Αν νομίζεις ότι το βάψιμο των αυγών είναι απλώς άλλη μία "δουλειά" της Μεγάλης Πέμπτης, πλανάσαι πλάνην οικτρά. Η παράδοση του βαψίματος των αυγών σε κόκκινο χρώμα κατά το Πάσχα έχει βαθιές θρησκευτικές και πολιτισμικές ρίζες. Και μάλιστα με ιστορία αιώνων.
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά: το αυγό από μόνο του είναι ίσως το πιο παλιό σύμβολο ζωής που υπάρχει. Πολύ πριν μπει στο πασχαλινό τραπέζι, είχε ήδη πρωταγωνιστήσει σε παγανιστικές γιορτές της άνοιξης, τότε που ο κόσμος προσπαθούσε να εξηγήσει –ή απλώς να γιορτάσει– το θαύμα της αναγέννησης της φύσης. Με την επικράτηση του χριστιανισμού, το αυγό βρήκε πολύ φυσικά τη θέση του στη νέα αφήγηση: αυτή της Ανάστασης.
Και μετά έρχεται το κόκκινο ως χρώμα που συμβολίζει το αίμα και τη θυσία του Χριστού, γι’ αυτό και παραδοσιακά τα αυγά βάφονται τη Μεγάλη Πέμπτη, τη μέρα που κουβαλάει όλο το βάρος των Παθών. Παλιότερα η βαφή των αυγών είχε τελετουργικό χαρακτήρα: τα αυγά βάφονταν αργά το βράδυ, σε σιωπή, και το πρώτο από αυτά δεν τρωγόταν ποτέ. Ήταν "της Παναγίας" και το κρατούσαν όλο τον χρόνο, σαν φυλαχτό.
Οι ιστορίες γύρω από το πώς προέκυψαν τα κόκκινα αυγά είναι πολλές και, όπως συμβαίνει πάντα, λίγο μυθικές, λίγο ποιητικές. Η πιο γνωστή θέλει τη Μαρία Μαγδαληνή να αναγγέλλει την Ανάσταση στον Ρωμαίο αυτοκράτορα, ο οποίος ειρωνικά της απαντά πως αυτό είναι τόσο πιθανό όσο το να γίνει κόκκινο το αυγό που κρατά. Spoiler: έγινε. Υπάρχει όμως και η πιο συγκινητική εκδοχή με την Παναγία, που προσφέρει αυγά στους φρουρούς και αυτά βάφονται από τα δάκρυά της.
Όσο για το ερώτημα: γιατί τα τσουγκρίζουμε; Γιατί, προφανώς, δεν γίνεται να μείνουμε μόνο στο συμβολισμό, θέλουμε και λίγο ανταγωνισμό στο τραπέζι. Το τσούγκρισμα, που μοιάζει με παιχνίδι αλλά κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι, αφού συμβολίζει το σπάσιμο του τάφου και τη νίκη της ζωής. Δύο αυγά συγκρούονται, ένα "σπάει", ένα "επιβιώνει" στην πιο σύγχρονη εκδοχή κάπου ανάμεσα σε γέλια και μικρές στρατηγικές (ναι, όλοι έχουμε έναν τρόπο να διαλέγουμε το "δυνατό" αυγό). Είτε πιστεύεις στους συμβολισμούς είτε απλώς περιμένεις τη στιγμή που θα πεις "Χριστός Ανέστη" με το αυγό στο χέρι, το τσούγκρισμα παραμένει από τα πιο ωραία, απλά και συλλογικά τελετουργικά του ελληνικού Πάσχα.
