'Οι Ελευσίνιοι'
Στις 15, 16 και 17 Δεκεμβρίου, η 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, έχοντας πετύχει ένα μικρό θαύμα στην πόλη της Ελευσίνας –μία από τις μικρότερες πόλεις που έχουν φιλοξενήσει ποτέ τον θεσμό– φτάνει στο τέλος της με ένα εορταστικό τριήμερο με τίτλο "Μυστήριο 1 Λήξη: Έναρξη, Μια Τελετή".
315 ημέρες μετά το "Μυστήριο 0 Μυστήρια Μετάβασης, Τελετή Έναρξης" της 2023 Ελευσίς τον Φεβρουάριο του 2023, έξι χρόνια μετά την ανάληψη του θεσμού, έφτασε η στιγμή για την ολοκλήρωση ενός μεγάλου κύκλου. ΙΡΙΣ, Παλαιό Ελαιουργείο Ελευσίνας, Αναψυκτήριο, X-Bowling Art Center, Παλαιό Δημαρχείο Ελευσίνας, ARKOPOLIS, ΟΣΕ – Παλαιός Σιδηροδρομικός Σταθμός Ελευσίνας, Σινέ Ελευσίς, Ελαιουργική, ΟΑΣΗ – πρώην camping. Δέκα διαφορετικοί χώροι που δημιουργήθηκαν, ανακαινίστηκαν και ενεργοποιήθηκαν με αφορμή τη 2023 Ελευσίς ως παρακαταθήκη για την Ελευσίνα, ανοίγουν τις πόρτες τους και φιλοξενούν μια σειρά από δράσεις, έργα και εκδηλώσεις σε όλη την πόλη, για όλη την πόλη, τους κατοίκους και τους επισκέπτες της.
Η έναρξη του τριήμερου εορταστικού προγράμματος, την Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου, σηματοδοτείται με το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Σινέ - Ελευσίς: IN SITU realities και την πρεμιέρα –23 χρόνια μετά την εμβληματική Αγέλαστο πέτρα– του ντοκιμαντέρ του Φίλιππου Κουτσαφτή "Οι Ελευσίνιοι". Το Φεστιβάλ συνεχίζεται έως και την Τρίτη 19 Δεκεμβρίου με πρεμιέρες περισσότερων από 10 ντοκιμαντέρ που εμπνέονται από την Ελευσίνα και την ευρύτερη περιοχή, καθώς και μια οπτικοακουστική ρετροσπεκτίβα δράσεων της 2023 Ελευσίς.
Τα εικαστικά, ένας από τους κύριους πυλώνες του προγράμματος της 2023 Ελευσίς, κατέχουν ξεχωριστή θέση στην Τελετή Λήξης. Την Κυριακή 17 Δεκεμβρίου εγκαινιάζεται η επιβλητική έκθεση του Juan Sandoval "Μυστήριο 111 Ο Πήλινος Στρατός της Ελευσίνας", με περισσότερα από 3.000 κράνη εργατών της περιοχής να καταλαμβάνουν το ΙΡΙΣ, ένα πρώην εργοστάσιο χρωμάτων. Ακόμη, η βραβευμένη Ελληνίδα εικαστικός Στεφανία Στρούζα εγκαινιάζει, την πρώτη μέρα του εορταστικού τριημέρου, στο Παλαιό Ελαιουργείο την ατομική της έκθεση "Μυστήριο 87 Εγώ το θαλάσσιο ταξίδι, εγώ η κατάληψη της γης". Παράλληλα, συνεχίζεται στο Παλαιό Ελαιουργείο η ομαδική έκθεση σύγχρονης τέχνης "Μυστήριο 151 Α Rave Down Below", υπό την επιμέλεια του Πάνου Γιαννικόπουλου.
Το Arkopolis, η "Κιβωτός αιώνιας νεότητας" που δημιούργησε για την πόλη η βελγική κολεκτίβα TimeCircus, γίνεται, το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου, το επίκεντρο μιας ολοήμερης γιορτής που περιλαμβάνει προβολές, εργαστήρια, μουσική και πρωτότυπες δράσεις, υπό την επιμέλεια της ομάδας νέων της Ελευσίνας Cultterra.
Την Κυριακή 17 Δεκεμβρίου, υπό την επιμέλεια του Aleksandar Caric και σε συνεργασία με τοπικές κοινότητες και δομές της Ελευσίνας, πραγματοποιείται το "Μυστήριο 125 Elefsina Community Orchestra & Choir", μια μουσική παρέλαση στην πόλη, που κορυφώνεται με μία εορταστική συναυλία στην Ελαιουργική. Επιπλέον, ο ετήσιος κύκλος δράσεων "Μυστήριο 100 Τα Ιερά Τραγούδια", υπό την επιμέλεια του Λάμπρου Λιάβα, ολοκληρώνεται μια μέρα νωρίτερα με μια συζήτηση-ομιλία και –όπως πάντα– με μια συναυλία παραδοσιακής μουσικής για τον κύκλο του χρόνου και των εορτών.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης εργαστήρια για παιδιά, εκπαιδευτικά προγράμματα-masterclasses από καταξιωμένους σκηνοθέτες του κινηματογράφου, και μία Έκπληξη, μη ανακοινώσιμη, που ολοκληρώνει τη χειρονομία της Τελετής Έναρξης. Το τριήμερο σηματοδοτούν φωτιστικές παρεμβάσεις σε εμβληματικά τοπόσημα της πόλης από τη διεθνώς καταξιωμένη, Ελευθερία Ντεκώ και μία βιντεοεγκατάσταση της διακεκριμένης σκηνοθέτιδας Εύας Στεφανή με θραύσματα καταγραφών απρόσμενων προσωπικοτήτων.
