Μανώλης Φάμελλος: "Με έναν τρόπο όλα έχουν συμβεί ήδη"

Ποια ανάγκη γέννησε το άλμπουμ "Η ζωή ήταν σήμερα";
Βαριά κουβέντα αυτή, λες κι αν κάτι προκύπτει "από ανάγκη" είναι και άξιο λόγου. Aς πούμε πως η αφετηρία ήταν κάποιες εκδρομές στη θάλασσα, με την οποία τα πάω καλύτερα όταν είναι στις μοναξιές της εκτός καλοκαιριού. Παλιότερα αγχωνόμουν με τα νέα τραγούδια, τις κυκλοφορίες και τα συναφή· ίσως υπήρχε μέσα μου περισσότερη ορμή αλλά παράλληλα και άφθονος ανεξέλεγκτος τρόμος! Τώρα διατηρώ μια κάποια απερισκεψία, αφού με έναν τρόπο όλα έχουν συμβεί ήδη κι εμείς τα επισκεπτόμαστε ξανά και τα σχολιάζουμε.

Είστε τελικά "Άνθρωπος νησί"; Τι σημαίνει αυτό;
Προσπαθώντας κι εγώ να το εννοήσω, έγραψα αυτό το τραγούδι. Είμαι ένα νησί που αρμενίζει τελικά, όπως όλοι δηλαδή. Βραχώδες μεν, αλλά όχι πάντα αφιλόξενο και χωρίς λιμάνι… Εδώ που τα λέμε, και το τραγούδι δεν είναι τόσο αδιέξοδο όσο ακούγεται. Για την ακρίβεια, είναι ένα κρίσιμο κλικ μετά το ναυάγιο, τότε που ήδη έχει αρχίσει να σχηματίζεται στον ορίζοντα το ανάγλυφο μιας ακτής.

Και γι’ αυτό το σχεδόν σπαρακτικό "δεν θέλω πλευρά να διαλέξω", που ακούμε στο "Έτσι άρχισαν όλα"; Πιστεύετε ότι αυτός που θα ταχθεί πίσω από μια πλευρά θα αναγκαστεί να την προδώσει;
Το φοβόμουν πως θα πιάναμε πολιτική συζήτηση, αλλά ας είναι… Δεν ξέρω πια τι είναι πίστη και τι είναι προδοσία. Ποτέ δεν συμπάθησα τους καιροσκόπους, αλλά και τους ζηλωτές με τα υψηλά ιδανικά τούς έβλεπα πάντα με μία επιφύλαξη. Δεν μεγάλωσα βλέπετε και σε ηρωική εποχή. Ήρωες του κύκλου μας ήταν οι επιτήδειοι μικροαστοί που τα κατάφερναν με έναν πλάγιο κυρίως τρόπο. Και δεν θυμάμαι να έχω νιώσει ποτέ ταγμένος κάπου αμετάκλητα. Άλλωστε, όπως έχουν πολωθεί τα πάντα, νομίζω τελικά πως οφείλει κανείς να "προδώσει" την πλευρά που διάλεξε. Στην προκειμένη περίπτωση, πάντως, ο ήρωάς μου (ένα νησί κι αυτός) ψάχνει τη γέφυρά του, ψάχνει μια άλλη στεριά για να ενωθεί. Όλο όμως το γίγνεσθαι γύρω του είναι ένας διχασμός και όποιος στέκεται ανάμεσα κινδυνεύει να χαθεί στην άβυσσο. Αλλά επειδή στέρεο έδαφος δεν υπάρχει πουθενά, ας δοκιμάσουμε να ισορροπήσουμε εκεί.

Τα γυναικεία φωνητικά έχουν έναν πολύ ιδιαίτερο ρόλο στο δίσκο. Τι άλλο δοκιμάσατε εδώ; Βγήκε όπως το περιμένατε;
Προσπαθώ με αυτό το τρικ να διασκεδάσω κάπως το κλίμα της γενικότερης κατήφειας που διαπνέει τις ερμηνείες μου. Σε βαρύτονες περιπτώσεις σαν τη δική μου, συνιστάται από τον γιατρό γυναικεία παρουσία και συντροφιά και ιδιαίτερα αυτή της Λουίζας Σοφιανοπούλου, που με συγκρατεί από τους γκρεμούς στους οποίους έχω αδυναμία. Ως προς το τι δοκίμασα, όχι πια αλκοόλ και ναρκωτικά, όμως οτιδήποτε περνούσε από το χέρι μου δοκιμάστηκε, γι’ αυτό και οι πολλές αναπηρίες μου είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς. Όπως κάθε δίσκος μου, βγήκε ακριβώς όπως δεν το περίμενα.

Είναι επίσης ένας δίσκος που διαπνέεται από το στοιχείο της νοσταλγίας. Είναι ένα οικείο συναίσθημα για εσάς;
Είναι πρώτα απ’ όλα ένα ανησυχητικό συναίσθημα, όταν νιώθεις πως το παρόν δεν είναι αρκετό και το μέλλον όχι τόσο γοητευτικό ώστε να θέλεις να τρέξεις προς αυτό. Υπάρχουν πάντα φωλιές όπου κατοικεί το παρελθόν μέσα μας, το οποίο κάποιες φορές είναι επινοημένο. Και με πιάνω συχνά επ’ αυτοφώρω να επιχειρώ να επιστρέψω εκεί για να ξαναβρώ τη χαμένη μου αθωότητα και δοτικότητα, ξέροντας βέβαια πως θα μείνω στην προσπάθεια. Αλλά και σε αυτό το επίπεδο πάντα προκύπτουν κάποια οφέλη.
Τι χαρές παίρνετε ως "Κοσμοναύτης", πίσω από το μικρόφωνο του ραδιοφώνου; 
Ο τρόμος του κενού είναι πάντα εκεί, αφού μοιραία ακολουθεί τον ίλιγγο της εκτόξευσης. Εγώ, όπως πάντα, είμαι ένας αδιόρθωτος ερασιτέχνης και οι χαρές είναι οι μουσικές που συναντάω και μοιράζομαι και κυρίως οι άνθρωποι που μου επιστρέφουν τη δική τους συγκίνηση.

Είναι αγγαρεία η ενασχόληση και η προβολή στα social media και τη "ναρκοθετημένη θάλασσα του διαδικτύου";
Ναι θέλοντας και μη ασκούμαι στην άχαρη ποίηση της λεζάντας…που να φανταζόμουνα ότι θα με έβρισκε αυτό μέσα στην ωραία την σιωπή μου; Έτσι και όπως όπως προσπαθώ μέσα σε αυτόν τον ασυνάρτητο κι έξαλλο κόσμο να περάσω απαρατήρητος από κάποιους, κλείνοντας παράλληλα με νόημα το μάτι σε κάποιους άλλους. Με λίγα λόγια συμμετέχοντας σε όλο αυτό νιώθω να υπάγομαι σε μια εξουσία που δεν μου γεμίζει το μάτι καθόλου. Προτιμώ τις παραδοσιακές, ορατές της μορφές με τις οποίες στο τσακίρ κέφι μπορείς να παίξεις και έναν ωραίο πετροπόλεμο .

Το bio στο fb λέει "Προμεταπολιτευτικός τραγουδοποιός - Ιδανικός για πάρτι". Με ποιο τρόπο σας ορίζουν αυτές οι ιδιότητες;
Άλλο ένα αστείο που δεν έπιασε… Γεννήθηκα πριν τη μεταπολίτευση μέσα στον πάγο της
επταετίας δηλαδή και αυτό μου έκοψε κάποιους πόντους, άσε που και οι δεκαετίες που
ακολούθησαν δεν ήταν το ιδανικό περιβάλλον για να μεγαλώσει ένα παιδί. Από αντίδραση μέσα στο γενικότερο ξεφάντωμα έγινα κι εγώ κατσούφης κι έμαθα να γελάω από μέσα μου στα διάφορα πάρτυ της εποχής όταν σπανίως με καλούσαν.

Τι έχετε ετοιμάσει για την εμφάνισή σας στο "Gazarte";
Έχω το προνόμιο να συνεργάζομαι με μια ωραία ορχήστρα που παίζει σχεδόν από μόνη της, λες και την κουρδίζει ένα αόρατο χέρι. Λάθη κάνουν μόνο εσκεμμένα, απλώς για να είναι κάπως πιο ανθρώπινο το αποτέλεσμα. Αναγκαστικά θα πω κι εγώ τα δικά μου, φτάνει να μην τους γίνω βάρος.

Θα συναντηθείτε ξανά επί σκηνής με τη Δήμητρα Γαλάνη. Τι θυμάστε από την πρώτη σας σύμπραξη; Τι σας φέρνει πάλι κοντά μετά από δύο δεκαετίες;
Θυμάμαι πως ήθελα πάρα πολύ να παίξουμε τραγούδια από την πρώτη της περίοδο και κάπου ίσως να της φαινόταν παράξενο. Εγώ όμως τα κρατάω αυτά και της το φυλάω. Νομίζω υπάρχει μια καλώς εννοούμενη εμμονή να αφουγκραστούμε το νέο κάθε φορά και δεν μπορούμε να δούμε τη δουλειά μας χωρίς αυτό. Υπάρχει όμως και μια συνάφεια που δεν σχετίζεται με τα στενά μας επαγγελματικά θέματα· θα έλεγα πως είναι περισσότερο υπαρξιακή.