Αυτό το Σάββατο 31/3 επιστρέφει σε νέα τηλεοπτική στέγη (συγκεκριμένα στον ΑΝΤ1) το sketch show χαρακτήρων του Λάκη Λαζόπουλου, που έγραψε ιστορία στο MEGA όχι μόνο χάρη στα νούμερα τηλεθέασης, αλλά και στην ευφυή ματιά στα στερεότυπα της ελληνικής κοινωνίας. Μ’ αυτή την αφορμή θυμόμαστε γιατί οι «Δέκα Μικροί Μήτσοι» ανέβασαν τόσο ψηλά τον πήχη της τηλεοπτικής σάτιρας που κανείς δεν τον έχει φτάσει ως τώρα.
Αν ένας κοινωνικός επιστήμονας επιθυμούσε να μελετήσει τη νεοελληνική ανθρώπινη τυπολογία των ’90s, τότε η μοναδική χρήσιμη συμβουλή που θα μπορούσαμε να του δώσουμε είναι να παρακολουθήσει τα επεισόδια των «Δέκα Μικρών Μήτσων». Η χήρα Μήτση, ο ανθρωπάκος, η λαϊκή τραγουδίστρια Μήτση Καραμήτση, ο αστυνόμος Φευγουλέας, οι δύο Τζίμηδες (ο «φλώρος» και ο ξάδερφός του Τζιμ’ς από την Καρδίτσα), η νεόπλουτη Εμμανουέλα Γρουμπουλάκη, η κακομαθημένη νεαρή Μισέλ ή η κομμώτρια ήταν ολοζώντανα τα στερεότυπά της σε ένα πρώτο επίπεδο.
Ο Λάκης Λαζόπουλος τα σατίρισε με μεθοδολογία και ακρίβεια κοινωνικού ανατόμου, δίνοντάς τους υπόσταση και φωνή, αλλά δεν έμεινε εκεί. Σε αντίθεση με τον κυνισμό (στα όρια του μισανθρωπισμού) του Αλέξανδρου Ρήγα, άλλου ευφυούς σεναριογράφου που έχει διαπρέψει στη σκιαγράφηση χαρακτήρων, ο Λαζόπουλος αγκάλιαζε με τρυφερότητα και ενσυναίσθηση τους Μήτσους του, αυτούς και άφηνε να διαφανεί μια πίκρα για τα παθήματα, τα ελαττώματα και τις σκέψεις που τους παγίδευαν – χωρίς να γίνεται μελοδραματικός και διδακτικός, κάτι που δεν απέφυγε αργότερα στο «Αλ Τσαντίρι Νιούζ» γι’ αυτό και κατηγορήθηκε ως δημαγωγικός.
Αυτή η στάση απέναντι στα δημιουργήματά του ερμηνεύεται από τη γενικότερη στάση του Λαζόπουλου απέναντι στη σάτιρα. Ο προφανής στόχος της σάτιρας είναι να σε κάνει να γελάσεις κι οι «Δέκα Μικροί Μήτσοι» το κατάφερναν με χιούμορ πολύ ανώτερο από το μέσο όρο των ελληνικών σειρών της εποχής (της τότε αλλά και της τωρινής) και με ατάκες που έγιναν σύνθημα, από το «Πάμε πλατεία» μέχρι τους στίχους του «Παπαθεμελή Παπαθεμελή», το οποίο τραγουδούσαν οι διαμαρτυρόμενοι στην πλατεία Συντάγματος για το ωράριο λειτουργίας των νυχτερινών κέντρων. Πέρα από τον διασκεδαστικό παράγοντα, όμως, η σάτιρα στοχεύει να κατανοήσει τα θέματα με τα οποία καταπιάνεται ώστε από εκεί και πέρα να τα φέρει τούμπα για να προκαλέσει το γέλιο σ’ όσους καθρεφτίζονται στα ευρήματά της.
Και σ’ αυτό το σημείο, ο Λαζόπουλος έκανε άριστη δουλειά. Αποκάλυψε πώς σκέφτονται και πώς μιλάνε υπαρκτοί ανθρώπινοι τύποι, ενώ κινήθηκε σε όλα τα στρώματα μιας κοινωνίας που κουβαλούσε τη μεσοαστική παράδοσή της, περιδινιζόταν στο νεοπλουτισμό και προσκύναγε νέα πρότυπα. Θεωρούμε μάλιστα σπουδαίο τόλμημα να συμπεριλάβει στην πινακοθήκη του έναν τύπο όπως ο Ανθρωπάκος, ο οποίος μέσα σε μια εποχή ευδαιμονίας, ματαιοδοξίας και θράσους ήταν διαρκώς φοβισμένος και επιδιδόταν σε ασκήσεις θάρρους.
Πατώντας στην παράδοση της χαρακτηρολογικής σάτιρας του Χάρρυ Κλυνν, ο Λαζόπουλος έδωσε το λαμπρότερο δείγμα τηλεοπτικού sketch show χαρακτήρων – αν και δεν γνωρίζουμε αν ισχύει κάτι τέτοιο, η έμπνευσή του θα μπορούσε άνετα να προήλθε από το βρετανικό «Ιπτάμενο τσίρκο των Μόντι Πάιθον», το αμερικανικό «Saturday Night Live» και το καναδέζικο «SCTV». Αλλά οι «Δέκα Μικροί Μήτσοι» δεν συμπεριλαμβάνονται στα εξοχότερα προϊόντα της ελληνικής τηλεόρασης μόνο επειδή συνέλαβαν το πνεύμα μιας ολόκληρης χώρας (όπως το έκανε στις αρχές των ’00s το «Little Britain»), αλλά και επειδή με την αραιή προβολή τους αναγνώρισαν το δικαίωμα του τηλεοπτικού δημιουργού να έχει έλεγχο στο έργο του: τα 48 επεισόδια της σειράς προβλήθηκαν στο MEGA από το 1992 μέχρι το 2004 και συνήθως παρουσιάζονταν όταν ο Λαζόπουλος είχε μαζέψει υλικό από την επικαιρότητα, όταν ήθελε να σχολιάσει συγκεκριμένα γεγονότα (π.χ. το επεισόδιο του Μαρτίου του 1996 για την κρίση στα Ίμια) ή ακόμη και να απαντήσει στους επικριτές του (όπως στο επεισόδιο μετά την αποκάλυψη ότι δεν έχει κάνει στρατιωτική θητεία, όπου ο χαρακτήρας της χήρας πήγαινε στρατό).
Πέρα από το εύστροφο και κατακλυσμιαίο σενάριο του Λαζόπουλου, οι «Δέκα Μικροί Μήτσοι» είχαν πολλές ακόμη αρετές και λαμπρές στιγμές. Διέθεταν έναν απίθανο θίασο μόνιμων συνεργατών, έκαναν ευρέως γνωστό τον Χριστόφορο Παπακαλιάτη, παρουσίασαν τον Τζίμη Πανούση ως Οσάμα Μπιν Λάντεν, έβαλαν τη Χαρούλα Αλεξίου να τραγουδάει στον Κωνσταντίνο Καραμανλή το «Θυμάσαι», «συνέλαβαν» την Αλίκη Βουγιουκλάκη για… «παρατεταμένη νιότη» (σε ένα μετα-κωμικό σκετς) και γενικά απέτισαν φόρο τιμής στην ελληνική κωμωδία φιλοξενώντας τον Θανάση Βέγγο, τον Κώστα Χατζηχρήστο και τον Ντίνο Ηλιόπουλο.
Είμαστε περίεργοι να δούμε πώς ο Λαζόπουλος θα επανεφεύρει τους «Μήτσους» 14 χρόνια μετά το τελευταίο τους επεισόδιο, πώς θα έχουν εξελιχθεί οι χαρακτήρες (όσοι ξαναεμφανιστούν) και ποιους καινούργιους θα προσθέσει (θα θέλαμε να δούμε ένα hipster, έναν influencer ή ένα συνωμοσιολόγο!). Ακόμη πιο περίεργοι είμαστε για το πώς θα τους υποδεχτεί το κοινό των social media, που έχει τον Λαζόπουλο στην μπούκα για τις πολιτικές του τοποθετήσεις. Εμείς, που είχαμε απογοητευτεί από τον εύκολο δρόμο που ακολούθησε στο «Αλ Τσαντίρι Νιούζ», ελπίζουμε να ξανασυναντήσουμε σ’ αυτό το reboot το σατιρικό δημιουργό ο οποίος έδειξε πριν από δύο δεκαετίες πώς πρέπει να είναι η τηλεοπτική σάτιρα.
