Ποιος δίνει τα ονόματα στους δρόμους;

Όπως μας υπενθύμισε και η περιπατητική παράσταση της Μπρικένα Γκίστο, το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να «μην ξεχάσουμε». Αλλά ποιους επιλέγουμε να θυμόμαστε;

dromoi © shutterstock

Πολλοί αρχαίοι, υπερβολικά πολλοί βασιλιάδες, πρίγκιπες και πριγκίπισσες για μία χώρα με τόσο πρόσκαιρο βασιλικό καθεστώς, αμφιλεγόμενοι πολιτικοί και ελάχιστες γυναίκες: αυτά τα πρόσωπα κυριαρχούν στο αστικό βίωμα δεκάδες, εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια μετά το θάνατό τους, χάρη στις μπλε ορθογώνιες πινακίδες που τα μνημονεύουν σε κάθε γωνιά της πόλης. Ποιος δίνει τα ονόματα στους δρόμους; Αυτό το ερώτημα επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά όσο περπατάμε στην προδιαγεγραμμένη διαδρομή από το θέατρο Rex προς την καρδιά των Εξαρχείων, σταματώντας σε όλα εκείνα τα σημεία όπου νέοι και νέες έπεσαν νεκροί από το οπλισμένο χέρι των σωμάτων "ασφαλείας".


Ακολουθούμε την πορεία που έχει σχεδιάσει η Μπρικένα Γκίστο για την περιπατητική παράσταση "Τοπογραφία θανάτου ή Ας μην ξεχάσουμε", η οποία και σφύριξε την επιστροφή της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, με την επεξήγηση "Νέων Δημιουργών" να μπαίνει δίπλα στον τίτλο της. Είναι αληθινή χαρά μια νέα δημιουργός να αξιοποιεί αυτό το βήμα για να βροντοφωνάξει ονόματα που πασχίζουμε να μην ξεχάσουμε. Ονόματα ανθρώπων που οι περισσότεροι δεν πρόλαβαν να γράψουν τη δική τους ιστορία με τις επιλογές τους, αλλά έμειναν στη συλλογική μνήμη εξαιτίας μιας επιλογής ανθρώπων που φέρουν τη σφραγίδα του κράτους. Η συλλογική μνήμη είναι αυτή που διασφαλίζει την κοινωνική ταυτότητα· όπως η ατομική μνήμη διαδραματίζει καίριο ρόλο στη διατήρηση της αίσθησης του "εαυτού" – είμαι ο ίδιος άνθρωπος με χτες, καθότι θυμάμαι τις πράξεις μου, σύμφωνα με τον Τζον Λοκ. Έτσι και στην κοινωνία, η προστασία της μνήμης εξασφαλίζει τη συνέχισή της, με τη γνώση να αποτελεί ασπίδα απέναντι στον κίνδυνο. Μπορεί η συνέχιση του εαυτού να εξαρτάται από τη μνήμη, αλλά η αρχική σύνθεσή του δομείται γύρω από το όνομα, την προσφώνηση που μας κάνει μέρος ενός κοινωνικού ιστού. 

Τοπογραφία θανάτου ή Ας μην ξεχάσουμε



Η ανωνυμία είναι το γρηγορότερο μονοπάτι για τη λήθη, ο τελευταίος μεγάλος θάνατος του ατόμου, γι’ αυτό και ζητάμε με όλη μας τη δύναμη "Πες τ@ με το όνομ@ τ@ς": είτε μιλάμε για γυναίκες που δολοφονούνται εξαιτίας του φύλου τους, είτε για όλ@ εκείν@ που τους αφαιρέθηκε τόσο βίαια το δικαίωμα στη ζωή. Η Μπρικένα Γκίστο με την ομάδα της πασχίζει να μην τους αφαιρεθεί και το δικαίωμα στην ανάμνηση. Να μας αφυπνίσει, όχι μέσα από ένα μνημόσυνο, αλλά μέσα από μια ισχυρή αφήγηση των γεγονότων για τη ζωή, τον θάνατο και τη μετα-ιστορία των δολοφονημένων. 


Ποιος δίνει, λοιπόν, τα ονόματα στους δρόμους; Ο πεζόδρομος της Τζαβέλλα, στη γωνία του οποίου δολοφονήθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2008 ο Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος, έχει πάρει (ανεπίσημα) το όνομά του. Το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε ως πολίτες είναι να θυμόμαστε τα ονόματά τους, να τους δώσουμε την αθανασία, να μη γίνουν, όπως έγραψε η Σκωτσέζα ποιήτρια Muriel Stuart, "ανώνυμοι κάτω από ανώνυμους ουρανούς ("Forgotten Dead, I Salute You"). 


Παύλος Φύσσας (10 Απριλίου 1979-18 Σεπτεμβρίου 2013), Ζακ Κωστόπουλος ή Zackie Oh (22 Αυγούστου 1985-21 Σεπτεμβρίου 2018), Μιχάλης Μυρογιάννης (1953-18 Νοεμβρίου 1973), Μιχάλης Καλτεζάς (19 Ιουνίου 1970-17 Νοεμβρίου 1985), Σωτήρης Πέτρουλας (1943-21 Ιουλίου 1965), Ιάκωβος Κουμής (1956-23 Νοεμβρίου 1980), Σταματίνα Κανελλοπούλου (1959-16 Νοεμβρίου 1980), Αλέξης Γρηγορόπουλος (25 Ιουνίου 1993-6 Δεκεμβρίου 2008).

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Athinorama Plus

Κομψές δημιουργίες για τη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου στο "Madame Fraise"

Η "Madame Fraise" χαρίζει και φέτος τις πιο ελκυστικές και φινετσάτα γλυκές απολαύσεις για τη γιορτή των ερωτευμένων.

07/02/2023

Πρόσκληση από τον Δήμο Αθηναίων για ανθρωπιστική βοήθεια των σεισμόπληκτων της Τουρκίας και της Συρίας

Από αύριο Τετάρτη στο Δημαρχείο της Αθήνας, στον Κόμβο Αλληλοβοήθειας και στις Λέσχες Φιλίας, συγκεντρώνονται είδη ανθρωπιστικής βοήθειας για τους σεισμόπληκτους της Τουρκίας και της Συρίας.

Οι Γιατροί του Κόσμου δίπλα στους πληγέντες του σεισμού σε Τουρκία και Συρία

Οι Γιατροί του Κόσμου συντάσσονται στο πλευρό του τουρκικού και συριακού λαού που συγκλονίζονται από τις καταστροφικές επιπτώσεις του φονικού σεισμού μεγέθους 7,8 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που έπληξε τη νοτιοανατολική Τουρκία και τη βόρεια Συρία.

Η Όλγα Μαλέα διάβασε "Tα Παιδιά της Μεγάλης Σιωπής" της Μάιρας Παπαθανασοπούλου, που θα μπορούσαν να γίνουν μια "πραγματικά Ευρωπαϊκή τηλεοπτική σειρά"

Η γνωστή σκηνοθέτρια της τηλεόρασης και του κινηματογράφου προτείνει το βιβλίο για τον έρωτα δύο νέων υπό το βλέμμα των ανατολικογερμανικών μυστικών υπηρεσιών.

Παράταση της 9ης ΕΞΠΟΤΡΟΦ στο MEC Παιανίας

Η ΕΞΠΟΤΡΟΦ θέτοντας σε πρώτη προτεραιότητα την ασφάλεια όλων των εργαζομένων, εκθετών και επισκεπτών της, προχώρησε στην αναβολή της προγραμματισμένης για σήμερα τρίτης ημέρας της διοργάνωσης.

2023 Ελευσίς: Όλα όσα έγιναν στην τελετή έναρξης για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης (φωτό)

Με μια λιτή εκδήλωση, όπου πρωτοστατούσε το τοπίο, θαλάσσιο και αστικό, και το ανθρώπινο δυναμικό της πόλης, η Ελευσίνα άνοιξε τις εκδηλώσεις της ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Μιχαήλ Μαρμαρινός: "Θέλουμε η επίσκεψη στην Ελευσίνα να γίνει μια ιερή και ελκυστική υποχρέωση"

Ο Μαρμαρινός μιλά στο "α" για τις δυσκολίες και τις ευθύνες που ακολουθούν την γενική καλλιτεχνική διεύθυνση του 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, αλλά και τα στοιχεία που καθιστούν την Ελευσίνα αντάξια μεγαλύτερων ευρωπαϊκών πόλεων.