Πρωτότυπη, φρέσκια και με μία μουσική ταυτότητα που συνδυάζει υπέροχα το παλιό με το νέο: Η Lah Porella ανήκει στο νέο "κύμα" των ανερχόμενων ελλήνων τραγουδοποιών που δικαίως έχουν την προσοχή μας. Η περίπτωση της Αφροδίτης Παναγιωτοπούλου -όπως είναι το πραγματικό της όνομα- είναι όσο "λουλουδένια" υπονοεί το ψευδώνυμο που υιοθέτησε εξαιτίας της ορχιδέας Leporella· αποπνέει γλυκύτητα, αθωότητα και ανεμελιά βγαλμένη από την Ερεσό, τον τόπο καταγωγής της και μας θυμίζει όλα εκείνα τα καλοκαίρια που κρατάμε φυλαχτό για τις δύσκολες ημέρες του χειμώνα. Με αφορμή το live της στις 20/11 στο ΚΛΑΚΑΖ όπου θα παρουσιάσει το ντεμπούτο της άλμπουμ "Πράσινη Σκάλα", μιλήσαμε μαζί της για όλα όσα έχουν μεσολαβήσει στο διάστημα από όταν κυκλοφόρησε.
>Ένα χρόνο μετά από την κυκλοφορία της "Πράσινης Σκάλας", τι έχει αλλάξει περισσότερο μέσα σου από τότε που μοιράστηκες για πρώτη φορά αυτά τα τραγούδια με τον κόσμο;
Δυσκολεύομαι οριακά να πιστέψω ότι έχει περάσει ήδη ένας χρόνος. Όσο ετοιμάζαμε τον δίσκο μαζί με τον παραγωγό μου, Lorqa, νιώθω πως συναισθηματικά βρισκόμουν σε μια πολύ μπερδεμένη περίοδο. Είχα τεράστια ανάγκη να επικοινωνήσω όλα όσα ένιωθα, χωρίς όμως να ξέρω πάντα πώς να τα εξηγήσω ή ακόμα και να τα καταλάβω η ίδια. Νομίζω ότι πολλές φορές τα τραγούδια μιλούσαν για μένα πριν προλάβω εγώ να βρω τις σωστές λέξεις. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ίσως η "Φοινικούπολη". Θυμάμαι ότι χρειάστηκε να φτάσουμε στο δεύτερο ή τρίτο mix του κομματιού για να συνειδητοποιήσω πραγματικά τι είχα γράψει και πόση βαρύτητα είχε για μένα η φράση "Γεννήθηκε, πλύθηκε σε άνυδρη γη, ζαλάδα που φέρνει η τροπή". Ήταν σα να είχα καταφέρει να αποτυπώσω ένα συναίσθημα πριν ακόμα είμαι έτοιμη να το αναγνωρίσω συνειδητά.
Έναν χρόνο μετά, αυτό που νιώθω περισσότερο είναι ανακούφιση. Σα να έχει περάσει εκείνη η πρώτη θολούρα και να μπορώ πλέον να κοιτάξω όσα συνέβαιναν μέσα μου με μεγαλύτερη καθαρότητα. Να αναγνωρίζω τα συναισθήματά μου, να τα ονομάζω και, κυρίως, να μη φοβάμαι τόσο να τα εκφράσω. Και είναι πολύ όμορφο να επιστρέφω τώρα σε αυτά τα τραγούδια και να συνειδητοποιώ ότι αποτύπωσαν μια εκδοχή του εαυτού μου που τότε προσπαθούσε να καταλάβει τι της συμβαίνει. Σήμερα μπορεί να μην έχω όλες τις απαντήσεις - και μάλλον δεν χρειάζεται να τις έχω - αλλά νιώθω ότι μπορώ να ακούω τον εαυτό μου λίγο πιο καθαρά. Και αυτό, για μένα, είναι μια πολύ μεγάλη αλλαγή.
>Η "Πράσινη Σκάλα" μοιάζει με μια πολύχρωμη ιστορία ενηλικίωσης, γεμάτη εικόνες, αντιθέσεις και προσωπικές αναφορές. Τι συμβολίζει για σένα αυτός ο τίτλος και ποια ιστορία ήθελες να αφηγηθείς μέσα από τον δίσκο;
Πολλά από τα τραγούδια του δίσκου είναι εμπνευσμένα από τον τόπο καταγωγής μου, τη Σκάλα Ερεσού της Λέσβου. Εκεί, στο σπίτι μας, υπάρχει μια πράσινη ξύλινη σκάλα. Στην Ερεσό πηγαίνω από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου και την έχω ζήσει σε όλες τις εποχές. Τίποτα δεν συγκρίνεται με τα ηλιοβασιλέματα του Ιανουαρίου, τη γεύση της αλμύρας τον Αύγουστο ή τη μυρωδιά από τα βρασματοκούλουρα της γιαγιάς Ρηνούλας. Είναι ένας τόπος γεμάτος εικόνες, μυρωδιές και αναμνήσεις που κουβαλάω πάντα μαζί μου και που, εσκεμμένα και μη, έχουν περάσει και μέσα στη μουσική μου. Η "Πράσινη Σκάλα" είναι για μένα το σημείο όπου η μικρή Αφροδίτη αρχίζει σιγά σιγά να ενηλικιώνεται. Είναι αυτή η παράξενη μετάβαση όπου η ανεμελιά και η παιδικότητα αρχίζουν να ξεθωριάζουν και τα "πρέπει" των άλλων καταλαμβάνουν όλο και περισσότερο χώρο μέσα σου. Ίσως γι’ αυτό και η εικόνα της σκάλας μου φάνηκε τόσο ταιριαστή.
Μια σκάλα σε πηγαίνει από ένα σημείο σε ένα άλλο- κάπως έτσι έγινε και με αυτόν τον δίσκο, σα μια διαδρομή ανάμεσα σε διαφορετικές εκδοχές του εαυτού μου από την παιδικότητα, στην ενηλικίωση. Με όλη τη νοσταλγία, την αμφιβολία, τις αντιθέσεις, αλλά και την ομορφιά που έχει αυτή η μετάβαση. Δεν ξέρω αν η ενηλικίωση σημαίνει τελικά ότι αφήνεις πίσω σου το παιδί που ήσουν. Για μένα, ίσως σημαίνει περισσότερο ότι μαθαίνεις να επιστρέφεις σε αυτό, να το ακούς ξανά και να ξεχωρίζεις τη δική του φωνή μέσα σε όλα τα "πρέπει". Και κάπως έτσι, η "Πράσινη Σκάλα" έγινε για μένα όχι μόνο ένας τόπος, αλλά και μια ολόκληρη περίοδος της ζωής μου.
>Στη μουσική σου συναντιούνται η ελληνική παράδοση, η electronica, η pop και ο indie ήχος. Πρόκειται για αποτέλεσμα συνειδητού πειραματισμού ή περισσότερο μια φυσική αντανάκλαση των μουσικών που αγαπάς;
Γενικά, ως άνθρωπος, μου αρέσει περισσότερο να μπλέκω στοιχεία παρά να τα διαχωρίζω. Το ίδιο συμβαίνει και με τη μουσική μου. Μου αρέσει πολύ ο πειραματισμός και δεν πιστεύω ιδιαίτερα στο "σωστό" και το "λάθος" όταν δημιουργείς. Προσπαθώ να ακολουθώ αυτό που με εκφράζει κάθε φορά, ακόμα κι αν φαινομενικά προέρχεται από τελείως διαφορετικούς κόσμους. Άλλωστε είμαστε τόσο πολύπλοκα όντα που μου φαίνεται δύσκολο να αποτυπώσεις όλα όσα είσαι μέσα από έναν μόνο ήχο, μία μόνο αισθητική ή μία ταυτότητα. Και, τελικά, γιατί να το κάνεις; Νομίζω ότι με ενδιαφέρουν πολύ περισσότερο οι αντιθέσεις, οι αναπάντεχες συναντήσεις και όλα αυτά τα διαφορετικά κομμάτια που, όταν ενωθούν, δημιουργούν κάτι που αισθάνεσαι πραγματικά δικό σου.
>Τα τραγούδια σου κινούνται ανάμεσα στην ανεμελιά και την εσωστρέφεια, το ονειρικό και το βιωματικό. Πόσο εύκολο είναι να μετατρέπεις προσωπικές εμπειρίες και συναισθήματα σε μουσική και να τα μοιράζεσαι με ανθρώπους που δε γνωρίζεις;
Πριν λίγο καιρό συζητούσα με έναν φίλο και μου έκανε μια παρατήρηση που με έβαλε σε σκέψεις. Μου είπε ότι στους στίχους μου γράφω σχεδόν πάντα σε β’ ή γ’ πρόσωπο και πολύ σπάνια σε πρώτο. Δεν το είχα συνειδητοποιήσει μέχρι εκείνη τη στιγμή. Νομίζω πως νιώθω μεγαλύτερη ασφάλεια όταν εκφράζω αυτά που αισθάνομαι σα να μιλάω για κάποιον άλλον. Μου είναι πολύ πιο εύκολο να πω "εσύ νιώθεις αυτό" από το να παραδεχτώ "εγώ νιώθω έτσι". Είναι σαν να δημιουργώ ασυναίσθητα μια μικρή απόσταση ανάμεσα σε εμένα και σε όσα με κάνουν να νιώθω ευάλωτη.
Η "Πράσινη Σκάλα", παρόλα αυτά, περιέχει ίσως κάποιους από τους πιο προσωπικούς στίχους που έχω γράψει μέχρι σήμερα. Και παρόλο που και εκεί χρησιμοποιώ το δεύτερο πρόσωπο, στην πραγματικότητα νιώθω ότι συνομιλώ περισσότερο με τον ίδιο μου τον εαυτό, παρά ότι απευθύνομαι σε κάποιον άλλον. Σα να μιλάει η Αφροδίτη του σήμερα στη μικρότερη Αφροδίτη - ή ίσως και το αντίστροφο. Οι στίχοι "Αφέσου στη στιγμή που είναι το τώρα και ξέχνα τη ντροπή που είχες παιδί. Το ξέρεις πως μετράς και είναι εντάξει στα δύσκολα το κλάμα να δεχτείς" είναι ίσως από τις πιο απελευθερωτικές λέξεις του δίσκου για μένα. Γιατί είναι λόγια που θα ήθελα να έχω ακούσει περισσότερο μεγαλώνοντας, αλλά και λόγια που ακόμη χρειάζεται να υπενθυμίζω στον εαυτό μου. Ίσως τελικά το "εσύ" που χρησιμοποιώ στα τραγούδια μου να ήταν πάντα ένας πιο ασφαλής τρόπος για να πω "εγώ".
>Αν η "Πράσινη Σκάλα" ήταν ένα πραγματικό μέρος στην Αθήνα, πού θα βρισκόταν και τι θα συναντούσαμε ανεβαίνοντάς την;
Έχω μεγαλώσει στη Νέα Σμύρνη και, παρόλο που πολλές από τις παιδικές μου εμπειρίες και αναμνήσεις δημιουργήθηκαν εκεί, αν έπρεπε να τοποθετήσω κάπου την "Πράσινη Σκάλα" της ενήλικης ζωής μου, θα ήταν στην Καλλιθέα, στο σπίτι της φίλης μου Εριφύλης, της πρώτης μου συγκατοίκου. Εκεί νομίζω πως, για πρώτη φορά, ένιωσα πραγματικά ο πιο αληθινός μου εαυτός. Άρχισα να ανακαλύπτω τι μου αρέσει, τι θέλω, τι με κάνει να νιώθω καλά. Έμαθα να αισθάνομαι εντάξει με αυτό που είμαι, να εκφράζομαι περισσότερο και κυρίως να ακούω το "εγώ” μου χωρίς να νιώθω ενοχές γι’ αυτό.
Οπότε, αν ανέβαινα εκείνη την πράσινη σκάλα στην Καλλιθέα, στην κορυφή της θα ήθελα να υπάρχει ένας καθρέφτης. Και μέσα του θα έβλεπα απλώς εμένα, όπως ακριβώς είμαι. Με τις ατέλειές μου, το χαμόγελό μου, την περιέργεια, τον αυθορμητισμό μου, όλα όσα έχω καταφέρει να αγαπήσω αλλά και όσα ακόμη μαθαίνω να αποδέχομαι. Και ίσως αυτό να είναι τελικά για μένα το πιο σημαντικό κομμάτι της ενηλικίωσης: να μπορείς να κοιτάζεις τον εαυτό σου χωρίς να προσπαθείς συνέχεια να τον διορθώσεις. Χωρίς κριτική, χωρίς ενοχή και χωρίς την ανάγκη να γίνεις κάτι διαφορετικό για να είσαι αρκετός.
>Πέρα από τη μουσική, τι είναι αυτό που σε εμπνέει στην καθημερινότητά σου στην Αθήνα; Υπάρχει κάποια μικρή συνήθεια, μια διαδρομή ή μια γωνιά της πόλης στην οποία επιστρέφεις όταν χρειάζεσαι νέες ιδέες;
Κάθε εβδομάδα κάνω μάθημα φωνητικής και το στούντιο της δασκάλας μου βρίσκεται στο Μοναστηράκι. Όταν τελειώνουμε, ένα από τα αγαπημένα μου πράγματα είναι να παίρνω τον δρόμο με τα πόδια από το Μοναστηράκι, να περνάω μέσα από την Πλάκα και να φτάνω μέχρι τη Συγγρού-Φιξ. Είναι μια πολύ απλή συνήθεια, αλλά για κάποιο λόγο αυτή η διαδρομή με ηρεμεί και με γεμίζει εικόνες. Βάζω μουσική στα ακουστικά και χάνομαι μέσα στον κόσμο - στους τουρίστες, στις μουσικές του δρόμου, στα μικρά φωτάκια, στις μυρωδιές από τα εστιατόρια και στις συζητήσεις που ακούγονται γύρω μου. Μου αρέσει αυτή η αίσθηση ότι για λίγο είμαι ταυτόχρονα μέρος της πόλης αλλά και παρατηρήτριά της. Νομίζω ότι πολλές φορές η έμπνευση έρχεται ακριβώς εκεί, όταν δεν την κυνηγάς. Όταν απλώς περπατάς, παρατηρείς τους ανθρώπους γύρω σου και αφήνεις το μυαλό σου να περιπλανηθεί. Η Αθήνα μπορεί να είναι χαοτική, θορυβώδης και κουραστική, αλλά μέσα σε όλο αυτό το χάος έχει μικρές στιγμές που μου φαίνονται σχεδόν κινηματογραφικές. Και αυτή η διαδρομή είναι σίγουρα μία από αυτές για μένα.
>Η συναυλία σου θα περιλαμβάνει ειδικά σχεδιασμένα σκηνικά. Πόσο σημαντική είναι για σένα η οπτική πλευρά μιας ζωντανής εμφάνισης; Πώς φαντάζεσαι τον κόσμο της "Πράσινης Σκάλας" να ζωντανεύει στη σκηνή;
Όταν παίζουμε ζωντανά με την μπάντα μου μπροστά σε κόσμο νιώθω υπέροχα! Η αλήθεια είναι ότι μου πήρε αρκετό καιρό μέχρι να αισθανθώ πραγματικά άνετα πάνω στη σκηνή, γιατί έχει μια τελείως διαφορετική ενέργεια από το να τραγουδάς απλά στο στούντιο. Στο στούντιο είσαι περισσότερο κλεισμένος στον δικό σου μικρό κόσμο, ενώ στη συναυλία αυτός ο κόσμος ξαφνικά ανοίγει και μοιράζεται με όλους όσους βρίσκονται απέναντί σου. Γι’ αυτό και η οπτική πλευρά μιας εμφάνισης είναι πολύ σημαντική για μένα. Μου αρέσει η ιδέα ότι όλα όσα προσπαθείς να αποτυπώσεις μέσα από τους στίχους, τις μελωδίες και τα συναισθήματα μπορούν για λίγο να αποκτήσουν χρώμα, σχήμα και πραγματική υπόσταση πάνω στη σκηνή. Έτσι μπορεί κάποιος να μπει πραγματικά μέσα στον κόσμο του δίσκου.
Και επειδή στις 20 Νοεμβρίου η "Πράσινη Σκάλα" κλείνει ακριβώς έναν χρόνο, αποφασίσαμε να το γιορτάσουμε σωστά! Γιατί φυσικά από ένα πάρτι γενεθλίων δεν γίνεται να λείπουν οι τούρτες, οι σερπαντίνες και τα δώρα. Έτσι, μαζί με τη Γεωργία, τη σκηνογράφο μου, σκεφτήκαμε να δημιουργήσουμε μεγάλες, χρωματιστές τούρτες και να γεμίσουμε το ΚΛΑΚΑΖ με γιρλάντες και πολύχρωμα σημαιάκια. Θέλω εκείνο το βράδυ να είναι μια γιορτή - παιδική, πολύχρωμη και αυθόρμητη.
>Στο live θα ακούσουμε και ακυκλοφόρητα τραγούδια. Έναν χρόνο μετά το ντεμπούτο σου, προς τα πού αισθάνεσαι ότι σε οδηγεί η μουσική σου;
Νιώθω ότι έχω ακόμα πολλά πράγματα να μοιραστώ και πως η "Πράσινη Σκάλα" είναι μόνο η αρχή. Μέσα από αυτή τη διαδικασία γεννήθηκαν νέες ιδέες και πειραματισμοί και, όσο περνάει ο καιρός, νιώθω όλο και μεγαλύτερη ανάγκη να εξερευνήσω διαφορετικές πλευρές του ήχου μου και να αφήσω τον εαυτό μου ακόμα πιο ελεύθερο δημιουργικά. Έχω ήδη αρχίσει να συλλέγω ιδέες, στίχους και μελωδίες για τον επόμενο δίσκο και, αν μπορούσα αυτή τη στιγμή να περιγράψω τον κόσμο του με δύο λέξεις, θα ήταν "femme" και "λουλουδένιος". Δεν ξέρω ακόμα ακριβώς τι μορφή θα πάρει - και νομίζω ότι αυτή είναι και η ομορφιά του - αλλά σίγουρα αισθάνομαι ότι κάτι καινούργιο αρχίζει σιγά σιγά να ανθίζει.
>Η βραδιά στο ΚΛΑΚΑΖ υπόσχεται μουσική, χορό, γέλιο και εκπλήξεις, με τις NYX να ανοίγουν το live. Ποιο συναίσθημα θα ήθελες να πάρει μαζί του ο κόσμος φεύγοντας;
Θα ήθελα να φύγει με όποιο συναίσθημα εκφράζει καλύτερα το "ανήκω". Με την αίσθηση ότι δεν είσαι μόνος σε αυτά που νιώθεις, ακόμα κι όταν κάποιες φορές σου φαίνεται έτσι. Για μένα η μουσική έχει αυτή την πολύ όμορφη δύναμη: μπορεί να πάρει κάτι βαθιά προσωπικό και ξαφνικά να το κάνει κοινό. Αυτό θα ήθελα να είναι και η συγκεκριμένη βραδιά. Ένας χώρος όπου μπορείς να χορέψεις, να γελάσεις, να είσαι όσο αυθόρμητος θέλεις και, κυρίως, να αισθανθείς ότι χωράς όπως ακριβώς είσαι. Αν λοιπόν ο κόσμος φύγει από το ΚΛΑΚΑΖ νιώθοντας λίγο πιο ελεύθερος, λίγο πιο κοντά στους ανθρώπους γύρω του και λίγο λιγότερο μόνος, τότε για μένα αυτή η γιορτή θα έχει πετύχει ακριβώς αυτό που ήθελα.
*Η Lah Porella παρουσιάζει live το ντεμπούτο άλμπουμ της "Πράσινη Σκάλα" στο ΚΛΑΚΑΖ, την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου. Βρες εισιτήρια, εδώ.
