© shutterstock
Μια νέα μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) έρχεται να δώσει μια τεκμηριωμένη απάντηση σε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα ζητήματα των τελευταίων ετών: την επίδραση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb στην ελληνική αγορά κατοικίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η επίδραση αυτή είναι μικρή έως μηδαμινή, παρά τις ευρέως διαδεδομένες ανησυχίες για συμβολή του Airbnb στην αύξηση των ενοικίων και στη μείωση της διαθεσιμότητας κατοικιών.
Αριθμοί που αποδομούν τον "μύθο"
Η μελέτη του ΟΠΑ δείχνει ότι μόλις το 0,4% των κατοικιών στην Ελλάδα διατίθεται αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση, ενώ ακόμη και στο κέντρο της Αθήνας – περιοχή με υψηλή τουριστική κίνηση – το ποσοστό δεν ξεπερνά το 1,1%. Αντίθετα, τα κενά ακίνητα στη χώρα υπολογίζονται σε 2,28 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 25% του στεγαστικού αποθέματος.
Όπως τονίζει ο καθηγητής του ΟΠΑ, Γεώργιος Δουκίδης, "οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιπροσωπεύουν μόνο το 2,9% του συνολικού αριθμού κατοικιών και δεν έχουν σημαντική επίδραση στην προσφορά στέγης".
Ισχυρή οικονομική συνεισφορά
Παρά τη χαμηλή τους επίδραση στη διαθεσιμότητα κατοικιών, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τη μελέτη, το 2023 οι οικοδεσπότες του Airbnb συνέβαλαν με 3,25 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ της χώρας, υποστηρίζοντας περισσότερες από 100.000 θέσεις εργασίας. Η συνολική συνεισφορά στο ΑΕΠ εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 4,5% και 5,4%.
Όπως αναφέρει η Valentina Reino, Υπεύθυνη Πολιτικής της Airbnb στην Ελλάδα, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αποτελούν "βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας και ζωτική πηγή εισοδήματος για εκατοντάδες χιλιάδες οικοδεσπότες". Επισημαίνει, επίσης, πως η συντριπτική πλειονότητα των οικοδεσποτών (98%) διαχειρίζεται μόνο ένα ή δύο ακίνητα, με μέσο μηνιαίο εισόδημα 628 ευρώ ανά ακίνητο.
Εργαλείο τουριστικής αποκέντρωσης
Η έρευνα καταδεικνύει και έναν ακόμη κρίσιμο ρόλο του Airbnb: τη στήριξη της τουριστικής ζήτησης σε περιόδους αιχμής και την αποκέντρωση του τουρισμού. Τα καταλύματα Airbnb λειτουργούν συχνά σε περιοχές χωρίς ξενοδοχειακή υποδομή, απορροφώντας τουριστική πίεση και διαχέοντας τα οικονομικά οφέλη σε λιγότερο προβεβλημένες τοπικές κοινωνίες.
Η Airbnb καλεί την Πολιτεία να εφαρμόσει στοχευμένες και βασισμένες σε δεδομένα ρυθμίσεις, που να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών αλλά και την πραγματική έκταση της δραστηριότητας. Όπως υπογραμμίζει η μελέτη, μια γενικευμένη ή αυθαίρετη καταστολή της βραχυχρόνιας μίσθωσης θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες στην απασχόληση και στα δημόσια έσοδα.
Η μελέτη του ΟΠΑ αναδεικνύει ότι η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα είναι πολυπαραγοντική και δεν οφείλεται κατά κύριο λόγο στην Airbnb. Με τα κενά σπίτια να υπερβαίνουν κατά πολύ τις καταχωρήσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά κατοικίας συνδέονται κυρίως με τη χαμηλή αξιοποίηση του υπάρχοντος αποθέματος, την έλλειψη επενδύσεων σε προσιτή κατοικία και τη γενικότερη οικονομική ανασφάλεια.
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν πρέπει να περιοριστεί το Airbnb, αλλά πώς θα διαμορφωθεί μια ισορροπημένη πολιτική που να αξιοποιεί τα οφέλη της βραχυχρόνιας μίσθωσης, χωρίς να επιβαρύνει την κοινωνική συνοχή.
