To "Περλέφτερ" του Γιόζεφ Ροτ είναι το εκθαμβωτικό πορτραίτο ενός κομφορμιστή

Στο ανολοκλήρωτο αυτό μυθιστόρημα ο Ροτ σχεδιάζει το πορτραίτο ενός καιροσκόπου αστού, μικροπρεπούς, τσιγκούνη και υποκριτή, ενός από αυτούς που η συμπεριφορά τους συστήνει το σώμα του ναζισμού.

Περλέφτερ

Είναι σπάνιο να βρίσκει κανείς ανέκδοτα έργα μεγάλων συγγραφέων που έχουν πεθάνει, όπως και κείμενα μεγάλων συγγραφέων που δεν έχουν ακόμη μεταφραστεί. Τα δύο αυτά στοιχεία συνδυάζονται στον παρόντα τόμο με το ημιτελές μυθιστόρημα Περλέφτερ του Γιόζεφ Ροτ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις "'Άγρα" σε μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου και Γιώργου Αγγελίδη, το οποίο ανακαλύφθηκε το 1978, σχεδόν σαράντα χρόνια μετά το θάνατό του, σε μια κούτα που γλίτωσε από την κατάσχεση των γραπτών του από τους Ναζί στον εκδοτικό οίκο Κίπενχώυερ στη Λειψία, όπου ο Ροτ τα είχε εναποθέσει για φύλαξη όταν έφυγε εσπευσμένα στο Παρίσι τη μέρα που ο Χίτλερ κατέλαβε την εξουσία το 1933. Η σημασία αυτού του ημιτελούς έργου, που εμπλουτίζει το corpus ενός από τους σημαντικότερους μυθιστοριογράφους του 20ου αιώνα, είναι προφανής.

Το Περλέφτερ, η ιστορία ενός αστού, είναι το εκθαμβωτικό πορτραίτο ενός κομφορμιστή. Άνθρωπος χλιαρός, υποκριτής, τυχοδιώκτης, μικροπρεπής, ανίκανος να αγαπήσει ή να μισήσει, εγωιστής, τσιγκούνης και γεμάτος φόβους, αυτός ο Βιεννέζος επιχειρηματίας είναι έτοιμος να κάνει οποιονδήποτε συμβιβασμό αρκεί να εξυπηρετεί τα συμφέροντά του. Ξέρει πώς να προσαρμόζεται σε όλα τα καθεστώτα, είτε πρόκειται για μοναρχία είτε για δημοκρατία, αλλά φοβάται την επανάσταση και κάθε μορφή αναρχίας που μπορεί να υπονομεύσει την επιτυχία του. Ο Περλέφτερ είναι το πρότυπο εκείνων των καιροσκόπων που, όταν ήρθε η ώρα, υποστήριξαν τον Χίτλερ και το καθεστώς του χωρίς ενδοιασμούς.

Ο Ροτ επιλέγει τον τόνο της ειρωνίας σε κάθε φράση του, περισσότερο η λιγότερο αιχμηρή. Ανολοκλήρωτο πολιτικό και κοινωνικό μυθιστόρημα, το Περλέφτερ, η ιστορία ενός αστού είναι μια συναρπαστική μελέτη χαρακτήρων. Βρίσκουμε και εδώ ένα από τα γνωρίσματα του Γιόζεφ Ροτ : τη νοσταλγία ενός χαμένου κόσμου, με τη συνεχή ένταση μεταξύ παρελθόντος και παρόντος. Και μολονότι ο συγγραφέας του Εμβατηρίου του Ραντέτσκυ αρνείται να εκθειάσει την πρόοδο και τη νεωτερικότητα, δεν εξιδανικεύει ετούτο το σύμπαν που εξαφανίζεται και με μεγάλη κριτική διαύγεια εντοπίζει μέσα του τα σπέρματα της βίας και της κτηνωδίας που προαναγγέλλουν το χειρότερο.

O Γιόσεφ Ροτ (1894-1939) ήταν ένας από τους σπουδαίους υμνητές της κοσμοπολίτικης κουλτούρας που άνθησε τις τελευταίες μέρες της αυτοκρατορικής Αυστρο-Ουγγαρίας.
Από το 1932 δηλώνει σ’ έναν φίλο του : "Πρέπει να φύγουμε. Θα κάψουν τα βιβλία μας και θα είμαστε εμείς ο στόχος... Πρέπει να φύγουμε ώστε μόνο τα βιβλία μας να παραδοθούν στην πυρά". Στις 30 Ιανουαρίου του 1933, τη μέρα που ο Χίτλερ γίνεται καγκελάριος του Ράιχ, ο Ροτ μεταναστεύει οριστικά στο Παρίσι, όπου και πεθαίνει το 1939, σε ηλικία μόλις σαρανταπέντε ετών. "Είναι η εγκαθίδρυση της βαρβαρότητας και η βασιλεία της κόλασης. Μόνο το αληθινό Ρήμα θα μπορέσει να σώσει την εποχή, προσφέροντας πατρίδα σ’ αυτούς που δεν έχουν πλέον".

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Athinorama Plus

Τα Thessaloniki Walking Tours κατεβαίνουν στην Αθήνα

Ένα τετραήμερο πρόγραμμα με περιπάτους και επισκέψεις σε μνημεία και χώρους ιστορικού ενδιαφέροντος θα λάβει χώρα από τις 12 έως και την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
19/01/2026

Ο Γιάννης Οικονομίδης και το βιβλίο-ορόσημο της ζωής του

Καλεσμένος της Κατερίνα Καφεντζή (Kafka), ο δημοφιλής σκηνοθέτης συζητά την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου το εμβληματικό βιβλίο του Ernesto Sabato, "Περί ηρώων και τάφων".

Νέα γραμμή δημοτικής συγκοινωνίας που ενώνει το Ελληνικό με την Αργυρούπολη

Τα δρομολόγια συνδέονται άμεσα με τους σταθμούς του μετρό, ενώ εξυπηρετούν την μετακίνηση με 5 νέα ηλεκτροκίνητα λεωφορεία.

Aπό τη φραγκοσυκιά στο μακαρόνι: Ένα παγκοσμίως πατενταρισμένο ζυμαρικό της COCO-MAT Farms

Η COCO-MAT Farms παρουσιάζει ένα ζυμαρικό που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε το comfort food.

Σε άλλα νέα, αυτή την εβδομάδα γίνεται στην Αθήνα το Διεθνές Φεστιβάλ Ζεϊμπέκικου

Street dance Zeimpekiko στο Μοναστηράκι και χώρος για τους newcomers, μεταξύ άλλων, για τους απανταχού λάτρεις του "βασιλιά" των χορών.

To Skate Park του Παλαιού Φαλήρου μόλις αναβαθμίστηκε

Έξυπνα παγκάκια με θύρες φόρτισης, επιφάνειες για σκάκι και τάβλι, τραπέζι πινγκ πονγκ, πάγκος με θύρες φόρτισης και κάδοι ανακύκλωσης προστέθηκαν στον ευρύτερο χώρο.

Δωρεάν σεμινάρια πολιτικής και ιστορίας κάθε Δευτέρα από τον δήμο Νέας Σμύρνης

Σε συνεργασία με το Πάντειο Πανεπιστήμιο ξεκινά έως τις 23 Μαρτίου ένας διάλογος με ελεύθερη είσοδο γύρω από θέματα που απασχολούν την δημόσια σφαίρα.