Πριν από 50 χρόνια ακριβώς, στις 23 Δεκεμβρίου 1966, βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες της Ιταλίας η ταινία του Sergio Leone “Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος”. Τη μουσική της ταινίας υπέγραφε ο Ennio Morricone και το σάουντρακ αποδείχτηκε ένα από τα πιο δημοφιλή όλων των εποχών.
Η ταινία “Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος” βγήκε στις (ιταλικές) κινηματογραφικές αίθουσες στις 23 Δεκεμβρίου του 1966. Εκείνες - περίπου - τις μέρες βγήκε και το σάουντρακ της ταινίας, με την υπογραφή του Ennio Morricone, από την ιταλική εταιρία Parade. Μέσα στο 1967 η ταινία είχε κυκλοφορήσει διεθνώς από την United Artists, με τη σφραγίδα της οποίας κυκλοφόρησε – επίσης διεθνώς – το σάουντρακ.
Από την πρώτη στιγμή καταλαβαίνει κανείς πως πρόκειται για εκπληκτική μουσική – που όμοιά της δεν πρέπει να έχει ακουστεί ξανά στο σινεμά, ευρωπαϊκό, αμερικάνικο ή οποιοδήποτε. Πρόκειται πραγματικά για κάτι καινούριο που, συνολικά, δίνει μια ιδιαίτερη βαρύτητα και αξία στη μουσική κινηματογράφου που για πρώτη φορά ανεβαίνει σε τόσο ψηλά popular επίπεδα.
Το σάουντρακ της ταινίας είναι γεμάτο από πανέμορφα μουσικά θέματα και cues που προκύπτουν από αυτά. Εμείς εδώ θα μιλήσουμε για - και θα ακούσουμε - τα πιο βασικά.
The Good, the Bad and the Ugly Main Theme Το κύριο θέμα της ταινίας είναι πασίγνωστo - ίσως το πιο γνωστό μουσικό θέμα σε όλο τον κόσμο! Ο μελωδικός του πυρήνας ακούγεται τρεις φορές από τρεις διαφορετικούς οργανικούς συνδυασμούς που αντιστοιχούν στους τρεις βασικούς χαρακτήρες του έργου. Με ξύλινο φλάουτο (πιο συγκεκριμένα soprano recorder) για τον “καλό”, δύο αντρικές φωνές ηλεκτρονικά παραποιημένες για τον “άσχημο” (είναι το πασίγνωστο ουρλιαχτό του κογιότ, που μας υποδέχεται στην πρώτη σκηνή της ταινίας) και με μπάσα οκαρίνα για τον “κακό”. Αυτό το θεματικό μοτίβο αποτελεί τη βάση στη μουσική εξέλιξη της ταινίας.
The Strong Υπάρχει ένα μυστήριο σχετικά με αυτό το όμορφο militair κομμάτι καθώς ο τίτλος "The Strong (il forte)" δεν φαίνεται ν' ανταποκρίνεται σε κάτι άμεσα κατανοητό. Μάλλον από λάθος έγινε έτσι γιατί ο Μαέστρος στην τελευταία του ηχογράφηση το αποκατέστησε ως "The Fortress", πράγμα που έχει μια λογική όταν το ακούμε στα σημεία που παίζεται στην ταινία.
The Desert Είναι το πιο φιλόδοξο μουσικά κομμάτι του δίσκου, με πλήθος από αναφορές στο σύγχρονο κλασικό μπακγκράουντ του συνθέτη, με ισχυρή επίδραση από τον δωδεκαφθογγισμό αλλά, παρά ταύτα, τονικό και απολαυστικότατο – γι’ αυτούς που ακούν μουσική, φυσικά. Ο Ennio Morricone ουσιαστικά εδώ διδάσκει τι σημαίνει δραματική κλιμάκωση στο σάουντρακ μιας ταινίας.
Marcia Ένα μαρς – για την ακρίβεια ένα μικρό μαρς (marcetta) – που μας εισάγει στα μαρτύρια της αιχμαλωσίας. Αρχικά ακούγεται αρκετά οξύ και ενοχλητικό – όπως πρέπει να ακούγεται ένα στρατιωτικό εμβατήριο. Μετά μπαίνει στην ουσία του έργου…
The Story of a Soldier Ένα πολύ συναισθηματικό (δηλαδή συγκινητικό) τραγούδι σε στίχους του Tommie Connor. Μια μπαλάντα για τις χαμένες ζωές. Ένα σπουδαίο αντιπολεμικό τραγούδι για μια ουσιαστικά αντιπολεμική (όχι αντι-βίαιη!) ταινία όπως «Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος». Να θυμηθούμε την σκηνή της ταινίας: η ορχήστρα / χορωδία των Νοτίων αιχμαλώτων του στρατοπέδου συγκέντρωσης Μπάτερβιλ παίζει και τραγουδάει για να καλύψει τους ήχους καθώς ο Βόρειος δεκανέας (ο εκπληκτικός spaghetti western καρατερίστας Mario Brega) βασανίζει τον «άσχημο» Eli Wallach κατ’ εντολή του «κακού» «Βόρειου» λοχία Angel Eyes (μιλάμε για τον Lee Van Cleef).
The Ecstasy of Gold Για μένα – αλλά και για τους Metallica – είναι το αριστούργημα του σάουντρακ (ίσως και το high spot της ταινίας). Σε τρία και κάτι λεπτά ο Ennio Morricone βάζει τόση ιστορία και ένταση που άλλοι συνθέτες – διαφόρων εποχών και στυλ – θα χρειάζονταν σελίδες επί σελίδων για να πετύχουν. Η φωνή είναι της «ιέρειας», της Edda Dell’Orso…
The Trio Μετά από μια συγκλονιστική «Μονομαχία στο Ελ Πάσο» (δηλαδή κάπου πολύ έξω από το Ελ Πάσο) ο Ennio Morricone είναι πια ο αδιαμφισβήτητος μετρ της έντασης – πάσης μορφής – που μπορεί να περιγράψει ηχητικά μια μονομαχία. Ειδικά σαν αυτή: ανάμεσα στον Clint Eastwood, τον Lee Van Cleef και τον Eli Wallach.
Το σάουντρακ – το αρχικό, της Parade και της United Artists, περιείχε 13 κομμάτια. Αυτό κρατήθηκε επί πολλά χρόνια, ως το 2001 που η GDM / Dagored κυκλοφόρησε το πλήρες σάουντρακ της ταινίας: με 21 κομμάτια – ένα εκ των οποίων ήταν και η πλήρης ηχογράφηση του “Story of a Soldier”
