Όταν ακούς για μια σειρά που θέμα της έχει τη μεγαλύτερη πυρηνική καταστροφή στον πλανήτη, ξέρεις ότι αυτό που θα δεις δεν θα είναι εύκολο. Όταν μάλιστα το εγχείρημα έχει ως δημιουργό τον Γκρεγκ Μέιζιν (σεναριογράφος των «Hangover 2» και «Scary Movie 3») και τη σκηνοθετική υπογραφή του όχι και τόσο έμπειρου Σουηδού Γιόχαν Ρενκ (ξεχωρίζει μόνο για τη σκηνοθεσία τριών επεισοδίων του «Breaking bad» και τη δημιουργία του τελευταίου βιντεοκλίπ του David Bowie «Lazarus»), γίνεσαι και λίγο επιφυλακτικός για το αποτέλεσμα.
Κι όμως, στο «Chernobyl» του HBO και του SKY αυτό που βλέπεις είναι τόσο καλό, που εύχεσαι να μην ήταν αληθινό. Αλλά δυστυχώς είναι. Όλα όσα άκουσες, διάβασες ή θυμάσαι σχετικά με την έκρηξη στον Πυρηνικό Σταθμό Παραγωγής Ενέργειας του Τσέρνομπιλ της Σοβιετικής Ένωσης στις 26/4/1986 αλλά και οι πρώτες κινήσεις που ακολούθησαν μετά το ατύχημα, τόσο για τον περιορισμό της καταστροφής όσο και για τη συγκάλυψή της, αποτελούν το θέμα των πέντε επεισοδίων του «Chernobyl».
Βασικός πρωταγωνιστής ο καθηγητής Βαλέρι Λεγκάσοφ (ο εξαιρετικός Τζάρεντ Χάρις), ο οποίος στο πρώτο επεισόδιο δίνει σε μια πρόταση το νόημα όλης της σειράς. «Αν ακούσουμε πολλά ψέματα, υπάρχει ο κίνδυνος να μην αναγνωρίζουμε πλέον την αλήθεια», λέει ηχογραφώντας την ομολογία του, ακριβώς δύο χρόνια μετά τη μοιραία νύχτα της έκρηξης, για όλα όσα είδε κι έζησε απεσταλμένος στο Τσέρνομπιλ ως επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας ερευνών του ατυχήματος.
Με μόνο του όπλο τη γνώση απέναντι σε ένα ισχυρό πολιτικό καθεστώς, αμφισβήτησε πρώτος τις επίσημες αναφορές που παρουσιάστηκαν σε ένα (θεωρητικά) ασφαλές γραφείο στη Μόσχα, ενώπιον του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Για εκείνους η κατάσταση είχε σταθεροποιηθεί λίγο μετά την έκρηξη, το ποσοστό της ραδιενέργειας που είχε διαρρεύσει ισοδυναμούσε με μια ακτινογραφία θώρακος και –βασικότερο όλων– τα πάντα είχαν αποκρυφθεί από τον ξένο Τύπο, προστατεύοντας έτσι τα μυστικά της KGB.
Κι όμως τα ποσοστά ήταν πολύ υψηλότερα· η δηλητηριώδης ακτινοβολία που εξέπεμπε ένα και μόνο κομμάτι γραφίτη από το εσωτερικό του αντιδραστήρα που εξερράγη ισοδυναμούσε με τέσσερα εκατομμύρια ακτινογραφίες και ο κίνδυνος ήταν ικανός να διαπεράσει τα πάντα: από μέταλλο και τσιμέντο μέχρι ξύλο και σάρκα.
Αν κι εδώ η ακτινογραφία χρησιμοποιείται για να γίνει κατανοητό το μέγεθος του κινδύνου, η σειρά από μόνη της επιχειρεί την πιο συγκλονιστική «ακτινογραφία», αυτήν του ανθρώπινου είδους. Επιστήμονες και πολιτικοί, όπως ο Λεγκάσοφ και ο Μπόρις Σερμπίνα (ο επίσης εξαιρετικός Στέλαν Σκάρσγκαρντ), γνωρίζοντας ότι μειώνουν το προσδόκιμο ζωής τους, βρίσκονται στο σημείο μηδέν και καλούνται να λάβουν τις πιο κρίσιμες αποφάσεις, ενώ άλλοι από τους ίδιους τομείς αρνούνται να αντιμετωπίσουν την αλήθεια στο βωμό της «σωστής» εικόνας.
Πυροσβέστες θυσιάστηκαν για να σώσουν αυτό που κανείς δεν τους ενημέρωσε ότι ήταν ανθρωπίνως αδύνατο να σωθεί, χιλιάδες άντρες χρησιμοποιήθηκαν ως «βιο-ρομπότ» για τον καθαρισμό ραδιενεργών συντριμμιών, εργάτες μπήκαν γυμνοί στα ραδιενεργά έγκατα και άλλοι βούτηξαν σε ραδιενεργά ύδατα για να αποτρέψουν ακόμη μία καταστροφική έκρηξη.
Είτε από θάρρος είτε από ανάγκη, όλοι τους θυσιάστηκαν για την ανθρώπινη ματαιότητα, όπως εξηγείται και στην καθηλωτική σκηνή της δίκης του τελευταίου επεισοδίου – ακόμη και όσοι προστίθενται στα θύματα του Τσέρνομπιλ μέχρι και σήμερα ύστερα από 33 χρόνια.
Το «Chernobyl», που στην Ελλάδα έρχεται αποκλειστικά στο Nova on Demand στις 28/6 (και από την Τετάρτη 10/7 και κάθε Τετάρτη στις 22.00 στο Novacinema4HD), συζητιέται παντού, βαθμολογικά βρίσκεται στην κορυφή των αναγνωστών του imdb και σίγουρα θα αποτελεί σταθμό για όποια σειρά καταπιαστεί στο μέλλον με μια αληθινή ιστορία.
Η τεράστια επιτυχία του όμως είχε κι ένα αρνητικό πρόσημο: «τουρίστες» συρρέουν στη ζώνη αποκλεισμού της (ακόμη ραδιενεργής) πόλης-φάντασμα Πρίπιατ για μια φωτογραφία, ορίζοντας εκ νέου την περιοχή ως το σημείο μηδέν, όχι μιας πυρηνικής καταστροφής αλλά μιας σύγχρονης κοινωνικής τραγωδίας.
