Εάν το ονοματεπώνυμο Κωστής Κοσμέας δεν σας λέει τίποτα, τότε ίσως σας θυμίζει κάτι το "Athens with Kostis". Μετρώντας πάνω από 55.000 ακόλουθους στο Instagram (@kostis.kosmeas) και αντίστοιχη δημοφιλία σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Tik Tok και Facebook) ο Κωστής Κοσμέας περιηγείται σε διάφορα σημεία της Αθήνας, μιλά για την ιστορία της πόλης, ενώ απαντά σε απορίες ακολούθων του γύρω απ' αυτήν.
Από τις μάχες των Δεκεμβριανών, μέχρι τη θρυλική μάντρα του Αττίκ και από το κολαστήριο της οδού Μέρλιν μέχρι το καφενείον Νέον, που αποτέλεσε χώρο ζυμώσεων και σύχναζαν σε αυτό καλλιτέχνες, όπως ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Γιάννης Ρίτσος, ο λογαριασμός φέρνει στην επιφάνεια άγνωστες πτυχές της σύγχρονης ιστορίας και της πόλης μέσα από μικρά reels.
Με αφορμή την διαδικτυακή ξενάγηση που κάνει o Κωστής Κοσμέας μέσα από τα social media, το "α" συζήτησε μαζί του για την ιστορία της πόλης.
Αφορμή οι πρώτες βόλτες στην Αθήνα
Πριν μιλήσουμε για την ιστορία, ζητήσαμε από τον ίδιο να μας συστηθεί, λέγοντας μας λίγα παραπάνω πράγματα γι' αυτόν. "Ονομάζομαι Κωστής Κοσμέας και είμαι Υποψήφιος Διδάκτορας στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου με ΜΔΕ στην Πολιτική Επιστήμη και ιστορία. Ένα από τα βασικά μου ενδιαφέροντα πέραν από την ακαδημαϊκή μου σχέση με αυτό είναι το διάβασμα και ιδιαίτερα το διάβασμα ιστορίας και συγκεκριμένα της νεότερης και σύγχρονης. Ήδη από την τελευταία τάξη του λυκείου γεννήθηκε το ενδιαφέρον μου γι’ αυτήν και με θυμάμαι ώρες ατέλειωτες να διαβάζω βιβλία σχετικά με ιστορία, στο σπίτι ή στα ΜΜΜ, να συλλέγω ένθετα και αποκόμματα εφημερίδων", θα μας πει.
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, ο λογαριασμός που διατηρεί στα social media φέρνει στην επιφάνεια ιστορίες γύρω από -κάποιες φορές όχι και τόσο γνωστές – πληροφορίες για διάφορα σημεία της Αθήνας. Άραγε πώς γεννήθηκε αυτή η σκέψη;
"Κοιτάξτε, η ιδέα αυτή δεν δημιουργήθηκε εξαρχής στο μυαλό μου ως τέτοια, να παρουσιάζω δηλαδή σε reels ιστορίες πίσω από σημεία της πόλης που προσπερνάμε. Σημείο καμπής για τη σταδιακή μορφοποίηση αυτής της ιδέας ήταν όταν μετακόμισα για πρώτη φορά στο κέντρο της Αθήνας το 2018, όπου και ζω έκτοτε και άρχισα να την ανακαλύπτω μέσα από τις βόλτες μου. Και μου δόθηκε έτσι η δυνατότητα όλα αυτά, για τα οποία διάβαζα τα περασμένα χρόνια να τα βλέπω μπροστά μου. Να περπατάω στην Ομόνοια και να λέω 'α, να εδώ λοιπόν ήταν το κτήριο της ΕΣΠΟ που ανατίναξε η ΠΕΑΝ το 1942'. Και η πρώτη υλοποίηση αυτής της ιδέας ήταν, όταν επισκέφτηκα το Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 2018 και συγκλονισμένος από το τόπο, όπου πατούσα, και την αιματοβαμμένη ιστορία του και ερχόμενοι στο μυαλό μου οι στίχοι του Ρίτσου 'εδώ πέσαμε. Παιδιά του λαού. Γνωρίζετε γιατί. Γυμνοί, κατάσαρκα φορώντας τις σημαίες κτλ.' συγκλονίστηκα τόσο πολύ που ήθελα να μοιραστώ αυτήν την εμπειρία μου στους λίγους ακολούθους μου τότε σε stories στο Instagram. Μετά από 2-3 τέτοιες ιστορίες που έβαζα στα stories, την περίοδο της καραντίνας φίλοι μου μού είπαν ότι έχεις ένα τόσο ωραίο υλικό γιατί δεν το 'ρίχνεις' στο TikTok να το δουν πολλοί περισσότεροι; Και έτσι ακολούθησα τη συμβουλή τους και το TikTok μού προώθησε πολύ το content αυτό. Και εκεί ήρθε το πρώτο viral ξέσπασμα της ιδέας μου αυτής. Και αργότερα πάλι φίλοι με συμβούλεψαν να τα βάζω και στο Instagram να τα βλέπουν και αυτοί που δεν έχουν TikTok· και στο Instagram ήρθε το δεύτερο viral ξέσπασμα της ιδέας μου και ακόμα μεγαλύτερο στο Facebook, όπου τα αναρτώ παράλληλα και πιάνουν πάνω από 1 εκ. views", μας εξηγεί.
"Ο λόγος δεν ήταν επαγγελματικός, ούτε κάποια προσωπική ανάγκη. Θα έλεγα ότι ήταν περισσότερο μια διέξοδος στο ενδιαφέρον που είχα στην ιστορία και στα πράγματα που γνώριζα να τα μεταδώσω σε μεγαλύτερο κοινό. Και το τελευταίο αμέσως αγκάλιασε αυτό που κάνω και είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος γι’ αυτό", προσθέτει.
Ιστορικός αναλφαβητισμός και... παντογνώστες
Το ζήτημα της ιστορίας και της διαμόρφωσης της δημόσιας μνήμης επανέρχεται με διάφορες αφορμές στη δημόσια σφαίρα. Ρωτήσαμε τον Κωστή Κοσμέα για τη γνώμη του σχετικά με την ιστορία της πόλης, αλλά και εάν θεωρεί ότι πάσχουμε από "ιστορικό αναλφαβητισμό" στην Ελλάδα.
"Για το εξωτερικό γνωρίζω ελάχιστα γύρω από αυτό το θέμα οπότε δεν έχω άποψη – φαντάζομαι δεν θα απέχει και πολύ από της Ελλάδας. Ναι η αλήθεια είναι ότι πράγματι πάσχουμε από 'ιστορικό αναλφαβητισμό', όπως το λέτε, και σε αυτό ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό η ιστορία, έτσι όπως διδάσκεται στα σχολεία. Δηλαδή, έχω διαπιστώσει από συζητήσεις με νέα παιδιά που έχουν τελειώσει πρόσφατα το σχολείο ότι δεν τους αρέσει η ιστορία και ένας λόγος που προβάλλουν αμέσως είναι ο τρόπος με τον οποίο τους διδάχτηκε στο σχολείο· και είναι θλιβερό να τα βλέπεις στο δρόμο να μπερδεύουν ακόμα την 28η Οκτωβρίου 1940 με την 25η Μαρτίου 1821 ή ότι στην τελευταία γιορτάζουμε την Άλωση της Κωνσταντινούπολης ή την απελευθέρωση από τους Ιταλούς. Και υποτίθεται ότι αυτές είναι βασικές γνώσεις, αφορούν τις εθνικές μας εορτές, δεν μιλάω για άλλα ιστορικά γεγονότα ή λεπτομέρειες", εξηγεί.
Παράλληλα, κάνει μια διαπίστωση: "Πιστεύω ότι το χειρότερο που έχουμε σαν λαός είναι ότι το 'δεν γνωρίζω' δεν υπάρχει στο λεξιλόγιό μας. Όπως θυμάμαι χαρακτηριστικά, όταν είχα επισκεφτεί το Μουσείο της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή και δίπλα μου βρέθηκε κάποια στιγμή μια μητέρα με το παιδί της και να τη ρωτάει το τελευταίο δείχνοντας μια φωτογραφία ενός ΕΛΑΣίτη πάνω σε ένα άλογο 'τί είναι αυτός;' και να του απαντάει 'ένας αστυνομικός παλιά'! Μην και του δείξει ότι δεν γνωρίζει!", τόνισε.
Ιστορίες της πόλης που χάνονται
Μετά από τόσα reels και πληροφορίες, τον ρωτώ ποιες είναι οι πρώτες σκέψεις που σας έρχονται στο μυαλό γύρω από την Αθήνα.
"Η πρώτη σκέψη που μου έρχεται στο μυαλό είναι πόσα λίγα πράγματα γνωρίζουμε για την πόλη μας και έχουν χαθεί από γενιά σε γενιά, νομίζοντας ότι όλη η ιστορία της είναι η Ακρόπολη, ο Παρθενώνας και η Αρχαία Αγορά", απαντά.
Πρόκειται για "μικρές ή μεγάλες ιστορίες που ανακαλύπτω και εγώ και με ενθουσιάζουν και περνάω καμιά φορά από το σημείο, στο οποίο έχουν γραφτεί και βλέπω τους περαστικούς που το προσπερνάνε απαρατήρητα χαμένοι στην καθημερινότητά τους, κοντοστέκομαι για λίγο, αναλογιζόμενος την ιστορία που έχει διαδραματιστεί σε αυτό το σημείο, κουνάω το κεφάλι μου και συνεχίζω το δρόμο μου, έχοντας την αίσθηση ότι η πόλη γύρω μου έχει μια πολύ βαθύτερη ιστορία από αυτή που φαίνεται με την πρώτη ματιά", συμπληρώνει.
Του ζητώ να μου μιλήσει για μια ιστορία της πόλης που του έχει προκαλέσει εντύπωση και ενδεχομένως δεν έχει μοιραστεί ακόμη.
"Είναι πάρα πολλές που μου έχουν δημιουργήσει εντύπωση και είναι κυρίως ιστορίες που ανακαλύπτω όσον αφορά τα Δεκεμβριανά του 1944, τη μοναδική από συστάσεως του ελληνικού κράτους μεγάλης κλίμακας πολεμική σύγκρουση που συντελέστηκε εξ ολοκλήρου στους δρόμους, τα κτήρια, τις πλατείες και τις γειτονιές της πόλης που προσπερνάμε απαρατήρητα, μικρές ιστορίες αλλά με μεγάλο ηρωισμό, στο βαθμό που θα μπορούσαν κάλλιστα να γίνουν κινηματογραφικές ταινίες", απαντά.
"Όπως, για παράδειγμα, μια ηρωική στιγμή που γράφτηκε κατά το τέλος των Δεκεμβριανών στο Εθνικό Θέατρο, όπου μια αντάρτισσα του ΕΛΑΣ, η 'Θύελλα' (Μένη Παπαηλιού), χτυπούσε μόνη της με ένα αυτόματο στο χέρι από το κεντρικό μπαλκόνι του ένα βρετανικό τανκ 35 τόνων που κατέβαινε την Αγίου Κωνσταντίνου, πριν το τελευταίο τη γαζώσει με τα καταιγιστικά του πυρά. Και μου θύμισε το σπιλμπερικό τέλος στην ταινία Saving Private Ryan, όπου αν θυμάστε ο λοχαγός Μίλερ τραυματισμένος και εξαντλημένος χτυπάει με ένα πιστόλι ένα θηριώδες γερμανικό τανκ που ερχόταν κατά πάνω του", εξηγεί.
Είναι η απάντηση τα social media;
Ο ίδιος θεωρεί, άραγε, ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα μπορούσαν να συμβάλλουν θετικά, προκειμένου περισσότερος κόσμος να γνωρίσει πληροφορίες για την πόλη και την ιστορία της;
"Ναι, η αλήθεια είναι ότι μέσα στο content που κυριαρχεί στα social media, ένα αξιόπιστο content ιστορίας ή πολιτικής ιστορίας κτλ., μπορεί να αποτελέσει παράγοντα να γνωρίσει κανείς όχι μόνο την ιστορία της πόλης του, αλλά και την ιστορία γενικότερα. Παράλληλα, μπορεί να λειτουργήσει ως αφορμή για να κεντρίσει το ενδιαφέρον των ανθρώπων και να τους παρακινήσει να ασχοληθούν πιο ενεργά και σε μεγαλύτερο βάθος με το αντικείμενο. Και αυτό το λέω ορμώμενος από σχόλια ή μηνύματα που λαμβάνω από δασκάλους ή καθηγητές, που μου γράφουν ότι έχουν δείξει βίντεο μου στο σχολείο, από κοινωνικές ομάδες που συζητάνε αυτά που ανεβάζω ή που με αναγνωρίζει ο κόσμος στο δρόμο και μου λέει πόσο ωραία αυτά που βάζω και να συνεχίσω. Πλέον ο χρόνος που περνάει ο κόσμος στα social media είναι πολύς, όταν σύμφωνα με έρευνες, το 1/3 των νέων στην Ελλάδα κάνει χρήση των social media 4-6 ώρες ημερησίως. Άρα, καταλαβαίνετε πόσο θετικά θα μπορούσε να συμβάλλει προκειμένου περισσότερος κόσμος να γνωρίσει πληροφορίες για την πόλη και την ιστορία της ένα αξιόπιστο content ιστορίας", απαντά.
Πέρα από την οθόνη
Εύλογη είναι η απορία, εάν αυτό το project πρόκειται να πάρει άλλη, ενδεχομένως πιο αναβαθμισμένη μορφή. Ο Κωστής Κοσμέας μας απαντά ότι "έχω κάνει ήδη τρία urban walks Athens with Kostis στην Αθήνα, μια εμπειρία με ιστορίες της πόλης, με μικρά γκρουπς των 20 ατόμων, αλλά με την επιθυμία να συμμετάσχουν 10άδες σε κάθε ένα από αυτά. Διευρευνώ τις δυνατότητες που υπάρχουν για την έκδοση κάποιου σχετικού βιβλίου ή αναβάθμιση του project αυτού στα ΜΜΕ – πέραν βέβαια των ακαδημαϊκών μου δραστηριοτήτων", εξηγεί.
*Για περισσότερες πληροφορίες @kostis.kosmeas
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
