Νέες κυκλοφορίες στο βιβλίο που μας ταξιδεύουν 02/01/2021

Η ιδέα ήρθε στην πρώτη καραντίνα του Μαρτίου, όταν εκείνο το ξαφνικό κλείσιμο εντός των τειχών δημιούργησε αμέσως την ανάγκη για δραστηριότητες που θα μας έκαναν να αισθανόμαστε όμορφα στο σπίτι. Και καθώς η ζωή των περισσότερων μετράει εργατοώρες μπροστά στην οθόνη η... στροφή του βλέμματος προς τα γεμάτια αδιάβαστους τίτλους ράφια της βιβλιοθήκης ακολούθησε ως ανάγκη επιτακτική και δεόντως ανακουφιστική. Σαν γιατρικό. Απόδειξη το αίτημα για ανοιχτά βιβλιοπωλεία της δεύτερης καραντίνας, αλλά και το γεγονός ότι τα βιβλιοπωλεία πράγματι άνοιξαν.

banner

Κάπου εδώ, όμως, η ανάγκη για διάβασμα συναντάει και μια άλλη διαχρονική ανάγκη, αλλά και αγαπημένη συνήθεια πολλών εξ ημών• το ταξίδι. Το ταξίδι που, στο τελείωμα της πιο παράδοξης χρονιάς που έχει να θυμάται η γενιά μας, γίνεται νοερά και για όσο καιρό χρειαστεί -μέχρι να τελειώσει αυτή η παγκόσμια περιπέτεια-, περιορίζεται στο χαρτί, κλείνεται στις σελίδες παλιών και καινούργιων βιβλίων, παραμένει στις ήδη καταρτισμένες λίστες μέχρι να ανάψει και πάλι το πράσινο φως.

Με τις παραπάνω σκέψεις, ξεσκονίσαμε τους νέους τίτλους των ελληνικών εκδόσεων και αναζητήσαμε βιβλία που θα μας ταξιδέψουν το επόμενο διάστημα και μέχρι να βγούμε ξανά στους δρόμους του κόσμου με διάθεση για εξερεύνηση και ασφάλεια.

banner

Parlez-vous français?

Κάπως έτσι μπαίνουμε σε «Ένα διαμέρισμα στο Παρίσι» (Guillaume Musso, μτφρ. Γιώργος Ξενάριος, Κλειδάριθμος), αναζητώντας τη λύση του μυστηρίου τριών χαμένων έργων ζωγραφικής• μια αναζήτηση που ξεκινάει από την Πόλη του Φωτός και συνεχίζεται σε Μαδρίτη και Νέα Υόρκη, ενώ δεν λείπει και μια εσάνς από Κυκλάδες. Το Παρίσι, όμως, δίνει επίσης το παρών, καθώς η Αμερικανίδα ερευνήτρια Χάνα και ο Μαροκινός Τάρεκ κινούνται στους δρόμους και τα προάστιά του ανάμεσα στο σήμερα και τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο από τον δεξιοτέχνη σύγχρονο βρετανό συγγραφέα Sebastian Faulks στην «Ηχώ του Παρισιού» (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ, Κλειδάριθμος).

Και η παρισινή περιπλάνηση από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος συνεχίζεται: Στο γύρισμα του 20ου αιώνα, ο Πάμπλο Πικάσο «άφηνε τα ευωδιαστά μονοπάτια των Κήπων του Λουξεμβούργου (...) για έναν τούρκικο καφέ και πιάτα με σιροπιαστά γλυκά πασπαλισμένα με φιστίκια στο χρώμα του νεφρίτη», σε μια χορταστική μυθιστορηματική βιογραφία που φέρει τον τίτλο «Η Μπλε Περίοδος» και την υπογραφή του συγγραφέα και δημοσιογράφου Luke Jerod Kummer (μτφρ. Αλέξης Καλοφωλιάς). Και καθώς οι αναφορές στη γαλλική πρωτεύουσα είναι πλέον αρκετές, παραμενουμε για λίγο ακόμα στη χώρα, μεταφερόμαστε μάλιστα ελαφρώς βορειότερα, καθώς πριν από λίγο καιρό μεταφράστηκε από τον Γιάννη Στεφάνου για τις εκδόσεις Νήσος η σπουδαία αυτοβιογραφική ανάλυση του βραβευμένου καθηγητή κοινωνιολογίας Didier Eribon «Επιστροφή στη Ρενς».

Πρόκειται για μια προσωπική αφήγηση του συγγραφέα, καθώς επιστρέφει στη γενέτειρά του μετά από τριάντα χρόνια και μελετά τον κόσμο των παιδικών του χρόνων, ήτοι τον κόσμο της εργατικής τάξης, το σχολικό σύστημα, την κατασκευή των ταυτοτήτων, την ομοφοβία και τον ρατσισμό. Πρόκειται, επίσης, για το έργο εκείνο που επηρέασε τον πολύ νεότερο συγγραφέα Edouard Louis («Να τελειώνουμε με τον Εντύ Μπελγκέλ», μτφρ. Μιχάλης Αρβανίτης, Αντίποδες), ο οποίος και αναφέρεται στα πρώτα χρόνια της ζωής του στα 90s σε μια άλλη επαρχιακή πόλη της Βόρειας Γαλλίας – με τα ίδια χαρακτηριστικά. Και τα δυο βιβλία αξίζει να διαβαστούν για ένα ταξίδι στην «άλλη» Γαλλία, πίσω από τη βιτρίνα του διαχρονικά γοητευτικού Παρισιού ή του πάντοτε μαγευτικού Γαλλικού Νότου.

Απ' την Παραγουάη στη Λευκάδα

Τι παιχνίδια μπορεί να παίζει ο χρόνος στη ζωή ενός ανθρώπου και πού τελικά είναι κρυμμένη η ευτυχία; Από την Καρδίτσα στην Παραγουάη βρέθηκε ο Γαβριήλ, χτυπημένος από την οικονομική κρίση• σε τόπους άγνωστους, μακρινούς μα και φιλόξενους, διαβιώντας μια πάραλληλη ιστορία με έναν μακρινό πρόγονό του που τρεις αιώνες πριν ταξίδεψε από την Πίνδο στα ίδια ετούτα μέρη της Λατινικής Αμερικής. Ένα νήμα που δημιούργησε ο συγγραφέας Μιχάλης Μοδινός, χαρίζοντας στους αναγνώστες του εικόνες εξωτικές - σύγχρονές και αλλοτινές-, και θυμίζοντας σε όλους ότι ο άνθρωπος είναι πάνω απ' όλα ένας ταξιδιώτης της ζωής («Παραγουάη», Καστανιώτης).

Και αν για κάποιους η ευτυχία βρίσκεται στην άλλη άκρη της γης, για άλλους η επιστροφή στις ρίζες είναι πηγή έμπνευσης και μια αφορμή για έρευνα και δημιουργία. Εδώ συναντούμε τον δημοσιογράφο (και ποιητή και στιχουργό) Ηλία Γεωργάκη, ο οποίος ετοίμασε και παραδίδει στους πανταχού Λευκαδίτες, αλλά και σε όλους όσοι αγαπούν το καταπράσινο νησί του Ιονίου ένα οδοιπορικό που τα έχει όλα: ιστορία, τέχνη, αρχιτεκτονική, παραδοσιακά προϊόντα, ήθη και έθιμα, ιστορίες ντόπιων, γνωριμία με το λευκαδίτικο γλωσσικό ιδίωμα, ακόμα και παρατσούκλια από την πόλη της Λευκάδας! «Φοβάσαι το αντίκρυσμα της Λευκάδας, το χώμα της, το νερό, τον αγέρα, τα βουνά, τη θάλασσα, τον ελαιώνα. Όλα όσα αγίασε η ποίηση και τάκαμε πνεύμα, αιωνιότητα...», έγραφε κάποτε ο Ηλίας Βενέζης και διαβάζουμε στο έργο ζωής «Η δική μου Λευκάδα» του Ηλία Γεωργάκη από τις εκδόσεις Fagotto Books.

Με άρωμα ανατολής

Και αν φέτος η Πόλη μοιάζει πιο μακριά από ποτέ, ο Γιάννης Ξανθούλης και οι εκδόσεις Διόπτρα ετοίμασαν μια νέα έκδοση-εκδοχή του έργου «Κωνσταντινούπολη - Των ασεβών μου φόβων», η οποία περιλαμβάνει τόσο το αρχικό κείμενο όσο και τη συνέχειά του. Ο αγαπημένος συγγραφέας περπατά στα απόκρυφα σοκάκια και στις μεγάλες λεωφόρους της Πόλης, στους μπαχτσέδες και στις όχθες του Κεράτιου και του Βοσπόρου, μας ξεναγεί σε κάθε γωνιά της, που -όπως λέει ο ίδιος- τον φορτίζει σταθερά με ανίατη νοσταλγία.

Από την Κωνσταντινούπολη, όμως, ξεκινάει και η Σμαράγδα στα τέλη του 1874 για να φτάσει στη Σύμη και να συνεχίσει έπειτα για τη Ρόδο, όπου θα εισβάλει στην ανδροκρατούμενη επιχειρηματική κοινότητα του νησιού με το άρωμά της, τον Ροδανθό. Το νέο μυθιστόρημα της Σόφης Θεοδωρίδου δεν είναι άλλο από την ιστορία μιας οικογένειας από τα τέλη του 19ου αιώνα και μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα• ένα ταξίδι στα μακρινά Δωδεκάνησα και την ιστορία τους («Ροδανθός», Ψυχογιός). Μένοντας στις εκδόσεις Ψυχογιός, αλλά και στην Ελλάδα των τελών του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου, ανεβαίνουμε στην Ξάνθη για μια γνωριμία με την Κεραστώ, την «Ράφτρα» και το παραμύθι που έγραψε για... χάρη της η Αργυρώ Μαργαρίτη.

«Στη μαγική πόλη της Ξάνθης, σπουδαίες μοδίστρες με ασημένιες δαχτυλήθρες ντύναν τις Θράσσες με την τελευταία λέξη της μόδας. Κι ολόγυρα καπνοχώραφα με το χρυσόφυλλο φυτό που γέμιζε παράδες τους καπνέμπορους. Αρχοντικά με ζωγραφισμένα ταβάνια, το βουνό με τους θρύλους… Θα μπορούσε να είναι όμορφη η ζωή, αν δε σπέρνανε φωτιά οι κομιτατζήδες. Στα πλούσια αρχοντόσπιτα, στα ταπεινά πετρόχτιστα του Σαμακώβ, σε ένα παράξενο μοναστήρι, ράβουν και ξηλώνουν τη ζωή τους τα πρόσωπα αυτής της ιστορίας» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Από την Κική Βασσάλου