Η κατάρα της Τζέλας Δελαφράγκα
Οι σεναριογράφοι Μιχάλης Ρέππας και Θανάσης Παπαθανασίου ταυτίστηκαν με την ελληνική τηλεοπτική κωμωδία, υπογράφοντας δύο από τις καλύτερες σειρές των 90s, τις "Τρεις Χάριτες" και "Το Δις Εξαμαρτείν" - σειρές ταυτόχρονα επαναστατικές και σε σύμπνοια με τον κοινωνικό χτύπο της εποχής, οι οποίες δεν "ξέφυγαν" από τις ελληνικές παθογένειες, όμως τις έφεραν στα μέτρα τους προσφέροντας μια διαχρονικά ψυχαγωγική σάτιρα. Ισχύει το ίδιο και για το τελευταίο τους τηλεοπτικό εγχείρημα;
Μια από τις πολυαναμενόμενες πρεμιέρες του φθινοπώρου, "Η Κατάρα της Τζέλας Δελαφράγκα" έφτασε στις οθόνες μας χθες, 24 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για τη νέα κωμική σειρά του Alpha, η οποία εμπνέεται από την ταινία των Ρέππα-Παπαθανασίου "Το Κλάμα Βγήκε από τον Παράδεισο" (2001) και δημιούργησε πολλή "φασαρία" τους τελευταίους μήνες, ανακοινώνοντας το πραγματικά εντυπωσιακό καστ (Χρύσα Ρώπα, Μαρία Λεκάκη, Αντώνης Λουδάρος, Ματθίλδη Μαγγίρα, Δήμητρα Στογιάννη, Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, Καίτη Κωνσταντίνου, Χάρης Χιώτης, Τζόυς Ευείδη), το πρωτότυπο soundtrack των Γιώργου Θεοφάνους και Αφροδίτης Μάνου, μια αλμοδοβαρική αισθητική και μια υψηλών προδιαγραφών παραγωγή.
Στα χαρτιά όλα έδειχναν καλά, όμως τίποτα δεν λειτούργησε στην πράξη - ή τουλάχιστον στο 2024. "Η Κατάρα της Τζέλας Δελαφράγκα" φέρνει στο προσκήνιο μια βεντέτα που τραβάει χρόνια, ένα "φουξ" μοναστήρι, ένα κρυμμένο έγκλημα και ένα προξενιό στα σκαριά. Γίνεται εξ αρχής κατανοητό πως αυτό που θα δούμε δε θα είναι κάτι σύγχρονο: από τις θεματικές μέχρι τους χαρακτήρες (ο νεόπλουτος άπιστος σύζυγος, οι παραδοσιακές Μανιάτισσες μάνες, η νευρωτική νοικοκυρά) όλα μοιάζουν παρωχημένα - και άρα κουραστικά. Έχουμε επίσης βαρεθεί να βλέπουμε άβολες αποτυπώσεις σεξουαλικής επιθυμίας, κυρίως αντρών προς γυναίκες, και γυναικείο λόγο που να φλερτάρει με τα όρια είτε της υστερίας είτε της ηλιθιότητας. Και κυρίως, έχουμε βαρεθεί να καταναλώνουμε περιεχόμενο με το οποίο δεν μπορούμε σε κανένα επίπεδο να ταυτιστούμε.
Ίσως, λοιπόν, το πρόβλημα με το σημερινό τηλεοπτικό τοπίο δεν είναι οι υπεράριθμες σειρές εποχής σε σχέση με τις λίγες γυρισμένες στο τώρα, αλλά έχει να κάνει περισσότερο με το πως αντιλαμβάνεται κανείς την τέχνη του και την επικαιρότητα και, φυσικά, το πόσο σέβεται τον τηλεθεατή. "Η Κατάρα της Τζέλας Δελαφράγκα" χαρακτηρίστηκε ως παρωδία, όμως δε νομίζω πως αυτός ο προσδιορισμός δικαιολογεί τα παρατραβηγμένα "αστεία", τις υπερβολικές ερμηνείες, τα κουραστικά μουσικά διαλείμματα ή την κακόγουστη (όχι αλμοδοβαρική, όχι camp) αισθητική. Και έστω ότι πρόκειται για κάποιου είδους σάτιρας, ποιο είναι, αλήθεια, το αντικείμενο αυτής;
Δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει το ταλέντο του δημιουργικού διδύμου Ρέππα-Παπαθανασίου, στις χιτ σειρές των οποίων επιστρέφουμε ξανά και ξανά. Όμως υπάρχει κάτι πραγματικά νοσταλγικό και διασκεδαστικό στη διαδικασία κατανάλωσης "old-school" περιεχομένου όπως οι "Χάριτες" - πόσο μάλλον όταν το κάνουμε από μια απόσταση ασφαλείας 30 χρόνων. Μιλάμε για σειρές που, παρότι αποτέλεσμα μυθοπλασίας, λειτουργούν σαν αρχειακό υλικό, σαν ένα παράθυρο στην τότε ελληνική πραγματικότητα, με εύστοχες αναφορές στην επικαιρότητα, με ντυσίματα που ήταν κιτς επειδή αυτό ήταν στη μόδα, που αγκάλιαζαν την υπερβολή χωρίς να εκπέμπουν εκκεντρικότητα και ήταν ξεκάθαρες στον σχολιασμό τους.
Όση εμπειρία ή ταλέντο και να κουβαλάει ο κάθε καλλιτέχνης, οφείλει να ξέρει που στέκεται και σε ποιο κοινό απευθύνεται. Όπως οι περισσότερες πρόσφατες τηλεοπτικές κωμωδίες, έτσι και "Η Κατάρα της Τζέλας Δελαφράγκα" μας συστήνεται ως μπερδεμένη: περιέχει το στοιχείο του "παλιού", όχι όμως του νοσταλγικού, πουλιέται ως σύγχρονη αλλά δεν προσφέρει σημεία σύνδεσης με τον σημερινό τηλεθεατή. Και κυρίως, δεν πείθει πως πρόκειται για ένα αποτέλεσμα έμπνευσης, δημιουργικού οράματος και ελευθερίας. Και γι’ αυτό είναι δύσκολο να την φανταστούμε να αντέχει στον χρόνο.
