Στο γεμάτο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο, ο Νίκος Πορτοκάλογλου και οι συνεργάτες του έκλεισαν πανηγυρικά την εμφάνισή τους με δεύτερο encore, παίζοντας το "Καλοκαιράκι" των Φατμέ κόντρα στις τσουχτερές νυχτερινές θερμοκρασίες του Δεκέμβρη. Ήταν το επιστέγασμα μιας βραδιάς με πολύ ενθουσιασμό εκ μέρους του κοινού, την οποία φάνηκε να ευχαριστήθηκαν ιδιαίτερα και οι επί της σκηνής πρωταγωνιστές.
Κεφάτος και ανανεωμένος, ο Πορτοκάλογλου διηγήθηκε προσωπικές ιστορίες που σμίλεψαν την πορεία του κι έχτισε μια αμφίδρομη σχέση με τους θεατές ("συνταξιδιώτες" τους αποκαλεί), πότε ζητώντας να δει αντιδράσεις, πότε εμπλέκοντάς τους στα όσα επρόκειτο να συμβούν στη νέα παράσταση "Ένα Φως Αναμμένο". Η συνταγή της, βέβαια, εδράζεται στο "Μουσικό Κουτί", την επιτυχημένη τηλεοπτική εκπομπή που παρουσιάζει μαζί με τη Ρένα Μόρφη. Το ξεκαθαρίζει άλλωστε ήδη από την καλησπέρα του, μιλώντας για μια απόπειρα να συνδυαστούν τα ασυνδύαστα και να μπλέξουν οι δικές του δημιουργίες με τα εγχώρια και διεθνή τραγούδια "που μας μεγάλωσαν". Από την άλλη, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι και το ίδιο το "Μουσικό Κουτί" άντλησε από τη ζωντανή εμπειρία της προγενέστερης παράστασής του "Juke Box - Τα Τραγούδια Που Μας Μεγάλωσαν".
Στην προσπάθεια αυτή, ο Πορτοκάλογλου δεν είναι μόνος. Ένα θεμελιώδες στοιχείο της καινούριας παράστασης βρίσκεται στη λογική με την οποία είναι στημένη, καθώς δεν έχει πρώτα και δεύτερα ονόματα ή διάλειμμα. Ο ίδιος, οι Ευγενείς Αλήτες του (Κατερίνα Λιάκη/πλήκτρα, Θανάσης Τσακιράκης/ντραμς, Χρήστος Παπαδόπουλος/κλαρινέτο, σαξόφωνο & Ηλίας Λαμπρόπουλος/βιολί, μπουζούκι, τρομπέτα), η Βίκυ Καρατζόγλου και ο Βύρων Τσουράπης βγαίνουν εξαρχής όλοι μαζί, σαν μία μπάντα με "καπετάνιο" τον δημοφιλή τραγουδοποιό. Και όταν κάποιος από τους ερμηνευτές χρειάζεται ανάσες, απλά αποσύρεται για λίγο, με τους υπόλοιπους να συνεχίζουν. Ανά περιπτώσεις, μάλιστα, ο Πορτοκάλογλου μένει πάνω στο σανίδι σε ρόλο συνοδευτικό –είτε ως μουσικός, είτε σε δεύτερα φωνητικά– καθώς η Καρατζόγλου και ο Τσουράπης λένε τα δικά τους τραγούδια.
Αυτά τα τραγούδια, βέβαια, χωράνε συζήτηση. Κατά τη γνώμη μου, δεν ακούστηκε κάτι που να υπερβαίνει το επίπεδο μιας αξιοπρεπώς μέτριας προσπάθειας, είτε στα κομμάτια του Τσουράπη από το πρόσφατο άλμπουμ Λέξεις Μακρόσυρτες, είτε σε εκείνα από τον επικείμενο δίσκο της Καρατζόγλου. Οι δυο τους στέκονται εξαιρετικά στο Γυάλινο, ο μεν ως καίριος μπασίστας και πολυπρόσωπος τραγουδιστής ικανός να πει ακόμα και blues, η δε με την κίνησή της, με το αστραφτερό της σακάκι και με ερμηνείες ευέλικτες, οι οποίες την παρουσιάζουν να έχει βελτιώσει το αποτύπωμά της συγκριτικά με τον καιρό που πρωτοβγήκε στη δισκογραφία (υπήρξε λ.χ. καταπληκτική ντουέτο με τον Πορτοκάλογλου στο "Κλείσε Τα Μάτια Σου"). Αλλά στο δεδομένο σόλο υλικό, η εικόνα τους θαμπώνει.
Η μεγάλη δύναμη του "Ένα Φως Αναμμένο" βρίσκεται στο πώς συνδυάζονται εκείνα τα φαινομενικά ασυνδύαστα, στα οποία αναφέρθηκε και ο Πορτοκάλογλου στην έναρξη. Στο πώς γίνεται δηλαδή το δικό του "Τι Έχει Μείνει Απ' Τη Φωτιά" να εγκολπώσει το "Start Me Up" των Rolling Stones, στο πώς μπορεί να μπλέξει το "While My Guitar Gently Weeps" με το "Ταξίδι" των Φατμέ, στη δυνατότητα του εμβληματικού "Paint It Black" να αναδομηθεί σε χασάπικο, επικοινωνώντας με το "Μινόρε Της Αυγής", αλλά και με το "Dance Me To The End Of Love" του Leonard Cohen.
Δεν ισχυρίζομαι βέβαια ότι πετυχαίνουν όλα. Στα Διλήμματα, ας πούμε, παρά τη θερμότατη υποδοχή από το πρόθυμο να συμμετάσχει κοινό, προσωπικά δεν ακολούθησα παρά μόνο μερικώς, στη σύμπλευση λ.χ. των Bee Gees με τη "Ντισκοτέκ" του Κώστα Τουρνά και της Ελπίδας. Δεν έχει όμως και τόση σημασία, γιατί, στη μεγάλη εικόνα, αυτή η διάθεση του Πορτοκάλογλου –που ίσως εξακολουθεί να δείχνει έως και ιερόσυλη για ορισμένους ταγούς των rock ‘n’ roll μύθων– ανέδειξε την πεμπτουσία της τραγουδοποιίας του. Παρουσιάζοντάς την ως χάραξη αυτόνομης ελληνικής πορείας μετά από μαθητεία στην ηλεκτρική Δύση, που απολήγει σε ένα επιτυχημένο κράμα στο μουσικό "μεταξύ" του Γιώργου Ζαμπέτα, των Beatles και του Διονύση Σαββόπουλου.
Από εκεί και πέρα, υπάρχουν ασφαλώς και τα ίδια τα τραγούδια του: ένας κόσμος ολόκληρος, ο οποίος μας επανασυστήθηκε με τις νέες ενορχηστρώσεις που προέκυψαν από τη σύμπραξη με τους όλο και πιο σφιχτοδεμένους Ευγενείς Αλήτες, όπου τα πνευστά λ.χ. βρίσκονται συχνά στην πρώτη γραμμή. Έστω και καθισμένος, ο κόσμος στο Γυάλινο δημιούργησε ξεχωριστό παλμό στα "Μετρώ Τα Κύματα" και "Γίνε Κομμάτια" και τραγούδησε με ενθουσιασμό στο "Ό,τι Δε Σε Σκοτώνει", το οποίο ο δημιουργός του αφιέρωσε σε όσους ταλαιπωρούνται από παρατεταμένη γκαντεμιά. Ο ίδιος, από την άλλη, υπήρξε μετρημένα καθηλωτικός στο "Δε Μας Συγχωρώ" και στα "Ψέματα", όπου εξιστόρησε μάλιστα πώς άλλαξε χάρη σε αυτό η τύχη του με το κορίτσι που είχε ερωτευτεί και από τη χυλόπιτα πέρασαν στον έρωτα και εν τέλει στον γάμο. Έπειτα, οδεύοντας προς το φινάλε, απογείωσε το πρόγραμμα με θαυμάσιες εκτελέσεις στα "Θάλασσά Μου Σκοτεινή" και "Τα Καράβια Μου Καίω", αλλά και με ένα θεαματικό "Πάνω Απ' Τα Σύννεφα", όπου το κοινό ξεσηκώθηκε, δημιουργώντας έναν μικρό χαμό στο Γυάλινο.
Λίγο λοιπόν με αέρα από το "Μουσικό Κουτί" και λίγο με θεμέλιο τα ήδη γνώριμα ατού του, ο Πορτοκάλογλου υπερασπίστηκε το ποιος είναι και το τι κάνει με μια φλόγα ικανή να ανανεώσει τους δεσμούς με όσους τον ακολουθούν μέσα στα χρόνια, είτε πιστά, είτε πιο χαλαρά. Αυτό που κυρίως διακρίνει το "Ένα Φως Αναμμένο" σε σύγκριση με άλλες επιτυχημένες του παραστάσεις, είναι ότι εδώ λάμπει πιο ευδιάκριτα το δημιουργικό του όλον: στη σκηνή του Γυάλινου, δηλαδή, βλέπουμε και τον rocker που μας έδωσε κάποτε τα Παιχνίδια Με Τον Διάβολο, αλλά κι έναν ατόφιο λαϊκό δημιουργό εμφορούμενο από σύγχρονες ανησυχίες.
