©Ευθύμης Θεοδόσης – Νεφέλη Μπαντελά
Πόσο έχει βελτιωθεί η προσβασιμότητα των μουσείων για άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής τα τελευταία 20 χρόνια; Τι έχουμε μάθει από τα προγράμματα που έχουν υλοποιηθεί στα ελληνικά μουσεία; Πώς συμμετέχουν οι αισθήσεις στη μουσειακή εμπειρία; Μπορούν να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός πιο ανοιχτού, συμπεριληπτικού μουσείου; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που συζητήθηκαν σε ημερίδα με τίτλο "Μουσεία και αισθήσεις: σχεδιάζοντας για όλους", που διοργανώθηκε από το Μουσείο Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου και το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης την Τρίτη 28 Ιουνίου.
Αρχαιολόγοι, μουσειολόγοι, εκπρόσωποι μουσείων και του Υπουργείου Πολιτισμού, παιδαγωγοί με εμπειρία στην ειδική αγωγή, αρχιτέκτονες-σχεδιαστές και ειδικοί στην πολιτισμική επικοινωνία συγκεντρώθηκαν για να παρουσιάσουν μεθόδους και λύσεις που έχουν εφαρμοστεί στα ελληνικά μουσεία (χρήση απτικών αντιγράφων και μοντέλων, ηχητικές ξεναγήσεις, κτλ.) και να συζητήσουν πώς θα πρέπει να σχεδιάζονται στο μέλλον τα μουσεία ώστε να λαμβάνουν εξαρχής υπόψη τις ανάγκες ατόμων με αισθητηριακά προβλήματα.
Σχεδόν όλοι οι ομιλητές επισήμαναν την ανάγκη να διερευνηθούν οι δυνατότητες άλλων αισθήσεων πέραν της όρασης να συμβάλλουν στην πρόσληψη των αντικειμένων και στην αλληλεπίδραση των επισκεπτών με τον μουσειακό χώρο. Τόνισαν τη σημασία που έχει ο ήχος στη μουσειακή εμπειρία και εξήγησαν ότι η κάθε αίσθηση λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο (π.χ. η όραση ξεκινά από τη γενική αντίληψη της εικόνας και μετά αναλύει τις λεπτομέρειες, ενώ η αφή ξεκινά από τις λεπτομέρειες και μετά δημιουργεί τη συνολική σύνθεση). Τέλος, μίλησαν για την ανάγκη ανάπτυξης ιστοσελίδων που θα είναι προσβάσιμες από χρήστες με προβλήματα όρασης ή ακοής, ώστε να υπάρχει σωστή και έγκαιρη ενημέρωση. Οι ομιλίες έγιναν στο Μουσείο Κανελλοπούλου με ταυτόχρονη διερμηνεία στη νοηματική για άτομα κωφά ή βαρήκοα.
Ακολούθησε παρουσίαση εφαρμογών για άτομα με προβλήματα όρασης και ακοής στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε με αφορμή το ευρωπαϊκό πρόγραμμα "ToMiMEUs: Towards a Multisensory and Inclusive Museum for Individuals with Sensory Disabilities", στο οποίο συμμετέχει το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Ήταν η πρώτη φορά που έγινε στην Ελλάδα μια συνάντηση διεπιστημονικού χαρακτήρα αφιερωμένη εξολοκλήρου στην προσβασιμότητα των μουσείων για άτομα με αισθητηριακά προβλήματα. Η ημερίδα συνέβαλε στο να συγκεντρωθεί και να αξιολογηθεί η εμπειρία των προηγούμενων ετών και να τεθούν οι βάσεις για μελλοντικές συνεργασίες.
Οι ομιλίες της ημερίδας θα αναρτηθούν σύντομα στις ιστοσελίδες των δύο μουσείων. Μέρος της ημερίδας θα είναι διαθέσιμο και στην ιστοσελίδα https://www.blod.gr/.
Λεζάντα φωτογραφίας εξωφύλλου: Επεξεργασία απτικού μοντέλου που χρησιμοποιείται για την κατανόηση ζωγραφκών έργων από άτομα με προβλήματα όρασης
