Στη μουσική δωματίου ήταν αφιερωμένη η εντυπωσιακή πρώτη από τις εκδηλώσεις κλασσικής μουσικής του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών, που φέρουν την υπογραφή του μουσικού συμβούλου της καλλιτεχνικής διευθύντριας Κώστα Πηλαβάκη. Το άλλοτε κορυφαίο στέλεχος πολυεθνικών δισκογραφικών κολοσσών εστίασε, όπως αναμενόταν, στη μετάκληση λίαν προβεβλημένων διεθνώς ονομάτων του χώρου, έστω και χωρίς εκπλήξεις ως προς τα ονόματα των καλλιτεχνών, τα ρεπερτόρια, κυρίως όμως το προγραμματικό στίγμα, που παραμένει σταθερό ζητούμενο.
Το λαμπερό ξεκίνημα σηματοδότησε το ρεσιτάλ που έδωσαν τις προάλλες (15/6), σ’ένα ασφυκτικά γεμάτο Ηρώδειο, 3 διάσημοι μουσικοί, ο βιολιστής Λεωνίδας Καβάκος, ο κινεζικής καταγωγής Αμερικανός τσελίστας Γιο-Γιο Μα και ο πολωνικής καταγωγής Αμερικανός πιανίστας Εμάνουελ Αξ, ο οποίος εμφανίσθηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας.
Η συνεργασία των τριών μουσικών είναι πολύ στενή τα τελευταία χρόνια και εκτείνεται, πέρα από συναυλιακές εμφανίσεις, και σ’ένα δισκογραφικό συμβόλαιο με την Sony, στο πλαίσιο του οποίου έχουν ήδη ηχογραφηθεί τα "Τρίο με πιάνο" του Μπραμς, και ένα μέρος του φιλόδοξου project με όλες τις Συμφωνίες (σε μεταγραφές) και τα Τρίο του Μπετόβεν. Αλλάζοντας το αρχικά ανακοινωθέν πρόγραμμα, η συναυλία του Ηρωδείου περιελάμβανε το 2ο Τρίο με πιάνο του Μπραμς και το περίφημο Τρίο με πιάνο έργο 97 ("του Αρχιδούκα") του Μπετόβεν.
Ένα ετερόκλητο κοινό αποτελούμενο από εκατοντάδες φιλόμουσους, πάρα πολλούς ξένους επισκέπτες και αρκετούς "διάσημους" κατέκλυσε το ρωμαϊκό κοίλο, χώρο ακατάλληλο πάντως, από πλευράς μεγέθους και ακουστικής, για βραδιές μουσικής δωματίου. Εν προκειμένω, η ηχητική μικροφωνική ενίσχυση υπήρξε μεν αρκετά προσεγμένη, αλλά όχι πάντοτε ισορροπημένη, καθώς ο συνολικά παραγόμενος ήχος δεν διέθετε "σώμα" και "χώρο" για να αναπτυχθεί, ενώ και μεμονωμένα ο ήχος κάθε οργάνου προβαλλόταν με διαφορετικό βαθμό επιτυχίας (πολύ μικρότερο πχ. για το βιολοντσέλο). Η δυσκολία προσαρμογής στο ακουστικά ιδιαίτερο αυτό περιβάλλον αλλά και τα ασταμάτητα χειροκροτήματα μεγάλης μερίδας του κοινού μετά από κάθε μέρος των έργων αποτελούσαν διαρκώς -το μόνο- παράγοντα ενόχλησης σε μία κατά τ’άλλα πολύ επιτυχημένη συναυλία.
Από πλευράς ερμηνειών οι τρεις μουσικοί επιβεβαίωσαν το κύρος τους, την ισοτιμία του διαλόγου με παράλληλη περιφρούρηση της αυτονομίας κάθε "φωνής", την χαρά του να κάνουν μαζί μουσική! Στο απερίφραστα ρομαντικό "Τρίο με πιάνο αρ. 2" του Μπραμς προσφέρθηκε μία υπερβολικά κλασική ανάγνωση, με ευκρινέστατη αποκωδικοποίηση του αριστουργηματικού μουσικού συντακτικού, από την οποία απουσίασαν οι εξάρσεις και οι αντιθέσεις που θα τόνιζαν τις διάχυτες στη γραφή εναλλαγές διαθέσεων (όπως στο νυχτερινών κλιμάτων scherzo). Παρά την ποιότητα φραστικής, τη μοναδική συναισθηματική ευγένεια και εκφραστικότητα του andante con moto, το ενδιαφέρον περιορίσθηκε κυρίως στην αβίαστη συνοδοιπορία των σολίστ (π.χ. σε ένα εξόχως "συμφωνικό" εναρκτήριο allegro), κυρίως δε στη σπάνια ικανότητα του Αξ να νοηματοδοτεί τους πολυάριθμους πιανιστικούς μονολόγους αλλά και στη φροντισμένη ανάδειξη από τα έγχορδα των πολλών μελωδικών θεμάτων που οριοθετούν τον λυρισμό του έργου….
Πολύ ισχυρότερες εντυπώσεις άφησε, αντιθέτως, η ερμηνεία του περίφημου "Τρίο του αρχιδούκα" τον Μπετόβεν, έργου της μεσαίας συνθετικής του περιόδου, το οποίο προαναγγέλλει κατά πολλούς τον επερχόμενο ρομαντισμό. Η προσέγγιση υπήρξε και πάλι κλασική, όμως η έξοχη προβολή του πλούσιου -και ευφάνταστα επαναχρησιμοποιούμενου- θεματικού υλικού, η ρευστότητα ταχυτήτων και δυναμικών, η μοναδική ποιότητα ήχου και αίσθηση διαλόγου των μουσικών διέπλασαν μίαν εξαιρετική ερμηνεία, που φώτισε τη στέρεη δομή και την πληθώρα μουσικών ιδεών του έργου, διασφαλίζοντας πρωτοφανή ροή αφήγησης. Με αποκορύφωμα ένα συναρπαστικό andante cantabile (τι υπέρκομψη προβολή από τα έγχορδα της εναλλαγής θέματος και παραλλαγών!), θαύμασε κανείς τη μουσικότητα των τριών σολίστ, από τους οποίους και πάλι ξεχώρισε ο Αξ με το κρυστάλλινης καθαρότητας και δραματικής ζωντάνιας παίξιμό του, τόσο κομβικό για ένα έργο με ιδιαίτερα ενισχυμένο ρόλο του πιάνου…
Στην αποθεωτική υποδοχή του κοινού με την πληθώρα standing ovations, Καβάκος, Μα και Αξ αντιχάρισαν ως μοναδικό ανκόρ τη μεταγραφή για τρίο με πιάνο του σπαρακτικού θέματος από την "Λίστα του Σίντλερ" του Τζων Ουίλλιαμς. Βιολί και βιολοντσέλο μοιράσθηκαν εν προκειμένω την εκτύλιξη της πανέμορφης, αρχικά γραμμένης για βιολί και ορχήστρα, συναισθηματικά φορτισμένης μελωδίας.
Λεζάντα πρώτης φωτογραφίας: Οι Λεωνίδας Καβάκος, Γιο-Γιο Μα και Ιμάνουελ Αξ ερμηνεύουν το 2ο Τρίο με πιάνο του Μπραμς κατά τη διάρκεια του πρόσφατου ρεσιτάλ τους στο Ηρώδειο (15/6) © Θωμάς Δασκαλάκης
