Αγροτουρισμός στα Τζουμέρκα για εναλλακτικούς ταξιδιώτες 19/09/2022

Είναι παράδοξο το γεγονός ότι ενώ οι ταξιδιώτες που αναζητούν παρθένους προορισμούς για «εναλλακτικές» περιηγήσεις ολοένα αυξάνονται, μια εκ διαμέτρου αντίθετη με το μαζικό τουρισμό τουριστική μορφή, ο αγροτουρισμός, δεν έχει ακόμα ευδοκιμήσει σε εθνικό επίπεδο. Η «μαγιά» υπάρχει και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα αφθονούν, για του λόγου μάλιστα το αληθές, αναφέρω ενδεικτικά τα προφανή: την αναζωογόνηση του τοπικού πληθυσμού και της οικονομίας με σημείο αναφοράς την αειφόρο ανάπτυξη, που συχνά  πρωταγωνιστεί στα debates που αφορούν τον τουρισμό. Στο πλαίσιο λοιπόν της εκδήλωσης «Ο Πράσινος Αγροτουρισμός και οι αναπτυξιακές δράσεις» που χρηματοδοτεί το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης στην περιοχή των Τζουμέρκων, περιηγηθήκαμε στα προικισμένα φυσικά τοπία των Τζουμέρκων, γνωρίσαμε τη ζεστή φιλοξενία των μόνιμων κατοίκων που μοιράστηκαν μαζί μας ιστορίες από το παρελθόν, το όραμα για το μέλλον, την ορεσίβια πραγματικότητα με τα υπέρ και τα κατά, αλλά και success stories ανθρώπων που επέλεξαν να αγκυροβολήσουν στα ψηλά. Εκεί που ο ουρανός και τα βουνά συμφιλιώνονται δεν είναι όλα αγγελικά πλασμένα αλλά κάθε νόμισμα έχει δύο πλευρές…

banner

Viewmaster με φόντο τα Αθαμανικά Όρη

Η αποπεράτωση της Ιονίας Οδού ήταν το πολυαναμενόμενο έργο που έδωσε νέα πνοή στους κάποτε δυσπρόσιτους προορισμούς όπως τα Τζουμέρκα. Η διαδρομή από Αθηνών – Λαμίας με κατεύθυνση για τα Τρίκαλα θα σας οδηγήσει στην Πύλη Τρικάλων και από εκεί θα ανηφορίσετε για Τζουμέρκα. Στη διασταύρωση για Ελάτη-Περτούλι θα στρίψετε αριστερά για Άρτα-Τζουμέρκα ή αλλιώς, Αθαμανικά Όρη και κάπως έτσι θα προσανατολιστείτε φτάνοντας στη δυτική Ελλάδα, στο νότιο τμήμα της οροσειρά της Πίνδου, ανάμεσα στους ποταμούς Άραχθο και Αχελώο, στο σημείο όπου η Ήπειρος συναντά τη Θεσσαλία. Το ταξίδι είναι ευχάριστο και ειδικά αν δεν είστε ο τιμονιέρης αυτού του road trip, εκμεταλλευτείτε την ευκαιρία να θαυμάσετε έλατα, πετρόχτιστους οικισμούς και ποτάμια που περνούν φευγαλέα, με το παράθυρο σε ρόλο viewmaster.

banner

Στη διαδρομή προς Βουργαρέλι θα κάνετε μια στάση στο εστιατόριο «Πετράδι» στο Διάσελο για αφτιασίδωτες σπεσιαλιτέ όπως φρυγαδέλια, ωραία μελωμένο χοιρινό κότσι και προβατίνα στα κάρβουνα, ό,τι πρέπει για έναν καλό «ανεφοδιασμό». Συνεχίζοντας, θα επισκεφτείτε την «Κόκκινη Εκκλησιά», εξαίσιο δείγμα βυζαντινής τέχνης και ένα από τα σημαντικότερα μνημεία που δημιουργήθηκαν το 13ο αι. στην Ήπειρο. Το όνομά της οφείλεται στο κεραμιδί χρώμα των πλίνθων κατασκευής της και έχει χτιστεί σε σημείο με «μόνη συντροφιά τα αηδόνια και τα πετροχελίδονα», όπως μας επισήμανε ο Πάτερ Κίμων Ψωράκης στην ξενάγησή μας ενώ ο θεματοφύλακας του ναού, κος Νικόλας Καραβασίλης με ζέση μάς εξιστόρησε πιθανές πτυχές του παρελθόντος που έχει χαραχτεί στα θεμέλια και τους τοίχους. Ο ναός εξάλλου έχει χτιστεί –όπως και αρκετοί ναοί της βυζαντινής εποχής- πάνω σε αρχαίο κτίσμα, με τμήμα κίονα μάλιστα να είναι εμφανές στο εσωτερικό του. Στην εθνική οδό Άρτας Τρικάλων, στρίβοντας για Τερπνά κι ακολουθώντας τις ταμπέλες «Γλύστρα», θα βρείτε μία από τις παραλίες του Αχελώου που μπορεί να είναι σχετικά δυσπρόσιτη αλλά -καιρού επιτρέποντος- αξίζει όχι μόνο να τη θαυμάσετε από ψηλά αλλά και να κολυμπήσετε κάτω από  την κρεμαστή γέφυρα Γλύστρα-Γκολφάρι. Εφοδιαστείτε με αθλητικά ή ορειβατικά παπούτσια, το πρόγραμμα έχει κατάβαση από ένα ειδικό μονοπάτι ωστόσο υπάρχει και δρόμος για να φτάσετε  με 4Χ4 ακριβώς μπροστά στην παραλία.

«Κύτταρο» τέχνης και λαϊκής παράδοσης

Φτάνοντας στο Αθαμάνιο, το μεγαλύτερο χωριό των Κεντρικών Τζουμέρκων, σε υψόμετρο που ξεκινά από το κέντρο του χωριού στα 700 μ., αξίζει να διανυκτερεύσετε σε κάποιον από τους παραδοσιακούς ξενώνες, να πιείτε τον καφέ σας κάτω από τα πλατάνια στην γραφική πλακόστρωτη πλατεία μπροστά από τον Ι.Ν Κοιμήσεως Θεοτόκου ενώ η περιοχή ενδείκνυται για πεζοπορίες και ποδηλατικές περιηγήσεις. Το κτήριο απέναντι από την πλατεία στεγάζει την «Εστία Ελληνικού Πολιτισμού ΚοινΣΕπ Αναπτυξιακή Αθαμανίου», όπου γίνονται αξιόλογες προσπάθειες από μια ολιγομελή προς το παρόν ομάδα, για την ανάδειξη της ταυτότητας του τόπου με ενδιαφέρουσες δράσεις που αποσκοπούν στη σταδιακή τοπική αναζωογόνηση. «Καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια να κρατήσουμε τον τόπο ζωντανό και διασώζοντας την πολιτιστική μας παράδοση και δημιουργώντας ένα σημείο αναφοράς για τη νέα γενιά», μας επισήμανε η κα Ελένη Καραγιάννη, μέλος της ΚοινΣΕπ, στο πλαίσιο της ξενάγησής μας.

Επόμενη στάση μας ήταν η ιστορική Εκκλησία του Αγ. Γεωργίου, που ιδρύθηκε το 1690, στην οποία συγκεντρώθηκαν οι οπλαρχηγοί των γύρω περιοχών –μεταξύ των οποίων και ο Γεώργιος Καραϊσκάκης- υψώνοντας τη σημαία της επανάστασης το 1821, όπως μας ανέφερε περιγραφικά και ο Πάτερ Κίμωνας μιλώντας για την «Αγία Λαύρα της Ηπείρου». Κοντά στο δημαρχείο στο Βουργαρέλι, στον χώρο του αθλητικού ομίλου, στεγάζεται και το «Κύτταρο τέχνης Τζουμέρκων», που είναι ακριβώς αυτό που υποδηλώνει το όνομά του, φιλοξενώντας έκθεση φωτογραφίας του δημιουργού του -καλλιτέχνη και οραματιστή- κου Νίκου Μανούση, ενδεικτική δουλειά του γνωστού φωτογράφου Κώστα Μπαλάφα αλλά και τις καλλιτεχνικές ανησυχίες των παιδιών της περιοχής. Εδώ θα βρείτε επίσης ένα bazaar  μεταχειρισμένων βιβλίων του οποίου τα έσοδα διατίθενται σε άπορες οικογένειες αλλά και ένα μικρό μουσειακό χώρο με σήμα κατατεθέν τον παλιό νερόμυλο.

Στα ορεσίβια διαμάντια των Τζουμέρκων συγκαταλέγεται η πλούσια συλλογή του Λαογραφικού Μουσείου της Κυψέλης, όπου ο κος Παντελής Καραλής έχει κάνει κατάθεση ψυχής. Χίλια και πλέον αντικείμενα στριμώχτηκαν σε μόλις 35 τ.μ τα οποία χρειάστηκαν περισσότερα από 30 χρόνια για να τα συγκεντρώσει «χτυπώντας πόρτα- πόρτα» ενώ σήμερα αναζητούν τον χώρο που θα τα αναδείξει ως καθρέφτη της τοπικής κοινωνίας και κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Όπλα της επανάστασης, εργαλεία αγροτικής και ποιμενικής χρήσης, παραδοσιακές φορεσιές, κεντήματα, νομίσματα, αργαλιοί, μουσικά όργανα είναι μερικά μόνο από όσα πήρε το μάτι μας με ένα γρήγορο πέρασμα. Οδεύοντας προς τα Άγναντα, θα κάνετε μια στάση στο εντυπωσιακό μονότοξο πέτρινο γεφύρι της Πλάκας, που περνά πάνω από τον Άραχθο και είναι το μεγαλύτερο και πιο εντυπωσιακό του είδους του στην Ήπειρο. Αναστηλώθηκε πρόσφατα μετά την πτώση του το 2015 ωστόσο υπάρχει σχετική επισήμανση ότι οι επισκέπτες το διασχίζουν με δική τους ευθύνη. Προσωπικά το ρίσκαρα και άξιζε τον κόπο. Οδηγώντας προς τις δυτικές όχθες των Τζουμέρκων φτάσαμε στον οικισμό της Ράμιας, που βρίσκεται σε υψόμετρο 620 μέτρων, και σταματήσαμε στο μικρό οινοποιείο της οικογένειας Λαμπράκη (Κούνιες Ράμιας), που λειτουργεί σε ένα όμορφο πέτρινο παραδοσιακό πέτρινο κτήριο από το 2010. Σε 30 στρέμματα καλλιεργούν ποικιλίες όπως Μαλαγουζιά, Μοσχούδι, Μοσχάτο Αμβούργου, Cabernet, Merlot παράγοντας τρεις μόλις ετικέτες που καλύπτουν την τοπική κατανάλωση. Αναχωρώντας, ξαποστάσαμε στην ξακουστή ταβέρνα «Σφήκας» στο Κρυονέρι (Κεντρικό Κρυονέρι, 2685071965) για καλοψημένα κρεατικά και τσουγκρίσματα με κρασί και τσίπουρο, λίγες ώρες προτού παρακολουθήσουμε ένα σοβαρό debate μεταξύ τοπικών και κυβερνητικών παραγόντων που εστίασε στην ανάπτυξη των ορεινών περιοχών και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που απαιτούνται για την επίτευξή της. Η επίγευση της εκδήλωσης γλυκόπικρη (περισσότερο πικρή θα έλεγα) αλλά αυτό είναι μεγάλο κεφάλαιο που χρειάζεται μερικές χιλιάδες λέξεις για να καλυφθεί. Την επόμενη και τελευταία μέρα της παραμονής μας στο δήμο Τζουμέρκων επισκεφτήκαμε το περίφημο γεφύρι της Άρτας που στέκει αγέρωχο πλέον δίπλα από τον υπεραιωνόβιο πλάτανο του Αλή Πασά (350 ετών), ο οποίος έχει ανακηρυχτεί διατηρητέο μνημείο της φύσης. Τελευταίοι μας σταθμοί, ο μεγαλοπρεπής ναός της Παναγίας της Παρηγορήτισσας στην Άρτα που χρονολογείται από τον 13ο αι. και το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης, που μπορεί να βρίσκεται εκτός «τουριστικού» δρόμου ωστόσο αξίζει μία παράκαμψη.

Στο πλαίσιο του τριημέρου που είχαμε στη διάθεσή μας για γνωριμία με τις προοπτικές εξέλιξης της περιοχής ως αγροτουριστικού προορισμού, ήταν απόλυτα εμφανές ότι υπάρχουν και σίγουρα έχουν καταγραφεί, ωστόσο τα εμπόδια που μπλοκάρουν τα εκάστοτε πλάνα -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- φαίνεται να είναι ακόμα αρκετά…

Ευχαριστούμε θερμά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για την πραγματοποίηση του ταξιδιού

Ελευθερία Βασιλειάδη

banner
banner