Αρχείο ΕΡΤ
Εξαιρετικά αφιερώματα με σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό ψηφιοποίησε και παρουσιάζει το Αρχείο της ΕΡΤ από τη Δευτέρα 19 έως και την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2026. Ο εμβληματικός συγγραφέας της κατασκοπευτικής λογοτεχνίας, Τζον Λε Καρέ, γεννήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 1931 και "Οι κεραίες της εποχής μας", παραγωγής 2007, ταξιδεύουν στην Κορνουάλη, στην κατοικία του διάσημου Βρετανού πεζογράφου, ο οποίος μας ξεναγεί στους χώρους του και μιλάει στον φακό της εκπομπής.
Στις 20 Οκτωβρίου 1988 κάνει πρεμιέρα η ταινία "Η φανέλα με το 9" και ο σκηνοθέτης της, Παντελής Βούλγαρης, μιλάει στον Μιχάλη Μήτρα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Στις 21 Οκτωβρίου 1951, γεννιέται η "ιέρεια της ηλεκτρονικής μουσικής στην Ελλάδα" Λένα Πλάτωνος και η Λένα Αρώνη στο πλαίσιο της εκπομπής "Ημερολόγια", την επισκέπτεται, το 2010, στο σπίτι της, για μια ενδιαφέρουσα μουσική συζήτηση.
Με αφορμή τη συμπλήρωση ενός χρόνου από τον θάνατο του Διονύση Σαββόπουλου, στις 21 Οκτωβρίου 2025, το Αρχείο της ΕΡΤ, προτείνει επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ "Τραγούδια που έγραψαν ιστορία", παραγωγής 2007, με πλούσιο οπτικοακουστικό και αρχειακό υλικό.
Επίσης, ξεχωριστά είναι τα αφιερώματα στην εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου (22 Οκτωβρίου 1991), στον εικαστικό Κυριάκο Κατζουράκη, στη συναυλία του Πάμπλο Καζάλς στη Νέα Υόρκη για τον εορτασμό της 13ης επετείου από την ίδρυση του ΟΗΕ, στη σφαγή στο Μεσόβουνο Κοζάνης από τους Ναζί (23 Οκτωβρίου 1941) και στην Παγκόσμια Ημέρα Όπερας (25 Οκτωβρίου).
Για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού (25 Οκτωβρίου), παρουσιάζεται επεισόδιο της εκπομπής "Netweek", παραγωγής 2013, στο οποίο η Έλλη Στάη φιλοξενεί γυναίκες που βρέθηκαν αντιμέτωπες με τη νόσο και πάλεψαν γενναία μαζί της. Η τότε εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Φώφη Γεννηματά, η οποία έφυγε από τη ζωή πριν από πέντε χρόνια (25.10.2021), ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου του Μαστού, εξηγεί τι ήταν αυτό που την έκανε να μιλήσει ανοιχτά για τη δική της μάχη.
- 19 Οκτωβρίου 1931: 95 χρόνια από τη γέννηση του συγγραφέα Τζον Λε Καρέ
"Οι κεραίες της εποχής μας"
Ο Τζον Λε Καρέ (ψευδώνυμο του Ντέιβιντ Κόρνγουελ), ο εμβληματικός συγγραφέας της κατασκοπευτικής λογοτεχνίας, γεννήθηκε στις 19 Οκτωβρίου 1931. Στα πιο διάσημα έργα του περιλαμβάνονται: "Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο", "Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι", "Η Ρωσική Εστία", "Ο ράφτης του Παναμά", "Ο επίμονος κηπουρός". "Οι κεραίες της εποχής μας", παραγωγής 2007, ταξιδεύουν στην Κορνουάλη, στην κατοικία του διάσημου Βρετανού πεζογράφου, ο οποίος μας ξεναγεί στους χώρους του και μιλάει στον φακό της εκπομπής για τους λόγους που τον ώθησαν στη συγγραφή, για τους τόπους, τις ιστορίες και τους χαρακτήρες των βιβλίων του. Μυστικός πράκτορας ο ίδιος την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, ξετυλίγει πτυχές της κατασκοπείας της εποχής εκείνης κάνοντας σύγκριση με τη σύγχρονη εποχή. Καταθέτει, επίσης, την προσωπική του άποψη για ζητήματα της διεθνούς πολιτικής σκηνής, ενώ ταυτόχρονα τονίζει το χρέος του να αρθρώνει ο ίδιος ελεύθερο πολιτικό λόγο ενάντια στην επικρατούσα άποψη. Γίνεται, επίσης, λόγος για την κινηματογραφική μεταφορά των βιβλίων του, όπως για "Το τραγούδι της Ιεραποστολής – The Mission Song" (2006) και τον "Επίμονο κηπουρό" (2005). Στη διάρκεια της εκπομπής ο Τζον Λε Καρέ διαβάζει αποσπάσματα από βιβλία του.
- 20 Οκτωβρίου 1988: Πρεμιέρα της κινηματογραφικής ταινίας "Η φανέλα με το 9" του Παντελή Βούλγαρη
"Βιβλιόραμα"
Απόσπασμα από το πρώτο επεισόδιο του δεκαπενθήμερου τηλεοπτικού περιοδικού αφιερωμένου στο βιβλίο "Βιβλιόραμα", σε σκηνοθεσία Δημήτρη Βερνίκου και επιμέλεια Μιχάλη Μήτρα και Κατερίνας Ζαρόκωστα. Στην ενότητα της εκπομπής με τίτλο "Συναντήσεις", παρουσιάζεται η κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος του Μένη Κουμανταρέα "Η φανέλα με το εννιά". Ο Μιχάλης Μήτρας συζητάει με τον σκηνοθέτη της ταινίας Παντελή Βούλγαρη και τον συγγραφέα και σεναριογράφο της ταινίας Βαγγέλη Ραπτόπουλο, κατά τη διάρκεια του τελικού μοντάζ της ταινίας. Στο δεύτερο μέρος του θέματος η Κατερίνα Ζαρόκωστα μιλάει με τον πρωταγωνιστή της ταινίας Στράτο Τζώρτζογλου. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης προβάλλονται πλάνα από την ταινία.
- 21 Οκτωβρίου 1951: Γέννηση της Λένας Πλάτωνος
"Ημερολόγια"
75 χρόνια Λένα Πλάτωνος! Πρώτο μέρος του διμερούς αφιερώματος της εκπομπής στην "ιέρεια της ηλεκτρονικής μουσικής στην Ελλάδα". Η Λένα Αρώνη επισκέπτεται τη Λένα Πλάτωνος στο σπίτι της, για μια συζήτηση γύρω από τη μουσική και την προσωπική της πορεία, την επαφή της με το κοινό, τη "Λιλιπούπολη" κ.ά.
Μιλούν για τη Λένα Πλάτωνος, την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα της, καθώς και τη γνωριμία τους μαζί της, άνθρωποι που συνδέθηκαν μαζί της, όπως ο ποιητής Γιώργος Χρονάς, η ερμηνεύτρια Σαβίνα Γιαννάτου, η πιανίστα Ντόρα Μπακοπούλου και ο δημοσιογράφος Αντώνης Μποσκοΐτης. Προβάλλονται σύντομα αποσπάσματα από τη συναυλία που έδωσε η Λένα Πλάτωνος στο Ηρώδειο το 2008 και παρουσιάζονται αποσπάσματα από τα τραγούδια της, πολλά από παλαιότερες εκπομπές της ΕΡΤ ("Νέα πρόσωπα", "Πρόβα", "Τα τραγούδια της Λένας Πλάτωνος").
- 21 Οκτωβρίου 2025: Θάνατος του Διονύση Σαββόπουλου
"Τραγούδια που έγραψαν ιστορία" – "Ας κρατήσουν οι χοροί, Διονύσης Σαββόπουλος, 1982"
Το Αρχείο ΕΡΤ, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός χρόνου από τον θάνατο του Διονύση Σαββόπουλου, στις 21 Οκτωβρίου 2025, προτείνει επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ "Τραγούδια που έγραψαν ιστορία", παραγωγής 2007. Μέσα από πλούσιο οπτικοακουστικό και αρχειακό υλικό, η κάμερα καταγράφει τον ίδιο τον δημιουργό, Διονύση Σαββόπουλο, να συνθέτει το πορτρέτο του τραγουδιού του "Ας κρατήσουν οι χοροί" (1982). Ο Σαββόπουλος θυμάται τις μουσικές των παιδικών του χρόνων, τους φίλους, τις παρέες και τα στέκια της νεότητάς του. Αποκαλύπτει τα βιώματα που τον οδήγησαν στη δημιουργία του τραγουδιού και στοχάζεται για την παράδοση και τις κοινότητες των Ελλήνων… Παράλληλα, φωτογραφίζει αντικείμενα από τη ζωή του, παλιές και τελευταίες εκτελέσεις του τραγουδιού, εικόνες από τα λαϊκά μας δρώμενα, τα πανηγύρια και τους χορούς.
- 22 Οκτωβρίου 1991: Εκλογή Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου
Το πρώτο μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου (1991)
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος εξελέγη στον πατριαρχικό θρόνο στις 22 Οκτωβρίου 1991 και ενθρονίστηκε στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι στις 2 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Αφιέρωμα από το Αρχείο της ΕΡΤ για την επέτειο 35 ετών από την εκλογή του, με το πρώτο μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, την ημέρα της εκλογής του.
- 22 Οκτωβρίου: Αφιέρωμα στον εικαστικό Κυριάκο Κατζουράκη
"38ος παράλληλος"
Αφιέρωμα από το Αρχείο της ΕΡΤ για τα πέντε χρόνια από τον θάνατο του καλλιτέχνη Κυριάκου Κατζουράκη (22 Οκτωβρίου 2021). Επεισόδιο της ενημερωτικής και πολιτιστικής εκπομπής, με παρουσιαστή και αρχισυντάκτη τον δημοσιογράφο και ποιητή Ζαχαρία Σώκο, ο οποίος συνομιλεί με τον Κατζουράκη για τη μετανάστευση, την ξενοφοβία και την εμπειρία του ξένου, με αφορμή το βραβευμένο ντοκιμαντέρ του "Ο δρόμος προς τη Δύση".
Μέσα από αποσπάσματα της ταινίας και αναφορές στο ζωγραφικό και θεατρικό έργο του, ο καλλιτέχνης αναδεικνύει τις δυσκολίες, τις ελπίδες και την καθημερινότητα των μεταναστών στην Ελλάδα. Η συζήτηση εστιάζει στην κοινωνική αδιαφορία, στη μεταναστευτική πολιτική και στην πανανθρώπινη εμπειρία της ξενιτιάς. Για τον Κυριάκο Κατζουράκη μιλούν ο τεχνοκριτικός Μάνος Στεφανίδης και ο επιστήμονας Αριστείδης Μπαλτάς.
- 23 Οκτωβρίου 1941: Η σφαγή στο Μεσόβουνο Κοζάνης από τους Ναζί
"Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα"
Το ντοκιμαντέρ, παραγωγής 1982, παρουσιάζει την ιστορία του Μεσόβουνου Κοζάνης, από την εγκατάσταση Ποντίων προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή έως τα τραγικά γεγονότα της γερμανικής Κατοχής. Μέσα από μαρτυρίες κατοίκων, καταγράφονται η αντιστασιακή δράση και οι μαζικές εκτελέσεις που πραγματοποιήθηκαν το 1941 και το 1944, καθώς και η καταστροφή του χωριού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προσωπικές απώλειες, στις προσπάθειες των επιζώντων να επιστρέψουν και να ξαναχτίσουν τη ζωή τους, αλλά και στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης μέσα από μοιρολόγια και μνημεία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εκπομπής, συνολικά 314 άνθρωποι εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς, ανάμεσά τους άνδρες, γυναίκες, ηλικιωμένοι και παιδιά. Τέλος, τονίζεται η απουσία επαρκών αποζημιώσεων για τις καταστροφές και τιμάται η μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.
- 24 Οκτωβρίου 1958: Συναυλία του Πάμπλο Καζάλς στη Νέα Υόρκη για τον εορτασμό της Ημέρας του ΟΗΕ
Κινηματογραφικά Επίκαιρα
Ο διεθνούς φήμης βιολοντσελίστας Πάμπλο Καζάλς επισκέπτεται τη Νέα Υόρκη, προκειμένου να δώσει συναυλία στην έδρα του ΟΗΕ για τον εορτασμό της 13ης επετείου από την ίδρυση του οργανισμού. Στο αεροδρόμιο τον υποδέχονται φίλοι του μουσικοί. Ο Καζάλς μεταβαίνει στο κτήριο του ΟΗΕ, όπου γίνεται δεκτός από αξιωματούχους του Οργανισμού και εξηγεί στην κάμερα την απόφασή του να συμμετάσχει στον εορτασμό της "Ημέρας του ΟΗΕ". Ακολουθεί η πρόβα του με τους άλλους μουσικούς στην αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ο Πάμπλο Καζάλς ερμηνεύει το λαϊκό καταλανικό "Τραγούδι των Πουλιών" συνοδευόμενος από τον Πολωνό πιανίστα Μιέτσισλαφ Χορσόφσκι. Στις 24/10/1958, ο Καζάλς συμμετέχει στη συναυλία που δίνεται για τον εορτασμό της Ημέρας του ΟΗΕ στην κατάμεστη αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Στη συνέχεια, ο Καζάλς παρακολουθεί από το θεωρείο συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ υπό τους ήχους του "Ύμνου της Χαράς" του Μπετόβεν.
- 25 Οκτωβρίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου του Μαστού
"Netweek"
Επεισόδιο από την εβδομαδιαία ενημερωτική εκπομπή "Netweek", παραγωγής 2013, το οποίο έχει θέμα τον καρκίνο του μαστού. Η Έλλη Στάη φιλοξενεί γυναίκες που βρέθηκαν αντιμέτωπες με τη νόσο και πάλεψαν γενναία μαζί της, καθώς και επιστήμονες υγείας, οι οποίοι μιλούν για τον καρκίνο του μαστού, για τις σύγχρονες θεραπείες που έχουν βελτιώσει σε μεγάλο βαθμό την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών, αλλά και για την πρόληψη που είναι η έγκαιρη διάγνωση. Η τότε εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Φώφη Γεννηματά, η οποία έφυγε από τη ζωή πριν από πέντε χρόνια (25.10.2021), ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου του Μαστού, εξηγεί τι ήταν αυτό που την έκανε να μιλήσει ανοιχτά για τη μάχη της με τον καρκίνο του μαστού.
Ειδικότερα, μιλάει για τον τρόπο που αντιμετώπισε τη νόσο, αλλά και για τις αλλαγές που έκανε στη ζωή της ύστερα από αυτή την περιπέτεια. Τη δική τους εμπειρία μοιράζονται, επίσης, η δημοσιογράφος Μάγια Τσόκλη και η Κλεοπάτρα Γαβριηλίδου, πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο του Μαστού "Άλμα Ζωής". Καλεσμένοι, επίσης, στην εκπομπή είναι ο Νίκος Πανδής, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Γενετικής και διευθυντής στο Τμήμα Γενετικής του νοσοκομείου Άγιος Σάββας, η Ελένη Φαλιάκου, χειρουργός μαστού και διευθύντρια της Χειρουργικής Κλινικής Μαστού της Ευρωκλινικής Αθηνών, ο Βασίλης Μπαρμπούνης, ογκολόγος και διευθυντής της Ογκολογικής Μονάδας του ΓΝΑ Ιπποκράτειου και η Ρήνα Κωνσταντοπούλου, μοριακή βιολόγος του Δημόκριτου.
- 25 Οκτωβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Όπερας
"Από την Ελλάδα" – Εθνική Λυρική Σκηνή
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στην Εθνική Λυρική Σκηνή μέσα από την ενημερωτική πολιτιστική εκπομπή "Από την Ελλάδα", παραγωγής 2000. Την περίοδο εκείνη, στο τιμόνι της Εθνικής Λυρικής Σκηνής βρισκόταν ο καταξιωμένος αρχιμουσικός Λουκάς Καρυτινός, η θητεία του οποίου συνδέθηκε με σημαντικές αλλαγές και καινοτομίες. Υπό τη διεύθυνσή του, δημιουργήθηκαν νέες σκηνές, όπως η Νέα Σκηνή και η Παιδική Σκηνή, ιδρύθηκε η Ανώτερη Σχολή Μπαλέτου και καθιερώθηκαν παραστάσεις όπερας για παιδιά. Στην εκπομπή, ο Λουκάς Καρυτινός σε συνέντευξή του στη Μάγια Γάκη, μιλάει για την πορεία της όπερας στην Ελλάδα, καθώς και για το έργο, τις πρωτοβουλίες και τις δράσεις της Εθνικής Λυρικής Σκηνής εκείνης της εποχής.
