Tom Stern: "Οι Butthole Surfers ασπάστηκαν μια απόλυτη δημιουργική ελευθερία"

Χωράει ένα από τα πιο προκλητικά συγκροτήματα της παλιάς, δαφνοστεφανωμένης εναλλακτικής κουλτούρας σ' ένα μουσικό ντοκιμαντέρ; Ο Αμερικανός σκηνοθέτης/σεναριογράφος πέτυχε διάνα με το «The Hole Truth and Nothing Butt» (2025), που τώρα έρχεται για πρώτη πανελλήνια προβολή (Πέμπτη 12/11, «Newman Cinema»). Δεν χανόταν, λοιπόν, η ευκαιρία μιας κουβέντας μαζί του.

Butt_front

Αν με ρώταγαν, θα έλεγα ότι ένα ντοκιμαντέρ για τους Butthole Surfers ήταν σχεδόν αδύνατο. Άραγε θα είχαν συμφωνήσει να το κάνουν με άλλον σκηνοθέτη, ο οποίος δεν είχε συνεργαστεί μαζί τους και απλά θα προσπαθούσε να καταλάβει τι ακριβώς έκαναν; 
Όταν ρώτησα για πρώτη φορά τον Paul Leary, το 2020, μου είπε ότι δεν του άρεσε η ιδέα ενός ντοκιμαντέρ για τους Butthole Surfers, αλλά ότι, αν ήταν να γίνει, εγώ ήμουν ο κατάλληλος σκηνοθέτης. Ήταν μια πολύ ωραία ψήφος εμπιστοσύνης από μέρους του και πιστεύω ότι η εμπιστοσύνη που είχα χτίσει με το συγκρότημα βοήθησε σίγουρα πάρα πολύ.

Άλλαξε το "The Hole Truth and Nothing Butt" (2025) τον τρόπο με τον οποίο τους βλέπεις; Ανακάλυψες κάτι για εκείνους που να σε εξέπληξε πραγματικά;
Ναι. Μίλησα με περισσότερους από 100 φίλους, συνεργάτες και αντιπάλους τους, ενώ πήρα πάρα πολλές συνεντεύξεις και από τα ίδια τα μέλη. Και σίγουρα έμαθα πράγματα. Κάτι που μου έκανε εντύπωση ήταν το πόσο πολύ έκαναν πρόβες μαζί, ακόμη και την εποχή που βρίσκονταν στο απόγειο της τρέλας τους, σαν ένα περιπλανώμενο τσίρκο. Αυτό ήταν καθοριστικό: είχαν δέσει ως ένα πολύ σφιχτό μουσικό σύνολο κι εκεί βρισκόταν ένα από τα μυστικά της επιτυχίας τους. Οι συναυλίες ήταν χαοτικές, αλλά δεν έχαναν ποτέ τον ρυθμό τους. Οπότε δημιουργούσαν ένα ακαταμάχητο μουσικό υπόβαθρο για το παρανοϊκό θέαμα που εκτυλισσόταν επί σκηνής.

Butt_01
Ο Tom Stern

Ήμουν επιφυλακτικός όταν είδα τις πρώτες σκηνές με τις μαριονέτες και τα κινούμενα σχέδια. Στο τέλος, όμως, εντυπωσιάστηκα, καθώς αποδείχθηκαν ένα ζωντανό και διασκεδαστικό κομμάτι της αφήγησης. Ήταν κάτι που προέκυψε από την εμπειρία σου; Ή ήταν μια επιλογή που ταίριαξε στη συνολική αισθητική και στο θέαμα που πρόσφερε το συγκεκριμένο συγκρότημα;
Ήξερα εξαρχής ότι ήθελα να κάνω μια ταινία συναρπαστική και ευρηματική από οπτική άποψη, ώστε να τιμήσω το αισθητικό πνεύμα των Butthole Surfers. Αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να περιορίσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τον χρόνο που βλέπουμε ανθρώπους να μιλούν στην κάμερα και να βρούμε τρόπους να αναπαραστήσουμε τις ιστορίες μέσα από εικόνες. Καταφύγαμε λοιπόν στα κινούμενα σχέδια και στις μαριονέτες, δύο μέσα που έχω χρησιμοποιήσει πολύ στη σκηνοθετική μου καριέρα.
Ειδικά οι μαριονέτες, που αποτελούν καρικατούρες των μελών του συγκροτήματος, διαπίστωσα ότι κατά κάποιον τρόπο τα μετέτρεπαν σε εμβληματικές φιγούρες. Τα έκαναν δηλαδή να μοιάζουν με καρτούν του ίδιου τους του εαυτού. Πράγμα που είχε νόημα, αφού οι περσόνες τους ήταν έτσι κι αλλιώς κάτι σαν καρικατούρες του αρχέτυπου του μανιακού δολοφόνου από τον Σχιζοφρενή Δολοφόνο με το Πριόνι.
Ήξερα, όμως, ότι ήθελα να προχωρήσω πέρα από κάτι τέτοιο και να τους παρουσιάσω ως σύνθετους ανθρώπους. Γι' αυτό οι μαριονέτες εμφανίζονται περισσότερο στο πρώτο μισό της ταινίας. Στη συνέχεια αλλάζουμε τόνο, αφήνουμε τις καρικατούρες και εμβαθύνουμε στις πραγματικές ιστορίες, με όλη την ανθρώπινη και συναισθηματική τους πολυπλοκότητα.

Butt_02
© Pat Blashil
Στα 1980s οι συναυλίες της μπάντας είχαν κάτι αληθινά προκλητικό και "επικίνδυνο"

Μιλώντας για την αισθητική των Butthole Surfers, στην ακμή τους είχαν κάτι πραγματικά προκλητικό, ίσως ακόμα και επικίνδυνο. Νομίζω όμως ότι, παρά την εμφάνισή τους στο Lollapalooza του 1991, που παρουσιάζεται στο ντοκιμαντέρ και αποθεώνεται από τον Ice-T, αυτό το στοιχείο χάθηκε σε μεγάλο βαθμό για το κοινό του εναλλακτικού ροκ που τους γνώρισε μέσα από το "Pepper" (1996)...
Συμφωνώ. Πάντα πίστευα ότι η χρυσή τους εποχή ήταν από τα μέσα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν ο King Coffey και η Teresa Nervosa έπαιζαν μαζί ντραμς και το γκρουπ ήταν πρώτο όνομα σε νυχτερινά κλαμπ και μικρά θέατρα. Όταν έχασαν την Teresa (1989), έχασαν και κάτι από τη μαγεία τους. Κι όταν άρχισαν να εμφανίζονται ως support άλλων συγκροτημάτων, τα πράγματα δεν ήταν πια τα ίδια. Οι Butthole Surfers ήταν φτιαγμένοι για να κλείνουν κάθε συναυλιακό πρόγραμμα: όταν βρίσκονταν στα καλύτερά τους, ήταν απλώς αδύνατον να βγει άλλη μπάντα στη σκηνή μετά από αυτούς.

Butt_03
Πριν την έκρηξη του grunge, οι Nirvana έπαιζαν support στους Butthole Surfers

Το ντοκιμαντέρ είναι γεμάτο με εκπληκτικό αρχειακό υλικό. Το σπουδαίο υλικό, ωστόσο, δεν εγγυάται απαραίτητα κι ένα καλό ντοκιμαντέρ. Πόσο άνετα ένιωθαν λοιπόν τα βασικά μέλη του γκρουπ όταν έθιγες δύσκολα και άβολα θέματα, όπως ο εθισμός του Gibby Haynes ή η ρήξη τους με την Touch And Go, που προκάλεσε ορισμένα πραγματικά σκληρά σχόλια από τον Steve Albini;
Το συγκρότημα ήταν αρκετά ανοιχτό στη συζήτηση δύσκολων θεμάτων, με εξαίρεση τον Gibby, ο οποίος δεν ήθελε να μιλήσει για τις σκοτεινές περιόδους του εθισμού του στα ναρκωτικά και για τις συγκρούσεις του με τον Paul. Ο Paul, από την άλλη, μίλησε ελεύθερα για τα προβλήματα που είχε με τον Gibby. Προς τιμήν του, πάντως, τελικά ο Gibby ανοίχτηκε και μίλησε για κάποια πολύ προσωπικά τραύματα της παιδικής του ηλικίας, τα οποία εξηγούν σε μεγάλο βαθμό την περίπλοκη προσωπικότητά του.
Όσο για τον Albini, σοκαρίστηκα από τη σκληρότητα με την οποία μίλησε γι' αυτούς, αλλά ήξερα ότι θα έκανε καλό στην ταινία να συμπεριλάβουμε κι έντονα αρνητικές απόψεις. Ήμουν εξαρχής αποφασισμένος να μη γυρίσω μια αγιογραφία, γιατί οι αγιογραφίες είναι βαρετές.

Butt_04
O John Paul Jones των Led Zeppelin, από τους κορυφαίους καλεσμένους του ντοκιμαντέρ

Εντύπωση μου έκαναν και οι πολλοί διάσημοι καλεσμένοι που κατάφερες να συγκεντρώσεις. Ήταν εύκολο να πείσεις τον John Paul Jones να εμφανιστεί στο ντοκιμαντέρ;
Όταν επικοινωνήσαμε μαζί του για πρώτη φορά, ο John Paul Jones δεν απάντησε. Όταν, όμως, προβάλαμε την πρώτη εκδοχή της ταινίας στο φεστιβάλ South by Southwest, ο Paul Leary τού έστειλε έναν σύνδεσμο. Εκείνος είδε την ταινία, την αγάπησε και είπε στον Paul ότι θα ήθελε πολύ να συμμετάσχει, πράγμα που μας ενθουσίασε!
Πήγαμε λοιπόν στο Λονδίνο και είχαμε τη χαρά να του πάρουμε συνέντευξη. Η αντίδρασή του στην ιστορία με τον Paul που του έστριψε τη ρώγα προκαλεί το μεγαλύτερο γέλιο σε ολόκληρη την ταινία.

Απέφυγες να μιλήσεις για ερωτικές σχέσεις μέχρι το τέλος της ταινίας, όπου μαθαίνουμε για την οικογένεια του Gibby και γνωρίζουμε τη σύζυγο του Paul. Ήταν συνειδητή επιλογή; Ή απλώς δεν υπήρχε κάτι αξιοσημείωτο στην ερωτική ζωή των μελών του συγκροτήματος στα χρόνια της ακμής τους;
Στα χρόνια της ακμής τους ήταν νομάδες: ζούσαν σ' ένα βαν και ήταν ουσιαστικά άστεγοι, αφού σχεδόν ποτέ δεν σταματούσαν τις περιοδείες. Επομένως, δεν είχαν σημαντικούς ερωτικούς δεσμούς. Αργότερα, όμως, εγκαταστάθηκαν κάπου κι έφτιαξαν τη ζωή τους. Κι αυτό αποτελεί μέρος της ιστορίας τους, οπότε είναι φυσικό να εμφανίζεται αργότερα στην ταινία. Είναι, σίγουρα, ένα σημαντικό κομμάτι της αφηγηματικής τους διαδρομής.

Butt_05
Οι Butthole Surfers της μετα-grunge εποχής

Οι Butthole Surfers υπήρξαν μέρος μιας underground κουλτούρας που αντέδρασε στην πολιτική και στις αξίες του Ronald Reagan. Γίνεται να έχουν σημασία για τους σημερινούς νέους; Μπορεί η τωρινή μουσική να γεννήσει μια εξίσου συγκρουσιακή αντίδραση απέναντι στην πολιτική και στις αξίες της δικής μας εποχής;
Χάρηκα πολύ όταν άκουσα από νέους ανθρώπους ότι αγάπησαν την ταινία και βρήκαν πηγή έμπνευσης στο συγκρότημα. Το ζήτημα δεν είναι τόσο πολιτικό, αφού η αλήθεια είναι ότι οι Butthole Surfers δεν υπήρξαν ποτέ ένα ανοιχτά πολιτικοποιημένο συγκρότημα, όπως οι Fugazi ή οι Minutemen.
Έχει περισσότερο να κάνει με την απόλυτη δημιουργική ελευθερία που ασπάστηκαν. Λίγα συγκροτήματα άφησαν τη freak σημαία τους να κυματίσει όσο οι Butthole Surfers –ίσως μάλιστα να το έκαναν και περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο στην ιστορία. Κι αυτό είναι πολύ εμπνευστικό για τους δημιουργικούς ανθρώπους. Πρόκειται για την ελευθερία να φτάνεις όσο μακριά θέλεις, χωρίς να αυτολογοκρίνεσαι.

Και κάτι τελευταίο, μα εξίσου σημαντικό: έχεις αγαπημένο άλμπουμ;
Το Psychic... Powerless... Another Man's Sac (1984) είναι μάλλον το αγαπημένο μου. Έχει τόσα πολλά σπουδαία τραγούδια και ρυθμικά μοτίβα. Και, φυσικά, το εξώφυλλό του είναι φανταστικό.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Μουσική

Οι Sports από την Οκλαχόμα παρουσιάζουν το πέμπτο, και ομώνυμο album τους, στην Αθήνα

Μετά από τέσσερα χρόνια σιωπής, οι Sports επιστρέφουν, και έρχονται για πρώτη φορά στην Αθήνα

ΓΡΑΦΕΙ: ΒΑΣΙΛΗς ΛΟΥΚΑς
09/11/2026

Μπετόβεν και Άλκης Μπαλτάς σε μια συμφωνική συνάντηση

Η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα και η Χορωδία της ΕΡΤ ανεβαίνουν στη σκηνή του Ολύμπια "Μαρία Κάλλας" για μια ξεχωριστή συναυλία με έργα του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και του Άλκη Μπαλτά, την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου.

Οι Kwoon και πάλι στην Αθήνα μετά από 14 χρόνια

Το γαλλικό rock/post-rock project του Sandy Lavallart έρχεται στο An Club, με τους Church of the Sea να αναλαμβάνουν το opening act.

Τέσσερις δεκαετίες An Club και οι Βήτα Πεις επιστρέφουν στο υπόγειο που τους ταιριάζει

Το θρυλικό αθηναϊκό στέκι γιορτάζει τα 40 του χρόνια με ένα επετειακό live των Βήτα Πεις στις 7 Φεβρουαρίου 2027, σε μια βραδιά γεμάτη underground ενέργεια και ιστορικές ρίμες.

1ο Jazz Festival στη Νέα Σμύρνη με ελεύθερη είσοδο

Για ένα τριήμερο οι ρυθμοί της τζαζ θα πλημμυρίσουν την πόλη με μερικούς από τους πιο γνωστούς και καταξιωμένους καλλιτέχνες τους είδους.

Η Σαβίνα Γιαννάτου και ο Σπύρος Μάνεσης συναντιούνται ξανά στο Theatre of the No

Η Σαβίνα Γιαννάτου ερμηνεύει τραγούδια της Μεσογείου και συνθέσεις Ελλήνων δημιουργών, σε έναν αυτοσχεδιαστικό διάλογο με το πιάνο του Σπύρου Μάνεση.

"Η Γιορτή για τον Παύλο Σιδηρόπουλο" επιστρέφει για ακόμη μια χρονιά

Το διαχρονικό συναυλιακό ραντεβού της ελληνικής ροκ σκηνής, είναι εδώ και φέτος, ζωντανό στο Κύτταρο.