Το μετέωρο βήμα του ελληνικού τουρισμού: Tι δείχνει η μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ για τον κορονοϊό 10/04/2020

Μία πρωτόγνωρη παγκόσμια υγειονομική κρίση, που απλώνει τα δίχτυα της σε όλα τις εκφάνσεις της καθημερινότητας αλλά και της επιχειρηματικής ζωής, τείνει να αφανίσει τον παγκόσμιο τουρισμό, προτάσσοντας το αίσθημα της αυτοσυντήρησης και της απεμπλοκής. Οι τουριστικές επιχειρήσεις από την πλευρά τους, προσπαθούν να δουν την επόμενη ημέρα και να δημιουργήσουν τις συνθήκες ώστε με την πρώτη ανάσα να καταφέρουν να περιορίσουν όσο το δυνατόν τις απώλειες. Ο τουρισμός εξάλλου, ως ένας από τους πλέον ευαίσθητους τομείς της οικονομίας επλήγη με μεγάλη ταχύτητα και ένταση. Σε αυτό το πλαίσιο, το ΙΝΣΕΤΕ, δημοσίευσε μελέτη του με τίτλο, «H πανδημία του COVID-19 και ο ελληνικός τουρισμός», κάνοντας μία προσπάθεια να αξιολογήσει τους παράγοντες που επηρεάζουν την πορεία του τουρισμού και δεδομένα για τις δέκα κυριότερες αγορές της Ελλάδας - βάσει της συμβολής τους στα τουριστικά έσοδα της χώρας - από τις οποίες προέρχονται περίπου τα 2/3 των εσόδων. Ανάμεσα στα κυριότερα συμπεράσματα συγκαταλέγεται ο περιορισμός της πανδημίας σε άμεση εξάρτηση με την επιστροφή του αισθήματος ασφάλειας στους πολίτες και της διάθεσης τους να ταξιδέψουν.


Επίσης, κρίσιμο ρόλο έχουν η άρση των ταξιδιωτικών περιορισμών και η αποκατάσταση των αεροπορικών συνδέσεων, τόσο στον εξερχόμενο τουρισμό από τις χώρες – αγορές μας, όσο και στον εισερχόμενο τουρισμό στην Ελλάδα. Οι τυχόν χρεωκοπίες που εντωμεταξύ θα έχουν επέλθει στην αλυσίδα παραγωγής της ταξιδιωτικής εμπειρίας (αεροπορικές εταιρείες, touroperators, ξενοδοχεία κλπ.) καθώς και η ταχύτητα αποκατάστασης της αλυσίδας αυτής, θα διαδραματίσουν επίσης σημαντικό ρόλο. Η συγκριτική εικόνα που θα έχει δημιουργήσει η κάθε χώρα σχετικά με τον τρόπο που αντιμετώπισε την πανδημία, ιδιαίτερα ως προς το πόσο ασφαλείς θα αισθάνονται οι επισκέπτες, είναι ένας επιπλέον σημαντικός παράγοντας.

Βασικά Συμπεράσματα

Αν προσπαθήσουμε να κωδικοποιήσουμε τα συμπεράσματα της μελέτης, εξάγουμε τα παρακάτω χρήσιμα σημεία.

Η ανάκαμψη που θα έρθει στον παγκόσμιο τουρισμό δεν θα είναι ισοκατανεμημένη ούτε γεωγραφικά ούτε μεταξύ των διαφόρων κλάδων του τομέα.

Η διάρκεια της κρίσης δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί με ακρίβεια καθώς πρόκειται για μία κρίση πρωτόγνωρη που δεν επιτρέπει συγκριτική ανάλυση με παρελθούσες καταστάσεις.

Με βάση την μέχρι στιγμής εξέλιξη της πανδημίας στην Ελλάδα η χώρα μας έχει ενδεχομένως τη δυνατότητα να βελτιώσει την συγκριτική της θέση και να ανακάμψει πιό γρήγορα από άλλες αγορές. Από την άλλη πλευρά, πολλά θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη της υγειονομικής και οικονομικής κατάστασης του πληθυσμού στις ίδιες τις κύριες αγορές μας.

Η μεγάλη διασπορά της πελατειακής βάσης του ελληνικού τουρισμού αποτελεί στην παρούσα φάση ένα συγκριτικό πλεονέκτημα, γιατί δίνει τη δυνατότητα να αντληθεί εισερχόμενος τουρισμός από διάφορες αγορές ενόσω αυτές επανακάμπτουν.

Η διαφαινόμενη ανάκαμψη της Ασίας και ιδιαίτερα της Κίνας, πριν από τις παραδοσιακές μας αγορές δημιουργεί τη δυνατότητα για περαιτέρω διείσδυση στις αγορές αυτές.

Επίσης, αν επιβεβαιωθεί η διάθεση των πολιτών να ταξιδέψουν μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες, θα μπορούσε να αναμένεται συγκριτικά υψηλότερη ζήτησης για ταξιδιωτικές υπηρεσίες το 4ο τρίμηνο φέτος και πιθανά το Σεπτέμβριο.

Η αντιμετώπιση της νόσου

Βασική προϋπόθεση για όλα τα παραπάνω είναι να έχει αντιμετωπιστεί η νόσος από ιατρικης πλευράς και έως τότε να μην έχει πληγεί ο παραγωγικός ιστός της τουριστικής δραστηριότητας από την παράταση της πανδημίας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για τον λόγο αυτό, η διατήρηση του παραγωγικού ιστού, των επιχειρήσεων και την εργασίας, της ευρύτερης οικονομίας μέχρι την εξομάλυνση της κρίσης, πρέπει να αποτελεί κύριο μέλημα των πολιτικών που θα επιλεχθούν. Η δομή και η έκταση των αποφάσεων οικονομικής πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποτελεί κρισιμότατο παράγοντα συμβολής προς αυτή την κατεύθυνση. Η τελευταία σύγκλιση απόψεων που υπήρξε στο eurogroup, και η αποδέσμευση 540 δις ευρώ με στόχο την αποκλιμάκωση των επιπτώσεων της πανδημίας αλλά και επιπρόσθετα μέτρα οικονομικής φύσης, που αναμένεται να λάβουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα βοηθήσουν ώστε τα παραπάνω σενάρια να αποδειχθούν αληθινά.