Review

To «Mangrove» του Στιβ ΜακΚουίν είναι μια επίκαιρη γροθιά στον ρατσισμό

Ο οσκαρικός σκηνοθέτης Στιβ ΜακΚουίν («12 Χρόνια Σκλάβος») περνά κι αυτός στην μικρή οθόνη, διατηρώντας όμως τους δικούς του κανόνες. Η τηλεοπτική σειρά ανθολογίας «Small Axe» που στήνει για το BBC έχει τη μορφή πέντε αυτοτελών ταινιών-επεισοδίων, που με φόντο τις πολύχρωμες δεκαετίες του ’70 και του ’80 απεικονίζουν αληθινές ιστορίες θάρρους, ελπίδας και επαναστατικότητας με πρωταγωνιστές μαύρους μετανάστες στη Βρετανία, οι οποίοι μέσα από περιστατικά βίας και ρατσισμού, συνέβαλαν στην προάσπιση του δικαιώματος στην ίση και δίκαιη μεταχείριση όλων των μειονοτήτων.

Το πρώτο επεισόδιο με τίτλο «Mangrove» είναι μια δίωρη αυτόνομη ταινία που αφηγείται την αληθινή ιστορία του Φρανκ Κρίτσλοου (Σον Παρκς) με καταγωγή από την Καραϊβική, ιδιοκτήτη του ομώνυμου έθνικ εστιατορίου στο Νότινγκ Χιλ του Λονδίνου. Το 1968, το ζεστό και φιλόξενο Mangrove ήταν ένα ζωντανό στέκι της κοινότητάς του αλλά και σημείο συνάντησης ακτιβιστών, διανοούμενων και καλλιτεχνών. Η μουσική, ο χορός και οι γεύσεις ήταν πάντα στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των θαμώνων του Mangrove και του Φρανκ, ο οποίος προσπαθούσε να κρατήσει την επιχείρησή του μακριά από ναρκωτικά και μπλεξίματα.

Παρόλα αυτά, σε μια εποχή που ο φυλετικός διαχωρισμός στη Βρετανία βρίσκεται στο απόγειό του, ο Φρανκ και το εστιατόριό του γίνονται στόχοι παρενόχλησης από την αστυνομία, η οποία οργανώνει συνεχείς, αδικαιολόγητες, εκφοβιστικές αλλά και βίαιες επιδρομές. Στις 9 Αυγούστου του 1970, ο Φρανκ και άλλα 150 μέλη της μαύρης κοινότητας της περιοχής, προχώρησαν σε μια ειρηνική διαμαρτυρία στους δρόμους αφού πρώτα απέστειλαν ανοιχτή επιστολή στον τότε πρωθυπουργό για να εξηγήσουν πώς αναγκάστηκαν να διαμαρτυρηθούν «καθώς όλες οι άλλες μέθοδοι δεν έχουν επιφέρει καμία αλλαγή στον τρόπο που η αστυνομία έχουν επιλέξει να ασχοληθεί με τους μαύρους».

Με την προκλητική παρουσία σχεδόν διπλάσιας αστυνομικής δύναμης, η ειρηνική πορεία κατέληξε σε σύγκρουση που έφερε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του Φρανκ και οκτώ ακόμα πολιτών. Με την κατηγορία της υποκίνησης ταραχών και ένα σωρό κατασκευασμένα στοιχεία στον φάκελό τους, ξεκίνησε η «δίκη των εννιά του Mangrove», όπως έμεινε γνωστή στην ιστορία, η οποία διήρκησε 55 ολόκληρες ημέρες και οδήγησε στην πλήρη αθώωσή τους και κυρίως σε μια πρώτη μεγάλη νίκη κατά του ρατσισμού.

banner

Γυρισμένο σε φιλμ 35mm, o Στιβ ΜακΚουίν χωρίζει την ταινία του σε δύο μέρη. Το πρώτο επικεντρώνεται στην ψυχή του Mangrove, τη σημασία του για τους Αφροβρετανούς κατοίκους του Δυτικού Λονδίνου, αλλά και το συστημικό και θεσμικό ρατσισμό που οι ίδιοι βίωναν. Οι αγώνες τους για ισότητα αποτελούν μία παραγνωρισμένη κινηματογραφικά πλευρά της βρετανικής Ιστορίας – η παρουσία των Αφροβρετανών στην οθόνη είναι τόσο σπάνια που ακόμα και η χαρακτηριστική προφορά τους φαντάζει ιδιαίτερα «ξένη» στα αυτιά μας, ενώ μέχρι σήμερα η συνοικία του Νότινγκ Χιλ έχει κυρίως κινηματογραφηθεί ως ένα ιδανικά γραφικό και όμορφο σκηνικό ταινιών. Όμως εδώ παρουσιάζεται με το πιο αληθινό πρόσωπο του τότε, αυτό μιας παραγκούπολης που μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου πρόσφερε «άσυλο» και φθηνό ενοίκιο σε μετανάστες προερχόμενους κυρίως από τα νησιά της Καραϊβικής.

Το δεύτερο μέρος του φιλμ αφιερώνεται αποκλειστικά και μόνο στη δίκη των εννιά του Mangrove. Ένας από τους κατηγορούμενους ήταν φίλος του πατέρα του ΜακΚουίν, οπότε ο Αφροβρετανός σκηνοθέτης μεγάλωσε ακούγοντας την ιστορία τους από πρώτο χέρι. Όμως μαζί με τον συν-σεναριογράφο του, Άλαστερ Σίντονς, ερεύνησαν για χρόνια τα γεγονότα θέλοντας να τα αποδώσουν όσο πιο αληθινά γίνεται, απαλλαγμένα από συναισθηματισμούς. Για το υπόλοιπο μισό της ταινίας του λοιπόν, η κάμερά του αφήνει τους δρόμους του Νότινγκ Χιλ και εγκλωβίζεται μαζί με τους πρωταγωνιστές στα γραφεία και στα σπίτια όπου οργάνωναν τη γραμμή υπεράσπισής τους αλλά και στην γεμάτη ένταση και πάθος αίθουσα του δικαστηρίου όπου διαδραματίστηκε η εξαντλητική, πολύκροτη δίκη των εννιά, που οδήγησε στην πρωτοφανή δικαστική παραδοχή της ύπαρξης φυλετικής προκατάληψης από πλευράς της αστυνομίας.

Με δυνατό καστ, γοητευτική και προσεγμένη απεικόνιση της εποχής αλλά και υπέροχη μουσική, ο ΜακΚουίν παραδίδει ένα καθαρό δείγμα πολιτικού σινεμά με απόλυτα ζωντανή και παθιασμένη αφήγηση, φωτίζοντας μια σκοτεινή σελίδα της βρετανικής Ιστορίας, που δυστυχώς παραμένει επίκαιρη.

Οι πιο δυνατές στιγμές του φιλμ δεν έρχονται ούτε από τις ωμές επιθέσεις των αστυνομικών, ούτε από τα πλάνα που δείχνουν τους διαδηλωτές να διαμαρτύρονται έξω από το αστυνομικό τμήμα έχοντας ένα κεφάλι γουρουνιού στα χέρια τους. «Δεν πρέπει να είμαστε θύματα, αλλά πρωταγωνιστές στην ιστορία μας» λέει η Αλθία Τζόουνς-ΛεΚόιντ (η συγκλονιστική Λετίσια Ράιτ), μία από τους κατηγορουμένους που αποφάσισε να εκπροσωπήσει τον εαυτό της ώστε να έχει το δικαίωμα να μιλήσει απευθείας στους ενόρκους, δείχνοντας το πάθος και την αποφασιστικότητά της, ενώ αργότερα ο Φρανκ Κρίτσλοου (Σον Παρκς) μπαίνει προς στιγμήν στον πειρασμό να δηλώσει ένοχος λυγίζοντας μπροστά στην επικινδυνότητα του εγχειρήματος να εναντιωθούν κόντρα σε ένα σάπιο, διεφθαρμένο σύστημα.

Και πάλι, ούτε αυτά τα δύο συνταρακτικά σημεία είναι τα πιο δυνατά στο φιλμ του Στιβ ΜακΚουίν. Οι πιο δυνατές στιγμές έρχονται στις σιωπές των ηρώων, ειδικότερα στα λεπτά πριν την ανακοίνωση της ετυμηγορίας τους. Κλεισμένοι σε ένα γραφείο, μετά από μια σκληρή μάχη και έχοντας κάνει πλέον ό,τι περνά από το χέρι τους, δεν έχουν παρά να περιμένουν στωικά μια απόφαση ζωτικής σημασίας, ικανή να αλλάξει ακόμα και τη ζωή των αγέννητων παιδιών τους. Και κάπως έτσι ο Στιβ ΜακΚουίν θέλει να υπογραμμίσει μια δραματική συνειδητοποίηση για τον θεατή: σε μια τόσο επίκαιρη κατάσταση, έχουμε όντως δώσει τα πάντα ώστε να κερδίσουμε τη δυνατότητα να αναμένουμε ή μήπως η ιστορία μηδένισε και βρισκόμαστε σε μία περίοδο όπου μία (φαινομενικά νέα αλλά στην ουσία της ίδια) μάχη είναι ακόμα στην αρχή της;

banner

iΤο «Mangrove», το πρώτο επεισόδιο του «Small Axe», είναι διαθέσιμο στη δωρεάν on demand υπηρεσία COSMOΤΕ TV PLUS, στην οποία θα προσθέτονται και τα υπόλοιπα επεισόδια κάθε Δευτέρα από τις 23/11.

Σχετικά Θέματα

Χρυσές Σφαίρες 2021: Οι υποψήφιοι στις τηλεοπτικές κατηγορίες

03/02/2021

Χρυσές Σφαίρες 2021: Οι υποψήφιοι στις τηλεοπτικές κατηγορίες

Οι αναμενόμενοι φιναλίστ στις προτιμήσεις της Ένωσης Ξένων Ανταποκριτών του Χόλιγουντ και η ηχηρή απουσία που…«μας κατέστρεψε».

Ο Στιβ ΜακΚουίν σκαρφίζεται το τέλειο φινάλε για το «Small Axe»

14/12/2020

Ο Στιβ ΜακΚουίν σκαρφίζεται το τέλειο φινάλε για το «Small Axe»

Ολοκληρώνεται με τον καλύτερο τρόπο η ανθολογία του Βρετανού σκηνοθέτη η οποία μας προτρέπει να μορφωθούμε χωρίς να ξεχνάμε την πολιτική και ταξική συνείδησή μας.

Η ρέγκε σώζει ζωές στο νέο επεισόδιο του «Small Axe»

07/12/2020

Η ρέγκε σώζει ζωές στο νέο επεισόδιο του «Small Axe»

Ο Στιβ ΜακΚουίν λίγο πριν το φινάλε σειράς σερβίρει γερές δόσεις εφηβικού ενθουσιασμού και κοφτερών κοινωνικών σχολίων.

Υπάρχει άραγε καλός μπάτσος στο «Small Axe» του Στιβ ΜακΚουίν;

30/11/2020

Υπάρχει άραγε καλός μπάτσος στο «Small Axe» του Στιβ ΜακΚουίν;

Το δραματικό τρίτο επεισόδιο της σειράς του βραβευμένου σκηνοθέτη θέτει μια σειρά από δύσκολα πλην επίκαιρα ερωτήματα.

Ο Στιβ ΜακΚουίν και το «Lovers Rock» λικνίζουν ρομαντικά την τηλεόραση

23/11/2020

Ο Στιβ ΜακΚουίν και το «Lovers Rock» λικνίζουν ρομαντικά την τηλεόραση

Στο δεύτερο επεισόδιο του «Small Axe» γινόμαστε ένα με τη λονδρέζικη ρέγκε σκηνή κατά τη διάρκεια ενός μεθυστικού ολονύκτιου πάρτι.