Τριήμερο γευστικό οδοιπορικό σε Τρίκαλα, Μετέωρα, Ελάτη 04/01/2022

Αν επισκέπτεσαι αυτόν τον τόπο πρώτη φορά, δίνεις την υπόσχεση να επιστρέψεις. Τα Τρίκαλα, τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Θεσσαλίας μετά τη Λάρισα και το Βόλο και γενέτειρα του Ασκληπιού είναι δίκαια ένας από τους δημοφιλέστερους χειμερινούς προορισμούς. Μπορεί ο «Μύλος των Ξωτικών» τις γιορτές να κάνει την ήδη ζωντανή πόλη να σφύζει από ζωή ωστόσο σίγουρα δεν είναι ο μοναδικός λόγος επίσκεψης. Η πόλη που μετά τον 12ο αιώνα πέρασε από πολλές κατακτητικές επιδρομές, με το πέρασμα των χρόνων δεν έχασε ούτε τα γραφικά της στοιχεία ούτε τη φυσική της ομορφιά. Είναι ανθρώπινη και γεφυρώνει αρμονικά το παρόν με το παρελθόν κουβαλώντας στα στενά της ιστορίες και θρύλους που θα μάθετε απλά ρωτώντας τους ντόπιους αλλά και με μια χαλαρή βόλτα στο «Βαρούσι», τα «Μανάβικα» ή το κέντρο της. Μία από τις πιο γαλήνιες εμπειρίες είναι να ξαποστάσετε στα παγκάκια που βρίσκονται στον κατάφυτο χώρο κάτω από τη γέφυρα στον ποταμό Ληθαίο, που διασχίζει την πόλη, απολαμβάνοντας την αίσθηση ηρεμίας που προσφέρει η θέα του ακατάπαυστα τρεχούμενου νερού.

banner

Γειτονιές με ιστορία

Το Βυζαντινό κάστρο-φρούριο των Τρικάλων είναι από τα πιο εντυπωσιακά αξιοθέατα και χρονολογείται από τον 6ο μ.Χ. αιώνα. Λέγεται ότι στο τρίτο διάζωμα του κάστρου υπάρχει τούνελ που οδηγεί προς την Καλαμπάκα απ΄όπου επί τουρκοκρατίας μετέφεραν τα παιδιά για να παρακολουθήσουν τα μαθήματα των μοναχών στο «Κρυφό σχολειό». Σημείο αναφοράς και το ύψους 26.60 μέτρων ρολόι του 1936, που είναι ορατό από κάθε σημείο της πόλης, λόγω της περίοπτης θέσης του. Στην κάθοδο προς το κέντρο της πόλης θα περάσετε από το «Βαρούσι», την «αρχοντογειτονιά», όπως οι ντόπιοι αποκαλούν την παλιά αυτοδιοικουμενη χριστιανική συνοικία της πόλης με τα διόροφα παραδοσιακά κτήρια, αρκετά από τα οποία έχουν στις προσόψεις τους σαχνισιά, τις χαρακτηριστικές προεξοχές δηλαδή, που στηρίζονται σε ξύλινα δοκάρια. Η κατασκευή τους ήταν δαπανηρή όπως και η συντήρησή τους αφού η αρχιτεκτονική δομή της συνοικίας δεν επιτρέπει τροποποιήσεις που δεν πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές. Στα σύνορα με τα εκάστοτε αρχοντικά της μπουρζουαζίας της εποχής είναι τα «Μανάβικα», γειτονιά που κάποτε φιλοξενούσε τα «σπίτια», τους οίκους ανοχής της πόλης δηλαδή που στη συνέχεια έκλεισαν και η γειτονιά έγινε λαχαναγορά. Αργότερα, τα κτίσματα αναπαλαιώθηκαν και πλέον στα στενά συναντάς café, εστιατόρια και όμορφες παραδοσιακές ταβέρνες που στεγάζονται σε κτήρια 100 ετών και σερβίρουν τοπική κουζίνα υπό τους ήχους Μπέλλου, Τσιτσάνη και Περπινιάδη. Μία τεράστια τρισδιάστατη τοιχογραφία δημιουργία εικαστικών από τη Λυών είναι σημείο αναφοράς της περιοχής, με αναπαραστάσεις από την καθημερινότητα του τόπου, από τις οποίες φυσικά δεν λείπει ο Βασίλης Τσιτσάνης, το καμάρι των Τρικάλων, προς τιμήν του οποίου μάλιστα ετοιμάζουν και μουσείο στο κτήριο που στέγαζε μέχρι το 2006 τις φυλακές της πόλης, όπου βρισκόταν και το κελί του διαβόητου Σακαφλιά.

«Στα Τρίκαλα στα δυο στενά, σκοτώσανε τον Σακαφλιά. Δυο μαχαιριές του δώσανε και κάτω τον ξαπλώσανε.»

banner

Η πολυτραγουδισμένη ιστορία του μπερμπάντη Σακαφλιά που μελοποιήθηκε από τον Βασίλη Τσιτσάνη και τραγουδήθηκε από τον «Sir» του ρεμπέτικου τραγουδιού, Γρηγόρη Μπηθικότση, κυκλοφορεί σε διάφορες εκδοχές. Μία από τις επικρατέστερες αναφέρει ότι ο διαβόητος «Σακαφλιάς» (σ.σ Χαρίλαος Χαραλάμπους) ήταν ένας νεαρός εγκληματία που δολοφονήθηκε στις φυλακές Τρικάλων με καλά ακονισμένο χερούλι τηγανιού από τον Αυλωνίτση, πρωτοπαλίκαρο του οποίου την «εγκληματική αξία» είχε παραβλέψει. Τα «δύο στενά» που αναφέρει ο Τσιτσάνης στο τραγούδι είναι οι διάδρομοι του προαυλίου της φυλακής. Η ιστορία του έγινε και κινηματογραφική ταινία.

«Meteorisimo»: «στα Τρίκαλα κάτι όμορφο μυρίζει»

Η αξιόλογη πρωτοβουλία του Επιμελητηρίου Τρικάλων, είναι ο γευστικός τρόπος παρουσίασης του πολιτισμού των Τρικάλων που προάγει την τοπική γαστρονομική κληρονομιά. Περιλαμβάνει και την μοναστηριακή κουζίνα των Μετεώρων ενώ στο δίκτυο, που συνεχώς διευρύνεται, εντάσσονται εστιατόρια, οινοποιεία και παντοπωλεία που πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές και φέρουν το συλλογικό πιστοποιημένο σήμα. Ενδεικτικά αναφέρουμε από συνταγές τον «πλαστό», την περίφημη πίτα που φτιάχνεται με καλαμποκάλευρο, την «σπάτουλα», σήμα κατατεθέν της τοπικής ζαχαροπλαστικής, με αφράτο σιροπιασμένο παντεσπάνι και απαλή κρέμα, και φυσικά το λουκάνικο Τρικάλων, το προϊόν που αναμένεται να πιστοποιηθεί ως ΠΓΕ, με χοιρινό κρέας, πράσο και ρίγανη από τον Κόζιακα.

Χαρακτηριστικά πιάτα τοπικής κουζίνας δοκιμάσαμε στον «Ίανθο» (Υψηλάντου 15-19, Τρίκαλα, Τηλ. 2431 073359) που σερβίρει εξαιρετικό λουκάνικο Τρικάλων, πλαστό, αρνάκι με πατάτες και τοπικό τσίπουρο. Επισκεφτήκαμε και το κομψό deli «Ζαρογιάννη» (Μιαούλη 16, Τρίκαλα, Τηλ: 2431039659) που επίσης φέρει τη σήμανση της δράσης, φιλοξενώντας όλα τα καλά στα ψυγεία και τα ράφια του με αρκετά τοπικά προϊόντα, τυροκομικά δικής τους παραγωγής, αλλαντικά, σάλτσες, λάδι, όσπρια και μαρμελάδες. Κάτω από την ομπρέλα του «meteorisimo» βρίσκεται και το ατμοσφαιρικό «Μετεώρων Πανόραμα» (Πατριάρχου Δημητρίου 54, Καλαμπάκα, Τηλ. 2432 078128), όπου δοκιμάσαμε ένα ειδικά για εμάς μενού με καλοφτιαγμένα μοναστηριακά πιάτα. Να σημειώσω ότι δίνουν μεγάλη έμφαση στην καλή πρώτη ύλη ενώ διαθέτουν και ψυγεία με κρέατα ξηρής ωρίμανσης από την φάρμα «Δήμου», που φιλοξενεί αρχέγονες φυλές ζώων.

«Έλα Μετέωρα»

Η μεγαλειώδης «λιθόπολις» με τους θεόρατους 1.000 και πλέον βράχους μεταξύ ουρανού και γης στο δυτικό τμήμα της θεσσαλικής γης αναγράφεται στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO ως ένα ιδιαίτερης πολιτιστικής σημασίας φυσικό αγαθό. Το ύψος των βράχων υπερβαίνει τα 400 μέτρα και η απόκοσμη ομορφιά του τοπίου δεν μπορεί να σε αφήσει ασυγκίνητο. Περνώντας από την Καλαμπάκα τις νυχτερινές ώρες βρεθήκαμε κυριολεκτικά στη σκιά των Βράχων και το θέαμα με τον βραδινό φωτισμό ήταν επιβλητικό. Κατά τη διάρκεια της μέρας, όσο πλησιάζαμε μέσα από την πυκνή βλάστηση στις τοποθεσίες που βρίσκονται ασκηταριά και μοναστήρια, το βλέμμα μονοπωλούσαν δύο και μόνο στοιχεία: η γυμνή πέτρα και ο ουρανός. Πολύς ουρανός! Μιλώντας με τους μοναχούς και τις μοναχές, αυτό που μάλλον θα διαπιστώσετε μεταξύ πολλών άλλων είναι ότι οι ασκητές ήταν έξοχοι αναρριχητές και με τη βοήθεια πασσάλων λάξευαν τους βράχους κι έφταναν στις πιο απρόσιτες κοιλότητες των βράχων που μετέτρεπαν σε «προσευχάδια», δηλαδή χώρους προσευχής. Σήμερα στην περιοχή σώζονται και λειτουργούν έξι μοναστήρια που έχουν οργανωμένες μοναστηριακές κοινότητες. Στην περιοχή μέσω του ιστότοπου Visitmeteora διοργανώνονται επισκέψεις σε μοναστήρια, πεζοπορίες και άλλες ενδιαφέρουσες δραστηριότητες.

Μάλιστα, όπως μάθαμε από ανθρώπους του Visitmeteora στο «Game of Thrones», επειδή δεν θα επιτρεπόταν στην παραγωγή να κάνουν γυρίσματα στα Μετέωρα, χρησιμοποίησαν φωτογραφική λήψη του τοπίου ως βάση για να διαμορφώσουν τον περιβάλλοντα χώρο του κάστρου στην κοιλάδα του «Eyrie».

Στις ρίζες των βράχων των Μετεώρων και στην αριστερή όχθη του Πηνειού ποταμού είναι χτισμένη η πόλη της Καλαμπάκας. Περπατήστε την και εξερευνήστε τα μαγαζιά της περιοχής. Εμείς σταματήσαμε στο κρεοπωλείο του Δημήτρη Αλιάγα (Ιωαννίνων 1, Καλαμπάκα, Τηλ: 2432022354) για να δοκιμάσουμε τα νόστιμα λουκάνικά του αλλά και τα προϊόντα της «Φάρμας Μετεώρων» του. Ο κος Δημήτρης είναι μερακλής και δεν κάνει εκπτώσεις στην ποιότητα της περιορισμένης παραγωγής του. Αρωματίζει μάλιστα την πολύ νόστιμη κρέμα του με βανίλια Μαδαγασκάρης. Πολύ ενδιαφέρουσα είναι και η περιήγηση στο Μουσείο Φυσικής ιστορίας και Μανιταριών που περιλαμβάνει μια πλούσια συλλογή πτηνών και θηλαστικών καθώς και ένα ολοκληρωμένο μουσείο μανιταριών, το πρώτο στο είδος του στην Ελλάδα.

Στα ορεινά των Τρικάλων

Ένα road trip στα ορεινά των Τρικάλων αποκαλύπτει μικρά καλά κρυμμένα αριστουργήματα της φύσης, πέτρινα γεφύρια και οικισμούς που δίνουν μαθήματα πραγματικής ευζωίας, μακριά από τους έντονους ρυθμούς των μεγαλουπόλεων. Ξεκινώντας από την Πύλη θα κάνετε μία στάση στο μονότοξο λίθινο γεφύρι, που απέχει περίπου 20 χλμ. από τα Τρίκαλα για να θαυμάσετε το μοναδικής ομορφιάς φυσικό τοπίο.

Θεωρείται έργο του Αγίου Βυσσαρίωνα και ενώνει τα βουνά Ίταμος και Κόζιακας ενώ εδώ θα βρείτε και δύο κυρίες που πουλούν την πραμάτεια τους με τοπικά βότανα καθημερινά για περισσότερα από 15 χρόνια. Τιμήστε τες όπως και όσο περισσότερους μπορείτε από τους μικρούς παραγωγούς που θα συναντήσετε στη διαδρομή σας, έχουν και εξαιρετικό μέλι. Συνεχίζοντας τις στάσεις στα γεφύρια δεν θα χορταίνετε να φωτογραφίζετε το επιβλητικό μήκους 26 μέτρων πέτρινο γεφύρι της Παλαιοκαρυάς με δύο τεχνητούς καταρράκτες εκ των οποίων ο ένας είναι ύψους δώδεκα μέτρων. Περνώντας τη γέφυρα Κονδύλη, προς τις πλαγιές του Κόζιακα, μετά από περίπου 14 χλμ. θα βρεθείτε στον φιλόξενο οικισμό της Ελάτης που είναι χτισμένος σε υψόμετρο 900 μέτρων και παρόλο που περιτριγυρίζεται από τις κορυφές του Ψηλού, της Αρκουδότρυπας και του Κόκκινου Βράχου, είναι προσβάσιμος όλο το χρόνο. Κάντε μια στάση για να απολαύσετε την πυκνή βλάστηση και το γραφικό τοπίο με τα πετρόχτιστα σπίτια, βολτάρετε στα μαγαζιά με τα τοπικά καλούδια και μείνετε λίγο παραπάνω για να δοκιμάσετε την τοπική κουζίνα σε κάποια από τις γύρω ταβέρνες. Το χειμώνα εδώ είναι θαυμάσια ενώ αν θέλετε να πάτε καλύτερα προετοιμασμένοι, εξερευνήστε στην ιστοσελίδα του Δήμου Πύλης τις αρκετές δραστηριότητες που προσφέρουν και επιλέξτε ποιες σας ταιριάζουν.

Συνεχίστε ανεβαίνοντας σε υψόμετρο 1.150 μέτρων και σε απόσταση 15 χλμ. από την Ελάτη, στο Περτούλι, ένα από τα παλαιότερα χωριά της Θεσσαλίας, που έχει χτιστεί αμφιθεατρικά στην πλαγιά του βουνού και περιβάλλεται από το ομώνυμο δάσος έκτασης 33.000 στρεμμάτων. Πανέμορφα σοκάκια, πέτρινα σπίτια και παραδοσιακοί ξενώνες συμπληρώνουν μία απόλυτα αυθεντική και συναρπαστική εκδοχή του τρικαλινού ορεινού τοπίου. Το χειμώνα θα κάνετε σπορ στο χιονοδρομικό κέντρο ενώ το καλοκαίρι ιππασία, τοξοβολία και πεζοπορία. Στις αρχές του καλοκαιριού, στα περτουλιώτικα λιβάδια ανταμώνουν οι Σαρακατσαναίοι της Ελλάδας και των Βαλκανίων και αναβιώνουν τον νομαδικό τρόπο ζωής των προγόνων τους. Ρωτήστε και αν τους συναντήσετε σίγουρα η εμπειρία θα είναι μοναδική.

Ευχαριστούμε το Επιμελητήριο Τρικάλων για την συμβολή του στην πραγματοποίηση του ταξιδιού.

Ελευθερία Βασιλειάδη

banner
banner