Στα χνάρια του Τσε 02/12/2004

Αργεντινή, Χιλή, Κολομβία, Περού, Βενεζουέλα. Ακολουθώντας τη διαδρομή που διέγραψε το 1952 ο 23χρονος φοιτητής Ιατρικής Ερνέστο Γκεβάρα πάνω σε μια πεντακοσάρα Norton και με αφορμή την ταινία «Ημερολόγια Μοτοσικλέτας» που διαγράφει εντυπωσιακή πορεία στις οθόνες του κόσμου, οι κλασικοί αυτοί προορισμοί της Νότιας Αμερικής εξελίσσονται στην πιο hot ταξιδιωτική τάση του φετινού χειμώνα εμπνέοντας tailor-made ταξίδια στους δρόμους του Τσε.

 Το Καπιτώλιο στην Αβάνα
Το Καπιτώλιο στην Αβάνα

Οι νεο-μπίτνικ ταξιδιώτες είναι, όπως έχουμε ήδη γράψει, παγκόσμια τάση, τα εμπνευσμένα από το dress code των Άνδεων πολύχρωμα πόντσο δίνουν και παίρνουν φέτος στις πασαρέλες των μεγάλων οίκων και τα ταξίδια δρόμου με μηχανή ή αυτοκίνητο στις αμερικάνικες highways και στους χωματόδρομους της Νότιας Αμερικής με τα βιβλία του Κέρουακ και του Τσάτγουιν στο πίσω κάθισμα αποτελούν μια από τις αγαπημένες διεξόδους από τη ρουτίνα της καθημερινότητας για τους πλούσιους και επιτυχημένους του κόσμου. Πόσω μάλλον όταν ένα τέτοιο ταξίδι ζωής εμπνέεται από τον Τσε, τον αιώνιο επαναστάτη που το πρόσωπό του αναπαράγεται πλέον με ταχύτητα που θα έκανε ακόμη και τον Άντι Γουόρχολ να ανατριχιάσει, κοσμώντας στη θέση της Μέριλιν τις ταμπακέρες των managers και δίπλα στον Μπέκαμ τα υπνοδωμάτια εφήβων που μεγαλώνουν με play station και ριάλιτι.
Ο σκηνοθέτης Βάλτερ Σάλες, βασισμένος στο προσωπικό ημερολόγιο του 23χρονου τότε Ερνέστο Γκεβάρα και στο βιβλίο του συνταξιδιώτη του Αλμπέρτο Γκρενάδα, αναβίωσε το έπος ενός 6μηνου ταξιδιού από την Αργεντινή στις Άνδεις, τη Χιλή, το Περού, την Κολομβία και τη Βενεζουέλα, αναθέτοντας έξυπνα τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο νέο sex symbol της μεγάλης οθόνης Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ. Η επιτυχία της ταινίας «Ημερολόγια Μοτοσικλέτας» ήρθε σε μια εποχή που τόσο ο Τσε όσο και τα νεο-μπίτνικ ταξίδια είναι της μόδας και έκανε τα εξασκημένα αντανακλαστικά των δαιμόνιων tour operators της Αμερικής και της Μεγάλης Βρετανίας αλλά και τους travel editors του διεθνούς Τύπου να πάρουν μπρος. Γνωρίζοντας ότι το μέλλον του ταξιδιού βρίσκεται στην εξειδίκευση και στις πρωτότυπες προτάσεις που εξιτάρουν το ενδιαφέρουν του ταξιδιώτη, κάνοντάς τον να δει με άλλο μάτι ακόμη και κλασικούς προορισμούς, η διεθνής ταξιδιωτική βιομηχανία ξεσκόνισε τα «Ημερολόγια Μοτοσικλέτας» που έχει εκδώσει ο οίκος Harpel Collins και σχεδίασε tailor-made ταξιδιωτικά πακέτα: mountain bike στο Περού, on the road με αγροτικά φορτηγά στη Χιλή, σε συνδυασμό με κλασικά αξιοθέατα, όπως το Μάτσου Πίτσου, τα οποία είχαν γοητεύσει τον Τσε, με κερασάκι στην τούρτα το λεπροκομείο του San Pablo στα βάθη του Αμαζονίου, όπου είχε δουλέψει ο νεαρός τότε φοιτητής Ιατρικής. «Ξεφυλλίζοντας» τις σελίδες διαφόρων ταξιδιωτικών sites, συναντάς δεκάδες mail από αναγνώστες που παραδέχονται ότι η ταινία τους ενέπνευσε να ταξιδέψουν στο Περού ή στη Χιλή του Τσε και καταλαβαίνεις ότι αυτή η ταξιδιωτική τάση έχει πραγματικό αντίκρισμα και δεν είναι ένα ακόμα τέχνασμα για να γεμίσουν οι σελίδες των περιοδικών. Εκτός από τα δάση του Αμαζονίου που διέσχισε ο Τσε στα νιάτα του, στο χορό μπαίνουν και τα πεδία της μετέπειτα δράσης του που δεν έχουν να κάνουν με τα «Ημερολόγια Μοτοσικλέτας».

 Άποψη του Καράκας στη Βενεζουέλα
Άποψη του Καράκας στη Βενεζουέλα

Παρ’ όλο που εκείνο το ταξίδι και η επαφή του νεαρού Ερνέστο με τη φτώχεια, την αρρώστια και την εκμετάλλευση θεωρούνται σύμφωνα με κάποιους ιστορικούς και βιογράφους του το έναυσμα της πολιτικής του αφύπνισης, αρκετοί επώνυμοι σινεφίλ με «επαναστατικό παρελθόν» έφυγαν από την προβολή της ταινίας αρνούμενοι να παρακολουθήσουν το σύμβολο των νιάτων τους να παρουσιάζεται ως αστός τουρίστας που ενθουσιάζεται από την παρθένα γοητεία της Νότιας Αμερικής. Αντιστοίχως, κάθε συνειδητοποιημένος ταξιδιώτης δεν μπορεί παρά να αντιμετωπίζει με ανάμεικτα συναισθήματα την ταξιδιωτική εκμετάλλευση του μύθου του Τσε, ιδιαίτερα όταν βρίσκεται μπροστά σε ακρότητες όπως η ανάδειξη των φαραγγιών της Βολιβίας, όπου συνελήφθη ο Τσε, σε οργανωμένο ταξιδιωτικό προορισμό με την καρέκλα όπου κάθισε πριν δολοφονηθεί να φιγουράρει στο τοπικό μουσείο. Πέρα όμως από τη μόδα που έχει κάνει τα Εγγλεζάκια να φεύγουν μαζικά για τον Αμαζόνιο με το σακίδιο στην πλάτη (τα έργα στη Βολιβία χρηματοδοτήθηκαν, διόλου τυχαία, από τη βρετανική κυβέρνηση), ένα ταξίδι στη Νότια Αμερική είναι σίγουρα μια εμπειρία ζωής και τα Χριστούγεννα είναι μια καλή εποχή για να χαρίσεις στον εαυτό σου, ίσως όχι έξι μήνες όπως ο Τσε, έστω όμως δύο εβδομάδες για να ψαρέψεις στον Αμαζόνιο ή να κάνεις trekking τις Άνδεις.

Ακολουθώντας τον Τσε

 Στο πάρκο του Λένον στην Αβάνα
Στο πάρκο του Λένον στην Αβάνα

  • Από το Μπουένος Άιρες στο Σαν Μάρτιν στις Άνδεις και στην έρημο Ατακάμα κι από τη Λίμνη Τιτικάκα και το Μάτσου Πίτσου μέχρι το τροπικό δάσος του Αμαζονίου και το λεπροκομείο του San Pablo (κοντά στο Iquitos στο Περού), όπου εκτυλίσσονται μερικές από τις πιο δυνατές στιγμές της ταινίας, το βρετανικό τουριστικό γραφείο Journey Latin America (www.journeylatinamerica.co.uk/motorcycle, 0044 20 87478315) έχει σχεδιάσει ένα ταξίδι τριών εβδομάδων αρκετά πιστό στις διαδρομές του Τσε με όλα σχεδόν τα μεταφορικά μέσα εκτός ίσως από μοτοσικλέτα (αεροπλάνα, λεωφορεία, βάρκες και τρένα).
  • Αν θέλετε κάτι πιο easy rider, όπως να διασχίσετε με μοτοσικλέτα τις πάμπας, τις στέπες της Παταγονίας και την περιοχή των Επτά Λιμνών στην Αργεντινή, το βρετανικό τουριστικό γραφείο Cazenove & Loyd (0044 20 7384 2332, www.cazloyd.com) μπορεί να σχεδιάσει για σας ένα ταξίδι στην Αργεντινή με Honda XL ή BMW Tourer ανάλογα με το χρόνο που διαθέτετε, με ημερήσιες διαδρομές 4 ωρών περίπου και διαμονή σε estancias (φάρμες-ξενώνες) γνωστές για τη φιλοξενία τους και τις εκπληκτικές… μπριζόλες τους.
  • Αν μπορείτε να βάλετε τις σπουδές ή τη δουλειά σας στην άκρη, όπως ο Τσε, για έξι μήνες (σας θυμίζουμε ότι τα ταξίδια 365 ημερών είναι η νέα ταξιδιωτική τρέλα), το πακέτο του ταξιδιωτικού γραφείου Dragoman (www.dragoman.com) διαρκεί 24 εβδομάδες και διασχίζει με ειδικό ταξιδιωτικό φορτηγό επτά από τις χώρες της Νότιας Αμερικής: από τους κόνδορες του φαραγγιού Colca στο Cuzvo και τους δρόμους των Ίνκας προς το Μάτσου Πίτσου, από την έρημο Ατακάμα στη Χιλή στους παγετώνες της Γης του Πυρός κι από το Καρναβάλι του Ρίο στους καταρράκτες των Αγγέλων στη Βενεζουέλα που θεωρούνται οι ψηλότεροι του κόσμου.
  • Από τους προορισμούς που έγιναν μόδα με αφορμή τα «Ημερολόγια Μοτοσικλέτας» δεν θα μπορούσε να λείπει η Κούβα, παρότι αναφέρεται σε πολύ μεταγενέστερη περίοδο του Τσε Γκεβάρα. Για όσους θέλουν να περπατήσουν στους δρόμους του... σίκουελ της ζωής του Τσε, το Ερευνητικό Κέντρο Τσε Γκεβάρα στην Αβάνα, σε συνεργασία με το βρετανικό τουριστικό γραφείο Regent Holidays (0044 20 7313 6666) και με τη βοήθεια της χήρας του Aleida March και του γιου του Camilo Guevara, διοργανώνουν εβδομαδιαίες εκδρομές που συνδυάζουν πεζοπορίες, ιππασία και 4Χ4 με ρώσικο στρατιωτικό φορτηγό στις αγροτικές περιοχές όπου είχαν βρει καταφύγιο ο Τσε και οι αντάρτες του στα 1956-57.
  • Οι τουριστικοί πράκτορες ως γνωστόν δεν σέβονται τίποτε, το να κάνεις όμως τουριστικό αξιοθέατο τους τόπους της Βολιβίας όπου ο Τσε έδωσε την τελευταία του μάχη και να βάζεις σε μουσείο την καρέκλα όπου κάθισε πριν τον δολοφονήσουν μου φαίνεται εντελώς αρρωστημένο. Ο Δρόμος του Τσε που εγκαινιάστηκε πρόσφατα στη Βολιβία είναι ένα πρότζεκτ που εμπνεύστηκαν οι Ινδιάνοι Γκουαρανί του Γιούπα Γκουαζού προκειμένου να κάνουν την περιοχή τουριστικό αξιοθέατο και χρηματοδοτήθηκε από τη βρετανική κυβέρνηση. Η Σάντα Κρουζ είναι η βασική αφετηρία για μια πεζοπορική διαδρομή πολλών χιλιομέτρων μέσα σε προστατευόμενα φυσικά πάρκα όπως το φαράγγι Κεμπράδα ντελ Γιούρο όπου ο Τσε τραυματίστηκε και συνελήφθη ή το μουσείο όπου εκτίθενται μεταξύ άλλων το παγούρι του κι ένας από τους ασύρματους που χρησιμοποιούσε.

    Σελιλοϊντ ταξίδια

    Πριν από λίγα χρόνια ήταν η ταινία «Παραλία» που έκανε τους Βρετανούς να ξαναθυμηθούν τα backpacker νιάτα τους και να αναζητούν μανιωδώς το εισιτήριο για την ταϊλανδέζικη αμμουδιά που ανακάλυψε ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο, όχι με μυστικό χάρτη αυτή τη φορά αλλά με tailor-made ταξιδιωτικό πακέτο. Ακολούθησε η Κεφαλονιά του Κορέλι, η Τροία του Χόλιγουντ, το Τόκιο του «Χαμένοι στη Μετάφραση», με το ξενοδοχείο Park Hyatt να προσφέρει ειδικά πακέτα με διαμονή στη σουίτα που έμενε ο Μπιλ Μάρεϊ. Η Μακεδονία δεν θα έμπαινε πιθανότατα ποτέ στις σελίδες του «Conde Nast Traveler» αν ο Μέγας Αλέξανδρος δεν έβγαινε την ίδια εποχή στις αίθουσες όλου του κόσμου, ενώ οι υποψιασμένοι τουριστικοί οργανισμοί σχεδόν παρακαλάνε για να γυριστούν στο έδαφός τους μεγάλες χολιγουντιανές παραγωγές. Η βασίλισσα του τουριστικού μάρκετινγκ Βιένη, τέλος, προσφέρει ακόμη και σήμερα ειδικές θεματικές βόλτες-ξεναγήσεις στα σημεία της πόλης που είχε γυριστεί προ δεκαετιών η κλασική ταινία «Τρίτος Άνθρωπος».

  • Δέσποινα Ζευκιλή