Μάρθα Φριντζήλα: "Συνηθίσαμε την ακρίβεια, τη μιζέρια, την αγένεια"

Αεικίνητη ως συνήθως, αλλά και με διάθεση να βάλει το χεράκι της ώστε να βγούμε από μια αδιαφορία που απειλεί να μας καταπιεί, η Μάρθα Φριντζήλα πρόλαβε να μας πει δυο λόγια πριν τις συναυλίες στα Φ hill Sessions με τους Kubara Project και τους αδελφούς Μιχάλη & Παντελή Καλογεράκη (Δευτέρα 15/9 & Δευτέρα 29/9, θέατρο "Δόρα Στράτου").

Φέτος, τα Φ hill Sessions, στα οποία συμμετέχετε, έβαλαν στη συναυλιακή/φεστιβαλική μας ζωή έναν φυσικό χώρο της Αθήνας, τον λόφο του Φιλοπάππου, κι έναν τεχνητό –το θέατρο "Δόρα Στράτου". Έχετε κάποια ιδιαίτερη διασύνδεση ή μνήμη σχετική με αυτά τα μέρη;
Ο λόφος του Φιλοπάππου ήταν και είναι πάντα τα πικνίκ με τους φίλους, τα παιδικά γενέθλια των ανιψιών και των βαφτιστηριών και οι Καθαρές Δευτέρες μας στην Αθήνα. Όσο για το θέατρο "Δόρα Στράτου", θυμάμαι πάντα μια συναυλία που έκανα εκεί με την υπέροχη Μαρία Φαραντούρη, πριν από πολλά χρόνια, όπου θαύμασα την επικοινωνία της με τον κόσμο και την ανυπέρβλητη τέχνη της επί σκηνής. Από την ώρα που κλείσαμε τη βραδιά της 15/9 στα Φ hill Sessions, αυτήν τη συναυλία σκέφτομαι. Και χαίρομαι που εξαντλήθηκαν τα εισιτήρια και βάλαμε ακόμα μια παράσταση, στις 29/9. Μου αρέσει που φέτος στο θέατρο αυτό απολαύσαμε και θα απολαύσουμε καλλιτέχνες σαν τη Λένα Πλάτωνος, τους Χειμερινούς Κολυμβητές, τον Γιώργο Ξυλούρη με τον Jim White. Επιτέλους, η Αθήνα αποκτά ένα φεστιβάλ που τολμά να προτείνει και δεν ακολουθεί τη μόδα και τα γούστα της εποχής.

Αλήθεια, πέρα από το να στήνετε τις δικές σας ζωντανές εμφανίσεις, είχατε το περιθώριο να πάτε σε κάποια από τις συναυλίες του καλοκαιριού, απλά ως θεατής;
Φέτος δεν μπόρεσα να δω πολλές συναυλίες γιατί έλειπα εκτός Αθηνών, δεν περιόδευσα κιόλας, οπότε περιορίστηκα στις συναυλίες του φεστιβάλ "Γλυπία αγάπη μου" που διοργανώσαμε στον Πάρνωνα με την ομάδα Utopia και την υποστήριξη του Δήμου Λεωνιδίου.
Είδα τα Καντινέλια και τον Κωσταντή Πιστιόλη, τους Ρεμπετί και φυσικά τους Utopia Trio και Utopia Band. Μου αρέσει να πηγαίνω σε συναυλίες το καλοκαίρι, συνήθως λόγω δουλειάς πηγαίνω σε συναυλίες των φεστιβάλ στα οποία συμμετέχω.

Τι ομοιότητες και τι διαφορές θα έχουν οι Φ hill Sessions βραδιές σας (Δευτέρα 15/9 & Δευτέρα 29/9) με το πρόγραμμα που παρουσιάσατε τον περασμένο χειμώνα στο "Κύτταρο", με το Kubara Project και τους αδελφούς Μιχάλη & Παντελή Καλογεράκη;
Καταρχάς έχουμε να παίξουμε από τον Μάρτιο, επειδή εγώ έμεινα εκτός, λόγω μιας περιπέτειας με την υγεία μου, οπότε μας έχει λείψει πολύ και είμαστε όλοι γεμάτοι κέφι και ανυπομονησία. Στις πρόβες χαιρόμαστε σαν παιδιά στο λούνα παρκ.
Ο βασικός κορμός της παράστασης παραμένει ο ίδιος, αλλά με τον Μιχάλη, τον Παντελή και την απίθανη μπάντα έχουμε βρει πια μια γλώσσα κοινή, που μας οδηγεί σε μέρη που ούτε κι εμείς φανταζόμασταν. Το πρόγραμμά μας εμπλουτίστηκε, μεταμορφώθηκε, τρελάθηκε!

Οι συναυλίες, εντωμεταξύ, κάνουν κι ένα κάλεσμα στο κοινό, ώστε να φτιαχτεί ένα "ανάχωμα απέναντι στο ποτάμι της αδιαφορίας που πάει να μας καταπιεί". Πώς μας προέκυψε αυτή η αδιαφορία; Και τι προβλέψεις υπάρχουν; Θα τα καταφέρει να μας καταπιεί;
Αν δεν είμαστε σε επαγρύπνηση, η ισοπεδωτική επέλαση της βαρβαρότητας, η σαρωτική έκθεση στην αδιαφοροποίητη πληροφόρηση και παραπληροφόρηση, θα μας παρασύρει, ναι. Ανεπαισθήτως κλειστήκαμε στο κουκούλι της αδιαφορίας, αφού σταδιακά συνηθίσαμε τα σκάνδαλα, τα ψέματα, την αλαζονεία των κυρίαρχων πολιτικών, το κιτς, αλλά και την ακρίβεια, τη μιζέρια, την αγένεια, τον διασυρμό. Αναδιπλωθήκαμε, μικρύναμε, μουδιάσαμε, βουβαθήκαμε –ωραία, το αναγνωρίζουμε όλοι. Ευτυχώς, δεν είμαστε προγραμματισμένοι να κοιμόμαστε ες αεί. Δυσφορούμε, αγανακτεί το είναι μας. Έχουμε φωνή, έχουμε μέγεθος, έχουμε λόγο. Ώρα να βγούμε από τον λήθαργο. 

Εκτός από αδιαφορία, πάντως, παρατηρώ και μια διάθεση για γκρίνια, ειδικά στα social media. Διαχρονικό, ίσως, χαρακτηριστικό της κοινωνίας μας, πάντως θυμάμαι ότι παλιότερα υπήρχε (και) περισσότερο χιούμορ –και βρίσκω να μου λείπουν καλλιτέχνες σαν τον Λουκιανό Κηλαηδόνη. Χάσαμε το χιούμορ μας μετά τα μνημόνια; Ή έχασε το χιούμορ την ισχύ του; 
Δεν νομίζω πώς χάσαμε το χιούμορ μας. Απλά το χιούμορ, γενικά, δεν κραυγάζει: είναι μουλωχτό, υποδόριο, ξεμυτίζει στις ρωγμές της ξεραΐλας που μας περιβάλλει. Βέβαια, περιπτώσεις σαν του Τζίμη Πανούση, λ.χ., όπου το χιούμορ ξεχείλιζε, λείπουν, είναι αλήθεια. Αλλά είναι μία στο εκατομμύριο. Σήμερα, η εκκωφαντική σάχλα και το τρολάρισμα στο άνυδρο τοπίο του δημόσιου λόγου πασχίζει να υποκαταστήσει το χιούμορ, κάνοντας ωστόσο την ανάγκη του επιτακτικότερη. Το χιούμορ –όταν συμβαδίζει με την εμπιστοσύνη, την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά– είναι ανάχωμα στον σταδιακό μιθριδατισμό.

Κοντεύει μια τριακονταετία από το 1996, όταν αρχίσατε να συμπορεύεστε με τον Βασίλη Μαντζούκη. Ποιο είναι το "απόσταγμα" αυτής της κοινής διαδρομής;
Τριάντα χρόνια κοινής ζωής και πορείας –κι ακόμα πάμε. Δεν έχουμε σταματήσει να δημιουργούμε μαζί και έχουμε πολλά ακόμα στα σκαριά. Καμαρώνουμε για τους μαθητές μας, για το "Baumstrasse", το Αττικό Σχολείο Αρχαίου Δράματος, τις παραστάσεις μας. Και αν είχαμε λυμένο το οικονομικό, θα ήμασταν και πιο ήσυχοι. 
Πολύ θα ήθελα να μου αφήσει κληρονομιά ένα δις κάποιος ζάπλουτος, όπως στον Νεϊμάρ. 

Χρόνια πριν, σε μια συνέντευξη στη "Lifo", είπατε ότι θα θέλατε να γνωρίσετε τον Tom Waits, να του μαγειρεύατε φακές και να καθόσασταν να τα πείτε. Από καλλιτέχνες που τους θαυμάζετε μα δεν ζουν πια, για ποιον/α άλλον/η θα επιθυμούσατε κάτι ανάλογο; Και τι θα μαγειρεύατε για την περίσταση;
Λαχανοντολμάδες με αρνίσιο κιμά στην Umm Kulthum και γιουβαρλάκια στον Σάμουελ Μπέκετ. Έχω εξελίξει τα αυγολέμονά μου και θέλω να τους εντυπωσιάσω. 

Τέλος, τι νέα από έναν καίνουριο δίσκο, που έχουμε μάθει ότι βρίσκεται στα σκαριά; Και τι άλλα σχέδια είναι ανακοινώσιμα, για τον χειμώνα που έρχεται;
Όπως σας είπα, χρειάστηκε να μείνω εκτός και τώρα μπαίνω με τα τσαρούχια στις ηχογραφήσεις και τις πρόβες. Ο δίσκος προχωράει, ελπίζω μέχρι το τέλος της χρονιάς να είναι έτοιμος. Παράλληλα, έχουμε και το Αττικό Σχολείο που ξεκινά στο "Baumstrasse" τον Νοέμβριο και μετά αρχίζουμε στο "Κύτταρο" με το νέο, ενισχυμένο Kubara Project, που έρχεται να ομορφύνει τις Δεύτερες σας στην πόλη!