγκλονιστικό. Ο Miles Davis αποκάλεσε τον Little Walter "μία από τις μεγαλύτερες δημιουργικές ιδιοφυΐες της εποχής του", ενώ ο Count Basie συνήθιζε να παίρνει τους μουσικούς του για να τον ακούσουν, ώστε να μελετήσουν τις ιδέες του πάνω στη φρασεολογία. Το Sunday Times Culture της Βρετανίας, ένα ένθετο που συνήθως έγραφε για καλλιτέχνες όπως ο Picasso, ο Miró και ο Henry Moore, περιέγραψε τη μουσική του Sonny Boy Williamson ως "τέλεια καλλιτεχνία". Και όλα αυτά προέρχονταν από ένα όργανο που είχε σχεδιαστεί για να παίζεται γύρω από φωτιές κατασκήνωσης. Όταν ήμουν νέος και μάθαινα, ακούγοντας όλες αυτές τις διαφορετικές ηχογραφήσεις, ήταν προφανές ότι κανένας άλλος παίκτης φυσαρμόνικας δεν είχε πλησιάσει τον Little Walter ή τον Sonny Boy Williamson. Αυτό ήταν συναρπαστικό, γιατί υπήρχε ένας πήχης στον οποίο μπορούσα να στοχεύσω, αλλά ταυτόχρονα υπήρχε και η αίσθηση ότι υπήρχε ακόμη τεράστιο περιθώριο για να εξερευνήσω τεχνική και έκταση. Ήταν μαγικό όλο αυτό και είμαι πολύ περήφανος που επέμεινα. Θεωρώ οτι η φυσαρμόνικα είναι η φωνή του blues.
-Έχεις εμφανιστεί σε πολλές διαφορετικές σκηνές και σε χώρες σε όλο τον κόσμο. Υπάρχει κάποια εμφάνιση που ξεχωρίζει ως ιδιαίτερα σημαντική για σένα;
-Υπήρξαν πολλές αξέχαστες εμπειρίες — τόσο με το δικό μου όνομα όσο και με τον John — παίζοντας μπροστά σε 10 ανθρώπους αλλά και μπροστά σε 10.000. Νομίζω όμως ότι η αγαπημένη μου ήταν όταν έπαιξα jam στο Wild Bill’s Juke Joint, ένα από τα τελευταία αυθεντικά African American juke joints στο Μέμφις. Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη και η τραγουδίστρια, η Miss High-C, μου προκάλεσε ανατριχίλα. Μια πανέμορφη, ψηλή, εντυπωσιακή Αφροαμερικανίδα ενθουσιάστηκε τόσο πολύ με την εμφάνισή μου, που ήρθε στη σκηνή και με "έλουσε" με χαρτονομίσματα του ενός δολαρίου.
-Τι σημαίνει για σένα να κρατάς ζωντανή την παράδοση των blues και ταυτόχρονα να αναπτύσσεις τη δική σου μουσική ταυτότητα;
-Νομίζω ότι, για να το πετύχεις αυτό με επιτυχία, πρέπει να κρατήσεις περίπου 80–90% παράδοση και να προσθέσεις από πάνω το δικό σου 10–20% προσωπικό "καρύκευμα", γιατί τα blues βασίζονται και στην οικειότητα ως μέρος της τέχνης τους. Τα blues είναι μια βαθιά, ώριμη, λεπτή και εκλεπτυσμένη μορφή τέχνης, τόσο στιχουργικά όσο και μουσικά, και χρειάζονται πολλή μελέτη και σεβασμό ώστε να μη μοιάζουν με παρωδία. Είναι επίσης γεμάτα χιούμορ και ειρωνεία, τόσο στους στίχους όσο και στη μουσική, κάτι που τα κάνει πολύ διαφορετικά από μεγάλο μέρος της δημοφιλούς μουσικής. Πρέπει επίσης να τα εμπλουτίζεις με τις πραγματικές εμπειρίες της ζωής σου, ώστε να μη μοιάζουν ψεύτικα. Η ειλικρίνεια και η ακεραιότητα είναι τα κλειδιά.
-Κάθε χρόνο που περνάει, τα σέβομαι όλο και περισσότερο. Τα blues δεν είναι απλώς μια περαστική μόδα για ένα κομμάτι της ζωής σου — θα σε συντροφεύουν μέχρι το τέλος. Καθώς η ζωή γίνεται πιο δύσκολη όσο μεγαλώνεις, τα blues γίνονται ταυτόχρονα πιο δυνατά και πιο παρηγορητικά.
-Όταν γράφεις ή όταν ερμηνεύεις ένα τραγούδι, τι θέλεις περισσότερο να αισθανθεί ο ακροατής;
-Να είναι αφοσιωμένος. Δουλεύω πολύ σκληρά, τόσο στιχουργικά όσο και μουσικά, χρησιμοποιώντας τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και τη μουσική μου αντίληψη, ώστε να δίνω συνεχώς στο κοινό καινούργια πράγματα. Χώρος, ένταση και εκτόνωση, φρασεολογία, ρυθμός, χιούμορ, διορατικότητα, αυτοσχεδιασμός — μια ολόκληρη εργαλειοθήκη τεχνασμάτων που έχω χτίσει όλα αυτά τα χρόνια.
-Πόσο σημαντικός είναι ο αυτοσχεδιασμός στις ζωντανές εμφανίσεις σου και πόσο χώρο αφήνεις για αυθορμητισμό και για τη στιγμή;
-Είναι απίστευτα σημαντικός. Είναι ένα από τα βασικά και απαραίτητα στοιχεία της μουσικής. Η δομή των δώδεκα μέτρων σου δίνει μια βάση και στη συνέχεια κρατάς την προσοχή και το ενδιαφέρον του κοινού με τον αυθορμητισμό που προσθέτεις από πάνω. Όλα μπορούν να αλλάξουν και αυτό είναι μέρος του παιχνιδιού. Αυτό σημαίνει επίσης ότι τα blues δεν είναι ποτέ βαρετά. Πολλοί αρχάριοι μουσικοί θα πουν ότι η δομή των δώδεκα μέτρων είναι ο απόλυτος περιορισμός. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτός ο περιορισμός είναι η απόλυτη ελευθερία. Σημαίνει ότι εσύ και το κοινό βρίσκεστε πάντα στην ίδια σελίδα και μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, δημιουργώντας έναν όμορφο διάλογο μαζί τους και συναρπάζοντάς τους.
-Αν μπορούσες να επιστρέψεις σε οποιαδήποτε εποχή της ιστορίας των blues και να παίξεις με έναν θρυλικό καλλιτέχνη, ποιον θα επέλεγες και γιατί;
-Η απλή απάντηση είναι — στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Δώστε μου απλώς μία νύχτα στο South Side του Σικάγο και θα πήγαινα να παίξω με όλους τους μεγάλους! Memphis Slim, Sonny Boy, Muddy Waters, Little Walter, Howlin’ Wolf, Jimmy Reed και ούτω καθεξής. Ναι… Είμαι άπληστος!
-Τι θα ήθελες ακόμη να πετύχεις μουσικά τα επόμενα χρόνια και υπάρχει κάποιο όνειρο που δεν έχεις πραγματοποιήσει ακόμη;
-Θέλω πραγματικά να ταξιδέψω με την παράστασή μου Up Close With The Blues σε όλο τον κόσμο. Έκανε sold out για 10 βραδιές στο Edinburgh Fringe και έχω κάνει sold out παραστάσεις σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι μια μορφή ντουέτου και ο κόσμος την αγαπάει. Οι μικρές, intimate, ακουστικές συναυλίες — περίπου 40 άτομα, με έναν ακόμη μουσικό — είναι το αγαπημένο μου είδος εμφάνισης. Το να βρίσκομαι τόσο κοντά στο κοινό είναι κάτι που αγαπούν και οι ίδιοι. Έχω πολλούς ανθρώπους που επιστρέφουν ξανά και ξανά και πραγματικά δημιουργώ έναν υπέροχο δεσμό με το κοινό.
- Τι ιδιαίτερο έχει αυτή η μορφή επικοινωνίας με το κοινό σου;
-Η μικρή αυτή μορφή συναυλίας μου επιτρέπει να επικεντρώνομαι σε κάθε λεπτομέρεια της τέχνης — στη δυναμική, στη φρασεολογία και στην αφήγηση.
