©Λεωνίδας Τούμπανος
Μέχρι πρότινος τα κεραμικά αγγεία ήταν μια σχολική ανάμνηση από τις εκδρομές σε μουσεία ή μια ενήλικη παρατήρηση από κυριακάτικες επισκέψεις σε αυτά. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η πρωτεύουσα (και όχι μόνο) ανακαλύπτει εκ νέου την τέχνη της κεραμικής, δίνοντας της μια νέα διάσταση, τη στιγμή που ο χάρτης της πόλης γεμίζει pins σε studios που, με όχημα τον πηλό, μας καλούν να δημιουργήσουμε χρηστικά, αλλά και διακοσμητικά αντικείμενα με τα χέρια μας.
Εμείς (δεν θα μπορούσαμε να λείπουμε, οπότε) βρεθήκαμε σε 3 καταστήματα που φιλοξενούν και διοργανώνουν σεμινάρια κατασκευής κεραμικών, ώστε να διερευνήσουμε το χόμπι της πόλης.
Διαβάστε Επίσης
UKU
Ξεκινάμε την περιπλάνηση με μια βόλτα στο Κουκάκι, κάνοντας την πρώτη στάση επί της οδού Βεΐκου 79-81. Εκεί βρίσκεται το UKU, χώρος που πήρε το όνομά του από την ομώνυμη λέξη, που σημαίνει πηλός στη γλώσσα των Μαορί, όπως μας εξηγούν οι φιλόξενες Τζωρτζίνα και Χρύσα.
"Είναι ένας χώρος που φτιάξαμε για να εξερευνήσουμε την δημιουργικότητα μέσω της κεραμικής και όχι μόνο. Τα εργαστήρια προέκυψαν από την επιθυμία να μοιραστούμε αυτήν την εμπειρία σ' έναν χώρο που ο καθένας- καθεμία μπορεί να πειραματιστεί, να κάνει λάθη και να δημιουργήσει μαζί με άλλους γύρω από ένα τραπέζι", υπογραμμίζουν σημειώνοντας ότι τον χώρο τον φτιάξανε, τον διακοσμήσανε και τον οργανώσανε μόνες και τον λειτουργούν οι δυο τους, χωρίς υπαλλήλους.
"Για εμάς αποτελεί και μια υπενθύμιση ότι μπορείς να στήσεις κάτι συντροφικά, χωρίς μεγάλους χορηγούς. Πιστεύουμε ότι η τέχνη όπως και η ζωή, δεν χρειάζεται απαραίτητα μεγάλα ιδρύματα για να υπάρξει. Χρειάζεται μονάχα λίγο παραπάνω κόπος, μια παρέα και αγάπη για αυτό που κάνεις", συμπληρώνουν.
Την ανταπόκριση του κοινού στα εργαστήρια τη χαρακτηρίζουν ως "θερμή", εξηγώντας ότι "πολλοί άνθρωποι, πέρα από τον πειραματισμό με την τέχνη, αναζητούν και έναν χώρο αποσύνδεσης από τον ρυθμό της καθημερινότητας και θέλουν να ξεφύγουν και από την συνεχή σύνδεση με το διαδικτυακό περιβάλλον. Η κεραμική έχει κάτι πολύ γειωμένο που επιβραδύνει τον χρόνο. Όταν έχεις πηλό στα χέρια σου είναι δύσκολο να ασχοληθείς με το κινητό σου".
Για τις ίδιες, ο κόσμος συμμετέχει, επειδή αναζητά μια δημιουργική διέξοδο, ενώ ταυτόχρονα έχει ανάγκη να ασχοληθεί με τις πρώτες ύλες ή/και αναζητά τη γνωριμία με άλλο κόσμο.
"Φυσικά υπάρχει η τεχνική και η καθοδήγηση, αλλά για εμάς ο στόχος δεν είναι απλώς να βγει π.χ. ένα ‘τέλειο’ βάζο, ο σκοπός είναι να φτιάξεις το δικό σου βάζο, που θα έχεις ανακαλύψει κάτι από εσένα μέσω της διαδικασίας. Όλα αυτά τα κάνουμε παρέα, ανταλλάσσουμε γνώμες για τα έργα μας, ακούμε μουσική, γελάμε", αναφέρουν δίνοντας το κλίμα στα εργαστήρια.
Σχετικά με τις αντιδράσεις των μαθητών και μαθητριών τους, θα πουν ότι η συχνότερη είναι η έκπληξη και η χαρά, όταν αντικρύζουν το δημιούργημά τους. "Υπάρχει πάντα ο φόβος στην αρχή ότι δεν θα τα καταφέρουν και δεν το έχουν. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Ο πηλός έχει έναν τρόπο να σε οδηγεί στη διαδικασία. Και τελικά αυτό που μένει είναι η ανακάλυψη ότι όλοι μπορούμε να δημιουργήσουμε. Όπως λέει και ένα παλιό κείμενο: όσο δεν είμαστε όλοι λίγο καλλιτέχνες, δεν είναι κανείς", συμπληρώνουν.
Αναφορικά με το προφίλ των ανθρώπων που συμμετέχουν, η Τζωρτζίνα και η Χρύσα εξηγούν ότι "στα εργαστήρια έρχονται άνθρωποι από διαφορετικές ηλικίες και επαγγέλματα: φοιτητές, εργαζόμενοι, άνθρωποι που θέλουν να δοκιμάσουν κάτι νέο ή να βρουν λίγο δημιουργικό χρόνο μέσα στην εβδομάδα τους. Η πλειονότητα είναι γυναίκες, αλλά αυτό που μας ενδιαφέρει περισσότερο είναι ότι δημιουργείται κάθε φορά μια μικρή κοινότητα γύρω από το τραπέζι και τον πηλό".
UKU (Βεΐκου 79-81), IG: @uku.athens
ΒΟΤΤΙ CERAMICS
Η επόμενη επίσκεψη είναι στον χώρο του Botti Ceramics, εκεί που η Μαριάννα Μπότη έχει φτιάξει τον δικό της χώρο, δίνοντας σάρκα και οστά στην αγάπη της για δημιουργία. "Από την αρχή ήθελα να είναι ένας χώρος που να μοιράζεται, ένα μικρό σημείο μέσα στην πόλη όπου μπορεί κανείς να αποσυνδεθεί για λίγο από τον ρυθμό της καθημερινότητας και να έρθει σε επαφή με τον πηλό, με το υλικό και με τον ίδιο του τον εαυτό. Η κεραμική είναι μια πολύ πειραματική διαδικασία. Σε κάθε στάδιο της συμβαίνουν πράγματα που δεν μπορείς να προβλέψεις απόλυτα. Ο πηλός σε αναγκάζει να είσαι παρών. Aν το μυαλό σου φύγει αλλού, το καταλαβαίνει αμέσως και σε τραβάει πίσω σε αυτόν", αναφέρει.
"Τα εργαστήρια ξεκίνησαν λοιπόν ως ένας τρόπος συνύπαρξης. Να μπορεί κάποιος να έρθει, να καθίσει στον τροχό, να λερωθεί με πηλό και να ανακαλύψει πώς είναι να δουλεύεις με ένα υλικό που αντιδρά και αλληλεπιδρά συνεχώς με τα χέρια σου", συμπληρώνει η Μαριάννα.
Σχετικά με το κοινό, εξηγεί ότι "οι περισσότεροι έρχονται χωρίς προηγούμενη εμπειρία, απλώς με περιέργεια να δοκιμάσουν κάτι καινούργιο. Και αυτό που βλέπουμε πολύ συχνά είναι ότι μέσα σε λίγα λεπτά χαλαρώνουν και μπαίνουν στη διαδικασία". Άλλωστε, "είναι ένας ρυθμός τελείως διαφορετικός από την καθημερινότητα, από το κινητό και τη συνεχή πληροφορία. Σε φέρνει πίσω στο παρόν, στο εδώ και τώρα, και ίσως γι’ αυτό ο κόσμος το απολαμβάνει τόσο πολύ", μας εξηγεί.
Για την ίδια, ο περισσότερος κόσμος επιζητά την εμπειρία της ίδιας της διαδικασίας. "Η κεραμική είναι κάτι πολύ απλό και ταυτόχρονα αρκετά απαιτητικό. Δεν μπορείς να την κάνεις βιαστικά. Πολλοί έρχονται γιατί θέλουν να δοκιμάσουν κάτι χειροποίητο, κάτι πιο αργό και απτό. Και συχνά ανακαλύπτουν ότι αυτό που τους μένει τελικά δεν είναι μόνο το αντικείμενο που θα φτιάξουν, αλλά ο χρόνος που περνούν δουλεύοντας με το υλικό. Είναι μια μικρή παύση μέσα στην εβδομάδα, ένας διαφορετικός τρόπος να περάσεις χρόνο δημιουργικά", υπογραμμίζει.
Ζητώντας της να περιγράψει ένα απρόοπτο σκηνικό σε ένα workshop, απαντά ότι συμβαίνουν συνεχώς τέτοια. "Υπάρχει πάντα μια στιγμή που ο τροχός γυρίζει, ο πηλός αρχίζει να ανεβαίνει και ξαφνικά καταρρέει. Στην αρχή οι άνθρωποι πανικοβάλλονται λίγο. Μετά όμως γελάνε. Και εκεί κάπου καταλαβαίνουν ότι αυτό είναι μέρος της διαδικασίας. Το λάθος παύει να είναι πρόβλημα και γίνεται κομμάτι της δημιουργίας. Μερικές φορές μάλιστα αυτά τα 'ατυχήματα' οδηγούν σε πιο ενδιαφέροντα αποτελέσματα από αυτά που είχε αρχικά φανταστεί κάποιος", εξηγεί.
Το προφίλ του κοινού, για την ίδια, είναι "αρκετά ποικιλόμορφο", με την πλειοψηφία να είναι εργαζόμενοι "που αναζητούν μια δημιουργική διέξοδο μέσα στην εβδομάδα τους. Έρχονται από πολύ διαφορετικά επαγγέλματα, από αρχιτέκτονες και μουσικούς μέχρι ανθρώπους που δεν έχουν καμία σχέση με τις τέχνες, όπως μηχανικούς. Οι ηλικίες συνήθως κυμαίνονται από τα μέσα των 20 μέχρι τα 40+, ενώ συμμετέχουν τόσο γυναίκες όσο και άντρες. Ίσως αυτό είναι που τους φέρνει όλους εδώ: η απλή χαρά του να δημιουργείς κάτι με τα χέρια σου".
Botti Ceramics (Ολένου 3, Αθήνα) IG: @botticeramics
ΓΗ ART
Κλείνουμε με το Γη Art, έναν χώρο που δημιούργησαν η Ιωάννα και η Πηνελόπη στο Θησείο, που φιλοξενεί και αυτός με τη σειρά του, εργαστήρια κεραµικής και προέκυψε, όπως αναφέρει η Πηνελόπη, "από τη δική µας ανάγκη να φτιάχνουµε αντικείµενα µε τα χέρια µας. Να µοιραζόµαστε και να δηµιουργούµε. Ασχολούµαστε πολλά χρόνια µε τέχνες και χειροτεχνίες και έχουµε ζήσει το πόσο βοηθά αυτή η ενασχόληση στη χαλάρωση και την δηµιουργία ωραίων σχέσεων. Από πάντα ήταν όνειρο µας να δηµιουργήσουµε έναν χώρο τεχνών. Άλλα άτοµα ανοίγουν ένα µπαρ, εµείς φτιάξαµε το Γη Art! Ο πηλός είναι µαγικό υλικό, αρχέγονο: σε γειώνει και σε κάνει να ξεχνάς οτιδήποτε άλλο. Βρίσκεσαι στο εδώ και τώρα, κατεβάζεις ρυθµούς και επιστρέφεις στην παιδικότητά σου. Δηµιουργείς πράγµατα που υπήρχαν µόνο στο µυαλό σου! Αυτό δεν είναι µαγεία;".
Κατά την ίδια, το κοινό είναι "ιδιαίτερα θερμό" στην ανταπόκρισή του, ενώ σημειώνει ότι "είναι πολύ τιµητικό το να σου εµπιστεύεται ο κόσµος τις ελεύθερες ώρες του, τις πολύτιµες ώρες που θέλει να χαλαρώσει και να δηµιουργήσει. Υπάρχει ένα πολύ ζεστό κλίµα, δηµιουργούνται οµάδες και υπάρχουν πολλά άτοµα που έρχονται ξανά και ξανά! Και είµαστε κι εµείς ενθουσιασµένες γι’ αυτό!".
Ερωτηθείσα, για το τι ωθεί το κοινό προς αυτά τα εργαστήρια εξηγεί ότι "ο κόσµος έχει ανάγκη πλέον να δηµιουργήσει κάτι µε τα χέρια του, να αποσυνδεθεί από την τεχνολογία και να συναντήσει άτοµα µε παρόµοια ενδιαφέροντα. Πάντα υπήρχε αυτή η ανάγκη, αλλά τώρα είναι όλο και πιο έντονη. Η επαφή µε τον πηλό έχει κάτι το αυθόρµητο, άλλωστε από παιδάκια πιάναµε χώµα ή άµµο και φτιάχναµε κόσµους. Ένα ενήλικο άτοµο που έρχεται σε ένα σεµινάριο για να φτιάξει το δικό του κεραµικό αντικείµενο, µια κούπα πχ., έχει πολλαπλό όφελος: και περνάει ένα απόγευµα δηµιουργικό, όπου ξαναγίνεται παιδί, γνωρίζει κόσµο, αλλά και µπορεί αργότερα να κρατάει καθηµερινά µία κούπα που έχει δηµιουργήσει µε τα χέρια του".
Συνήθης ύποπτος στα εργαστήρια είναι... ο Τρούφας, ο σκύλος τους, ο οποίος έχει χαρίσει αρκετά ευτράπελα! "Κάποια στιγµή κατά τη διάρκεια σεµιναρίου αρχίσαµε να νιώθουµε το πάτωµα να κολλάει… Μετά από έρευνα καταλάβαµε ότι είχε καταφέρει να ανοίξει µία συσκευασία µελιού και είχε φάει σχεδόν τη µισή ποσότητα! Κολλούσαν τα πατουσάκια του και είχε µέλι όλο το εργαστήριο!". Από την άλλη, η γάτα του εργαστηρίου, το Μεζεδάκι,"κάθεται απλώς κουλουριασµένη δίπλα στο καλοριφέρ και χουζουρεύει".
Κλείνοντας η Πηνελόπη τοποθετεί ηλικιακά τους συμμετέχοντες στα 25-50 έτη."Περισσότερες οι γυναίκες, οµολογουµένως, αλλά αρκετοί άντρες που έρχονται ενθουσιάζονται και γίνονται µόνιµοι! Αρκετά άτοµα έρχονται µόνα τους για να χαλαρώσουν και να κάνουν γνωριµίες, και φυσικά έχουµε και παρέες που θέλουν να περάσουν ένα δηµιουργικό δίωρο-τρίωρο και να πιουν το κρασάκι τους. Συχνά έχουµε και µεγαλύτερες παρέες που γιορτάζουν κάτι, πχ. γενέθλια, bachelorette parties ή εταιρικά events", προσθέτει.
Γη Art (Νηλέως 17, Θησείο), IG @yiart.gr
