Α. Σιμόπουλος
Με αφορμή τη συναυλία "Μεσόγειος έρημος – Διάλογοι με τη φύση", που θα πραγματοποιηθεί στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, στο πλαίσιο των Ημερών Σύγχρονης Μουσικής (7/11), ο διεθνούς φήμης πιανίστας Στέφανος Θωμόπουλος μοιράζεται μαζί μας τη ματιά του στον μουσικό κόσμο του Γιώργου Κουμεντάκη. Με αφετηρία τη μακρόχρονη ερμηνευτική του σχέση με τη "Μεσόγειο έρημο", που πρόσφατα κυκλοφόρησε σε CD από την κορυφαία αυστριακή δισκογραφική εταιρεία KAIROS, αναδεικνύει τις ιδιαίτερες πτυχές της συνθετικής γραφής του Κουμεντάκη, τη σχέση της μουσικής του με τη φύση και τις ερμηνευτικές προκλήσεις του έργου.
Όταν τα πλάσματα της φύσης γίνονται νότες
Στη Μεσόγειο έρημο, τα πλάσματα της ελληνικής φύσης γίνονται οι πρωταγωνιστές μικρών μουσικών σκηνών. Πίσω από αυτή την αμεσότητα υπάρχει μια εκλεπτυσμένη και πολύ δουλεμένη γραφή, γεμάτη σκέψη και αναζήτηση. Η μουσική μοιάζει να γεννιέται αυθόρμητα, σαν να ακολουθεί τη φυσική κίνηση του τοπίου. Η φαντασία του συνθέτη κάνει τη φύση να ζωντανεύει: τα πλάσματά της έχουν χαρακτήρα, ευαισθησία και ψυχολογία· μοιάζουν να μιλούν με τον δικό τους τρόπο. Ο Κουμεντάκης τα πλησιάζει με στοργή, σαν φίλους που του κρατούν συντροφιά.
Αυτή η φύση είναι εύθραυστη. Η μουσική της παρατηρεί και αφουγκράζεται, αφήνοντας χώρο στα μικρά και στα αθέατα, σε ό,τι μπορεί εύκολα να χαθεί. Για μένα, η Μεσόγειος έρημος είναι μια μουσική φίλη εδώ και πολλά χρόνια· κάθε επιστροφή αποκαλύπτει καινούργιες λεπτομέρειες. Δεν προσεγγίζω ένα κλειστό, οριστικό έργο, αλλά έναν τόπο που αλλάζει ανάλογα με το φως και τη διάθεσή μου. Η γραφή του Κουμεντάκη είναι πολυσχιδής. Διακρίνω τρεις όψεις: μια ευαίσθητη στο ηχόχρωμα, ρυθμικά έντονη και τεχνικά πληθωρική γραφή, που θυμίζει Ραβέλ και ευρύτερα τη γαλλική μουσική, αποφεύγοντας το αναμενόμενο στην αρμονία και τη μελωδία· μια μινιμαλιστική, με μεγάλη οικονομία εκφραστικών μέσων, όπου κάθε νότα μετρά· και μια μπαρόκ γραφή, με τη διαύγεια και την καθαρότητα που συναντά κανείς στον Σκαρλάτι. Παράλληλα, συνυπάρχουν αναφορές στη βυζαντινή και την ελληνική παραδοσιακή μουσική, αφομοιωμένες σε έναν προσωπικό κόσμο.
Στη συναυλία, τα έργα του Κουμεντάκη θα ακουστούν μαζί με έργα των Ραβέλ, Σκαρλάτι, Ντεμπυσσύ και Πεσσόν. Οι διαφορετικές αυτές φωνές φωτίζουν η μία την άλλη και προσφέρουν ένα επιπλέον κλειδί ανάγνωσης της μουσικής του, βοηθώντας μας να αντιληφθούμε τις συγγένειες, τις αποστάσεις και την ιδιαιτερότητά της. Η ερμηνεία της απαιτεί πολλή και επίμονη δουλειά. Πίσω από την ελευθερία και τη φαντασία της υπάρχουν απαιτητική τεχνική, ιδιαίτερη αρμονική σκέψη και φραζάρισμα που πρέπει να αναπνέει με ακρίβεια, χωρίς να χάνει τη φυσικότητά του. Προσπαθώ να ακούσω κάθε κομμάτι σαν μικρό ζωντανό οργανισμό: να καταλάβω τη φωνή, την κίνηση και τον παλμό του και να αφήσω το τοπίο του να αναδυθεί μέσα από το πιάνο. Ελπίζω η συναυλία να γίνει μια κοινή διαδρομή ακρόασης και ανακάλυψης για όλους μας, μέσα από τη μουσική.
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Μεσόγειος έρημος - Διάλογοι με τη φύση: Παρουσίαση νέου δίσκου με έργα Γιώργου Κουμεντάκη
Ο πιανίστας Στέφανος Θωμόπουλος παρουσιάζει έργα του Γιώργου Κουμεντάκη, με επίκεντρο τον κύκλο «Μεσόγειος έρημος», όπου η φύση μετατρέπεται σε μουσικό τοπίο. Το πρόγραμμα συμπληρώνουν συνθέσεις των Ραβέλ, Ντεμπυσσύ, Σκαρλάττι και Ζεράρ Πεσσόν, σε έναν διάλογο ανάμεσα στην κλασική παράδοση και τη σύγχρονη δημιουργία.
