banner
banner

Άνω Πορόια Σερρών, όταν η ανάπλαση μιας πλατείας ανοίγει συζήτηση για την αρχιτεκτονική τοπίου 24/02/2021

Τα όμορφα ορεινά χωριά είναι χωμένα μέσ’ στο πράσινο. Νερά κυλούν από παντού. Βρύσες και ρυάκια δροσίζουν το σύμπαν τους. Τα όμορφα χωριά καταφέρνουν και κρατούν ένα νήμα γερό που τα συνδέει με την ιστορία τους. Ακόμη και αν δεν στάθηκαν όλα τυχερά, ώστε να κηρυχθούν διατηρητέα, με στόχο κάθε νέο κεφάλαιο της ζωής τους να έχει μια δομική και οργανική συνέχεια με το προηγούμενο, καταφέρνουν και αρθρώνουν τουλάχιστον μια ολοκληρωμένη ιστορία. Λίγες κόκκινες στέγες, ένα άθικτο καλντερίμι, ένα προπολεμικό καφενείο, ένα σαχνισί που κλέβει ήλιο, μια παλιά πόρτα που οδηγεί σ’ ένα υπόγειο νερόμυλο. Και κυρίως μια όμορφη πλατεία.

banner

Μιλάμε για την πλατεία των Άνω Ποροϊων στις πλαγιές του Μπέλλες, στα βόρεια του Νομού Σερρών, στην Κερκίνη, ένα χωριό, στο οποίο έχουμε αναφερθεί αρκετές φορές εδώ μέσα από το Αθηνόραμα. Σημείο συνάντησης, τοπόσημο της περιοχής, η πλατεία με τα περίφημα πλατάνια, τα τρεχούμενα νερά, τους φιλόξενους κατοίκους. Πριν από λίγο καιρό, έφτασε στα αυτιά μας, ότι σχεδιάζεται η ανάπλαση της πλατείας - έμβλημα. Μιλώντας με κατοίκους της περιοχής, αλλά και με ανθρώπους που έχουν μαγαζιά στην πλατεία, μας γίνεται αμέσως σαφές, ότι οι όποιες αλλαγές θα πρέπει να είναι προσεκτικές, με σεβασμό στην ιστορία της πλατείας και στη φύση.

Ο πρόεδρος του χωριού, ο Νίκος Πετρακόπουλος, με τον οποίο μιλήσαμε, μας δήλωσε, τη διάθεσή του «να προσφέρει κάτι καινούργιο στο χωριό» ενώ δεν έχασε την ευκαιρία να σημειώσει ότι οι «όποιες αλλαγές θα προχωρήσουν μετά από συζήτηση και αφού ενημερωθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι, καθώς ακόμη βρισκόμαστε σε πολύ αρχικό στάδιο». Σε επικοινωνία για το ίδιο θέμα με το γραφείο του δημάρχου Σιντικής κ. Φώτη Δομουχτσίδη, συνεργάτης του μας ενημέρωσε ότι η «φάση είναι πρώιμη» και «αναμένονται οι εισηγήσεις των τοπικών φορέων» για τη λήψη των τελικών αποφάσεων και του είδους της ανάπλασης.

banner

Τι χρειάζεται μια πλατεία για να είναι όμορφη;

Κατ’ αρχήν ίσκιο. Βαθύ, δροσερό, ιδανικά από πλατάνια. Τρεχούμενο νερό, να ακούς τον ήχο του και να σκέφτεσαι ότι η ζωή κυλά, οι στεναχώριες φεύγουν και το καινούργιο που έρχεται είναι καθάριο και γεμάτο ορμή. Και βέβαια, σημεία για να καθίσουν τα πιτσιρίκια, οι έφηβοι, οι ηλικιωμένοι και να λύσουν όλα τα σοβαρά ζητήματα που απασχολούν τον πλανήτη. Είναι ωραίο μια πλατεία να έχει και τα καφενεδάκια της με τους μερακλίδικους ελληνικούς. Να έχει και τα μοδάτα τα καφέ της, αλλά και το ζαχαροπλαστείο της για να γλυκαθείς, το μπακάλικο να πάρεις τα χρειαζούμενα, το κομμωτήριο να βγεις φρέσκος και αρωματισμένος. Και η πλατεία των Άνω Ποροΐων, τα έχει όλα αυτά και ακόμη περισσότερα.

Εκεί στις αρχές της δεκαετίας του ’80, του κληρώθηκε αυτού του χωριού μια σπάνια τύχη. Ανέλαβε να φτιάξει την πλατεία του η υπηρεσία του στρατοπέδου που βρισκόταν μέσα στην καρδιά του, όπου υπηρετούσε τη θητεία του ο αρχιτέκτονας τοπίου Χάρης Ροΐδης. Ένας άνθρωπος που σπούδασε αρχικά στη Γεωπονική, γιατί αγαπούσε με πάθος την φύση και μετά συνέχισε τις σπουδές στην αρχιτεκτονική τοπίου έχοντας συνιδρύσει τον Πανελλήνιο Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Τοπίου (PHALA) και έχοντας υπογράψει κάποια από το σπουδαιότερα σχετικά έργα στην Ελλάδα. Γιατί πίστευε ότι η αρχιτεκτονική μπορεί και πρέπει να ομορφαίνει τη ζωή των ανθρώπων. Ήθελε να φτιάχνει πλατείες που οι άνθρωποι τις ζουν, συναντιούνται, μιλάνε και γλεντάνε. Και τα έφτιαξε όλα όπως έπρεπε. Με φυσικά υλικά, αρμονικές ισορροπίες, αίσθηση του μέτρου. Ένα έργο, φυσική συνέχεια του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο είναι τοποθετημένο, το οποίο εκτελεί εκτελεί την αποστολή του εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Να ομορφαίνει τον τόπο, να γίνεται σημείο συνάντησης των ντόπιων και να καλωσορίζει με τον καλύτερο τρόπο τους επισκέπτες.

Μιλώντας με τον Χάρη Ροΐδη με αφορμή την ανάπλαση, εξέφρασε την ικανοποίησή του που το κοινό χρησιμοποιεί και είναι ικανοποιημένο με το έργο που σχεδίασε καθώς «αυτό αποτελεί την μεγαλύτερη χαρά». Σχετικά με το ενδεχόμενο αλλαγών, επισήμανε ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις των ανθρώπων που χρησιμοποιούν την πλατεία, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί γενικότερα, ότι πρέπει να δίνουμε σημασία και σε άλλες γειτονιές, πέρα από τις κεντρικές πλατείες. «Πλέον είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίο, να προχωρούμε σε αναπλάσεις σε επιμέρους γειτονιές, δημιουργώντας κύτταρα ανάπτυξης του αστικού τοπίου».

Ελπίζουμε ότι όποια αλλαγή τεθεί στο τραπέζι θα λάβει υπόψη της την αρχιτεκτονική αυτή κληρονομιά και θα συζητηθεί αναλόγως.

Από τον Δημήτρη Σταθόπουλο