Τι να πει κανείς για το "Mad Men”. Όσοι το έχουν δει, ξέρουν και όσοι δεν το έχουν δει είναι πολύ τυχεροί και τους ζηλεύουμε. Η εμβληματική Αμερικανική σειρά του Μάθιου Γουάινερ κυκλοφόρησε το 2007 και καθήλωσε το παγκόσμιο τηλεοπτικό κοινό για τα επόμενα 8 χρόνια, παραδίδοντας του εντατικά μαθήματα σκηνοθεσίας, σεναρίου και ανάπτυξης χαρακτήρα (παίρνοντας τη σκυτάλη από το "The Sopranos” και αναβαθμίζοντας το παιχνίδι).
To "Mad Men” μάς παρέσυρε σε μία ακμάζουσα Νέα Υόρκη, αυτήν της δεκαετίας του ’60, με την αληθοφάνεια των σκηνικών, των κουστουμιών και των ιστορικών αναφορών του. Παράλληλα, μάς έδωσε πρόσβαση στον μικρόκοσμο και τον εσωτερισμό των πρωταγωνιστών του, εστιάζοντας τόσο στη μοναδικότητα του καθενός, όσο στις προσεγμένα αποδομένες δυναμικές - οικογενειακές, ταξικές, έμφυλες, εξουσίας - μεταξύ τους.
Αυτήν την προνομιακή πρόσβαση μάς υποσχέθηκε το πιλοτικό του επεισόδιο, ενώ ταυτόχρονα μας ζήτησε να μην παρασυρθούμε από έπαρση: δε θα παίξουμε ρόλο αυθεντίας, θα γνωρίσουμε τόσο από τον κάθε χαρακτήρα όσο επιθυμεί ο ίδιος να μας δώσει. Από τον τίτλο μέχρι το περιεχόμενο, το "Smoke Gets in Your Eyes” παραδέχεται πως παρότι επιτρέπεται στον θεατή να εισχωρήσει στον κόσμο του "Mad Men”, κανείς και τίποτα εκεί δεν είναι αυτό που φαίνεται.
Συναντάμε τον Ντον Ντρέιπερ (Τζον Χαμ), στυλάτο, σοβαρό και μόνο, με το Lucky Strike στο ένα χέρι και το στυλό στο άλλο, μία εικόνα που θα επανέρχεται με συνέπεια στα 91 επεισόδια που ακολουθούν. Αυτήν την πρώτη φορά, βρίσκεται σε ένα τυπικό Νεοϋορκέζικο μπαρ. Δίπλα στο ουίσκι του, απλώνεται μία χαρτοπετσέτα στην οποία κρατά σημειώσεις για ένα μεγάλο pitch που έχει αναλάβει ως καλλιτεχνικός διευθυντής της διαφημιστικής Στέρλινγκ Κούπερ. Ο πελάτης που καλείται να γοητεύσει δεν είναι άλλος από την Lucky Strike. Περιτριγυρισμένος αλλά αποτραβηγμένος από ένα ολοζώντανο πλήθος, προσπαθεί μέσα στη φασαρία και τον καπνό να ξεθολώσει το μυαλό του και να βρει την κεντρική ιδέα της παρουσίασης του.
Η καμπάνια της Lucky Strike είναι πρόκληση για τον Ντον καθώς συμπίπτει με τη δημοσίευση της έρευνας που συνδέει το κάπνισμα με τον καρκίνο, στο ιστορικό αμερικάνικο περιοδικό Reader’s Digest. Οι καπνοβιομηχανίες αντιμετωπίζουν την πρώτη τους μεγάλη κρίση, το ίδιο και κάθε διαφημιστική που τις εκπροσωπεί. Όμως αυτό που ο μέσος επαγγελματίας του χώρου θεωρεί πρόβλημα, για τον Ντον είναι "η μεγαλύτερη διαφημιστική ευκαιρία μετά την εφεύρεση των δημητριακών". Και κερδίζει τους πελάτες με έναν αυτοσχέδιο λόγο της τελευταίας στιγμής, που έχει να πει τόσα για τη διαφήμιση όσα και για την ίδια τη ζωή του.
"Διαφήμιση σημαίνει ευτυχία. Και ξέρετε τι είναι η ευτυχία; […] Είναι μία τεράστια πινακίδα στο πλάι του δρόμου που σου λέει πως ό,τι και να κάνεις, είναι εντάξει. Είσαι εντάξει". Ακόμα κι αν αυτό είναι ψέμα. Ο Ντον επιλέγει να αγνοήσει το αφήγημα περί κινδύνων υγείας επειδή δεν τον συμφέρει και ζητά από τους καπνιστές να κάνουν το ίδιο. Αυτό που στην ουσία λέει, και πρεσβεύει, είναι το εξής: η ζωή μας αργά ή γρήγορα τελειώνει και τα ηθικά διλήμματα σωστού-λάθους μάς στερούν την ευκαιρία να την απολαύσουμε - γι’ αυτό και έχουμε το δικαίωμα να παραπλανούμε τον εαυτό μας και τους γύρω μας με έναν τρόπο τόσο πειστικό που κάνει το ψέμα ένα με την αλήθεια μας.
Αυτό το αφήγημα έρχεται να στηρίξει στον απόλυτο βαθμό το τέλος του επεισοδίου. Επί ένα 24ωρο, ακολουθούμε τον Ντον από το μπαρ στο γραφείο του, στο σπίτι της ερωμένης του, σε ένα δείπνο με μία εν δυνάμει πελάτισσα με την οποία φλερτάρει και στο τρένο, μέχρι τον τελικό προορισμό του. Στην τελευταία σκηνή ο Ντον επιστρέφει στο σπίτι του, στη γυναίκα του και τα παιδιά του, σε μία ζωή που δεν μας προειδοποίησε πως είχε. Επί 45 συναρπαστικά τηλεοπτικά λεπτά, η σειρά επέτρεψε στο κοινό να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα για τον πρωταγωνιστή της, τιμώντας την κοσμοθεωρία του και το δικαίωμά του στην αυτοδιάθεση.
Στην αρχή του, το επεισόδιο προσφέρει μία κάρτα με τον τίτλο της σειράς, εξηγώντας πως ο όρος "Mad Men" αναφέρεται στους άνδρες που δούλευαν στις μεγάλες εταιρείες τoυ Νεοϋορκέζικου δρόμου Madison Avenue, και τονίζει πως τον επινόησαν οι ίδιοι. Ο σκοπός τους; Να συστηθούν στον κόσμο όπως εκείνοι αντιλαμβάνονται τους εαυτούς τους. Με το τέλος του επεισοδίου καταλαβαίνουμε πως ο Ντον επιθυμεί ακριβώς αυτό.
Στο εναρκτήριο επεισόδιο του "Mad Men” τίποτα δεν είναι τυχαίο και τα πάντα είναι άρτια. Ο κόσμος που μας παρουσιάζεται είναι στυλισαρισμένος έτσι ώστε να δείχνει ταυτόχρονα ελκυστικός και προβληματικός. Μαζί με τον Ντον, κάθε κεντρικός χαρακτήρας κάνει την πρώτη του εμφάνιση, δίνοντας μας κάτι παραπάνω από ένα όνομα και μία φυσιογνωμία - ο διάλογος και η γλώσσα του σώματος ήδη σκιαγραφούν τους πρωταγωνιστές μίας σειράς που υπαινίσσεται από νωρίς πως πρόκειται να εξελιχθεί στο απόλυτο ψυχογράφημα. Και σχεδόν δέκα χρόνια μετά, μπορούμε με σιγουριά να το πούμε: it gets the job done.
