Πόσα βιβλία διαβάζουν οι Έλληνες και γιατί όσο περισσότερο διαβάζεις, τόσες περισσότερες πιθανότητες έχεις να γίνεις πραγματικά πλούσιος;
Εάν θα τολμούσαμε να συνοψίσουμε σε λίγες, απλές φράσεις την ουσία της μεγάλης έρευνας "Αναγνώσεις, αναγνώστες και αναγνώστριες: Το βιβλίο και το κοινό του στην Ελλάδα" που ανακοινώθηκε από τον Οργανισμό Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου, (ΟΣΔΕΛ) θα ήταν οι εξής: "όσο περισσότερο διαβάζεις, τόσες περισσότερες πιθανότητες έχεις να γίνεις πραγματικά πλούσιος. Επίσης, όπως τα λεφτά πάν’ στα λεφτά, έτσι και τα βιβλία παν’ στα βιβλία: εάν η οικογένειά σου διάβαζε, κι εσύ θα διαβάζεις. Ακόμα: όσο πιο φτωχοί και πιο αμόρφωτοι ήταν οι γονείς και οι παππούδες σου, τόσο λιγότερα βιβλία θα διαβάζεις, άρα τόσο λιγότερες πιθανότητες έχεις για να βελτιώσεις τη ζωή σου. Και κάτι τελευταίο, και θλιβερό: Περισσότερο από το ένα τρίτο των Ελλήνων, το 35%, όχι απλώς δεν διαβάζει καθόλου, ούτε ένα βιβλίο το χρόνο, παρά απαξιώνει ρητά την ανάγνωση. Κατά μέσο όρο, οι Έλληνες διαβάζουν 5 βιβλία τον χρόνο..."
Βέβαια, αυτά δεν ειπώθηκαν έτσι από τους συμμετέχοντες στο πάνελ της παρουσίασης της έρευνας, που έγινε στα γραφεία του ΟΣΔΕΛ την Πέμπτη 3 Νοεμβρίου. Συντονιστής ήταν ο Διευθυντής του Οργανισμού, Γεώργιος Ανδρέας Ζάννος, που έδωσε αρχικά τον λόγο στον Πρόεδρο του ΟΣΔΕΛ, τον Αντώνη Καρατζά, ο οποίος περιέγραψε την ταυτότητα της έρευνας για το βιβλίο και το κοινό του: Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση του ΟΣΔΕΛ, στο πλαίσιο του πολιτιστικού και κοινωνικού του προγράμματος, το οποίο αποτελεί μέρος της αποστολής του. Πρωταρχικός στόχος της έρευνας, που διενεργήθηκε από τον Ιανουάριο του 2021 έως τον Φεβρουάριο του 2022, είναι η καταγραφή και η ερμηνεία του συστήματος των παραγόντων που καθορίζουν την αναγνωστική συμπεριφορά, αλλά και η επικαιροποίηση της γνώσης που διαθέτουμε μέχρι σήμερα.
Πρόκειται για την πρώτη έρευνα που πραγματοποιείται 12 χρόνια μετά την αντίστοιχη έρευνα του ΕΚΕΒΙ και η οποία αποτυπώνει την κατάσταση, όπως ακριβώς αυτή διαμορφώθηκε μετά την οικονομική και την υγειονομική κρίση που μεσολάβησαν, αλλάζοντας άρδην το εκδοτικό τοπίο. Την ποσοτική έρευνα ανέλαβε ο Στράτος Φαναράς και η Metron Analysis, η οποία είχε πραγματοποιήσει και την έρευνα του ΕΚΕΒΙ το 2010. Επιπρόσθετα, η έρευνα δεν περιορίστηκε στην καταγραφή των ποσοτικών στοιχείων, αλλά αναζήτησε απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα, όπως πώς καταλήγει κάποιος να είναι συστηματικός ή μέτριος αναγνώστης, και για ποιους λόγους τελικά κάποιος ή κάποια δεν γίνεται αναγνώστης ή αναγνώστρια.
Το τρίτο μέλος του πάνελ, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, καθηγητής κοινωνιολογίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που είχε την επιστημονική διεύθυνση της έρευνας, παρουσίασε εν συντομία τα ευρήματά της.
Αυτά αναδεικνύουν και τεκμηριώνουν την αιτιώδη σχέση της ανάγνωσης με την προσωπική, επαγγελματική και κοινωνική εξέλιξη. Επίσης, η μελέτη συνοδεύεται από συμπεράσματα, προτάσεις και ένα επίμετρο για το μεγάλο ζήτημα που αναδεικνύεται από την έρευνα, το γεγονός ότι οι αναγνωστικές ανισότητες παράγουν κοινωνικές και πολιτισμικές ανισότητες. Ο κ. Παναγιωτόπουλος επεσήμανε πως η "ανάγνωση συσχετίζεται με την εκπαίδευση, το λεγόμενο "σχολικό κεφάλαιο”, και την οικογενειακή κατάσταση των αναγνωστών", διευκρινίζοντας πως η ανάγνωση είναι προϊόν κοινωνικών καθορισμών, και όχι προσωπικών κλίσεων". Συνεπώς, οφείλουμε όλοι, αναγνώστες, θεσμοί, φορείς, Πολιτεία, να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να ενισχύσουμε την φιλαναγνωσία – εάν θέλουμε να έχουμε εμείς και τα παιδιά μας, κυρίως αυτά, μια καλύτερη, από κάθε άποψη, ζωή.
Να πούμε πως η έρευνα θα είναι ελεύθερα προσβάσιμη στον ιστότοπο του Οργανισμού. Παράλληλα, μια εμπλουτισμένη εκδοχή με το σύνολο των συνεντεύξεων και την πλήρη θεωρητική ανάλυση θα κυκλοφορήσει σε βιβλίο. Οι εκδόσεις Gutenberg ανέλαβαν να σχεδιάσουν και να χρηματοδοτήσουν την έκδοση του, τα έσοδα του οποίου θα διατεθούν στον ΟΣΔΕΛ για την ενίσχυση των πολιτιστικών και κοινωνικών δράσεων που υλοποιεί.
O ΟΣΔΕΛ, για την υποστήριξη της πρωτοβουλίας αυτής, έχει σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα επικοινωνίας με κεντρικό σύνθημα "Ξέρεις να διαβάζεις, ξέρεις και τον τρόπο να κάνεις τη ζωή σου καλύτερη". Η υλοποίηση του προγράμματος πραγματοποιείται με τη συνεργασία της Εταιρείας Συγγραφέων, του Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, των συλλόγων εκδοτών ΑΣΕΒ, ΕΝΕΛΒΙ και ΣΕΕΒΙ, ενώ στην καμπάνια συμμετέχουν και οι κοινότητες βιβλιοθηκονόμων και εκπαιδευτικών.
Οι δράσεις θα κορυφωθούν με τη διοργάνωση εκδήλωσης, ανοιχτής για το κοινό, την Τρίτη 8 Νοεμβρίου, στις 7 μ.μ., στο πρόσφατα ανακαινισμένο Ωδείο Αθηνών. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της έρευνας και θα ακολουθήσει συζήτηση, στην οποία θα συμμετάσχουν η Λένα Διβάνη, συγγραφέας και τ. καθηγήτρια στη Νομική Σχολή Αθηνών, ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, συγγραφέας και πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, η σκηνοθέτρια Όλγα Μαλέα και ο καθηγητής Νίκος Παναγιωτόπουλος. Τη συζήτηση θα συντονίσει η δημοσιογράφος Ξένια Κουναλάκη.
Η εκδήλωση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου.
Διαβάστε Επίσης
