Το φαινόμενο Airbnb: sharing economy ή business as usual; 25/10/2018

Πριν από λίγες ημέρες, περπατώντας στη γειτονιά μου στο Ιστορικό Κέντρο, είδα ένα ενοικιαστήριο! Κοντοστάθηκα να το χαζέψω παρότι δεν ενδιαφέρομαι να νοικιάσω σπίτι. Μαζί μου είχαν κοντοσταθεί άλλα 3-4 άτομα, ένα από τα οποία το φωτογράφισε κιόλας, φαντάζομαι για να το ποστάρει στο Ιnstagram σαν είδος προς εξαφάνιση. Λίγη ώρα νωρίτερα είχα κρατήσει κι εγώ ως ενθύμιο ένα flyer που είχαν τοποθετήσει στο αυτοκίνητό μου, αντιστεκόμενη στην αντανακλαστική κίνηση να το τσαλακώσω εξαιτίας της έντασης με την οποία... φώναζε: «Ζητούνται ακίνητα στο κέντρο ΑΜΕΣΑ, ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΤΑ!»

Δεν με εκπλήσσει λοιπόν καθόλου που η λέξη «ρύθμιση» κυριάρχησε στην ημερίδα «Δια-μοιράζοντας την τουριστική ανάπτυξη», που διοργάνωσε ο Δήμος Αθηναίων την Τρίτη 25 Οκτωβρίου στο Σεράφειο στο Ρουφ, παρουσία δημάρχων και υπευθύνων τουρισμού ελληνικών και διεθνών πόλεων αλλά και αρμόδιων φορέων –φορολογικών, ξενοδοχειακών–, πλατφορμών και συλλόγων όσων δραστηριοποιούνται στο χώρο της λεγόμενης οικονομίας του διαμοιρασμού (sharing economy). Οι τουριστικοί προορισμοί καλούνται να ανταποκριθούν στις προκλήσεις που δημιουργεί το φαινόμενο διεθνώς και, όπως δείχνει η διεθνής εμπειρία, το κλειδί βρίσκεται στο πώς οι φορείς θα ρυθμίσουν το φαινόμενο σε συνεργασία με τις σχετικές πλατφόρμες, αφού οι προσπάθειες απαγόρευσης δεν φαίνεται να αποτελούν λύση, όπως συνέβη στην περίπτωση του Βερολίνου, που αναγκάστηκε να επανεξετάσει την προ ολίγων ετών σχετική πολιτική του.

Δείγμα καλής πρακτικής αποτελεί η περίπτωση της Φλωρεντίας, όπου, όπως μας είπε ο δήμαρχος Ντάριο Ναρντέλα, εισπράττονται δημοτικά τέλη € 3 για κάθε κράτηση μέσω του site της Airbnb κι εξετάζεται αντίστοιχη συνεργασία με άλλες μεγάλες πλατφόρμες. Παράλληλα ο δήμος δημιουργεί υποδομές που θα βελτιώσουν την αυξημένη κίνηση (π.χ. το 50% των κατοίκων της δήλωσε συμμετοχή στο νέο σύστημα bike sharing!) χωρίς να επιβαρύνουν το περιβάλλον. Προχωρά επίσης σε κινήσεις που επιδοτούν τα νέα ζευγάρια τα οποία θέλουν να ζήσουν στο κέντρο της πόλης ή κινήσεις που στοχεύουν σε πιο ποιοτικό (αντί για αριθμητικά περισσότερο) τουρισμό, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα υψηλότερου εισοδήματος, αλλά π.χ. φοιτητές ή νέους εργαζόμενους που θα βοηθήσουν στην ήπια ανάπτυξη της πόλης.

Ο έλεγχος του ποσοστού των κατοικιών που μπορούν να δοθούν για βραχυπρόθεση μίσθωση σε συγκεκριμένες κεντρικές γειτονιές της πόλης, για να αποφευχθεί η μετατροπή τους σε theme parks, η τόνωση υποβαθμισμένων γειτονιών ή ακόμη και χωριών στα πρόθυρα της ερήμωσης, η καταγραφή των ακινήτων που ενοικιάζονται μέσω της παραχώρησης data από τις πλατφόρμες προς τους δήμους, ο διαχωρισμός ανάμεσα στους ιδιοκτήτες που νοικιάζουν προσωρινά το σπίτι τους και στους επαγγελματίες που διαχειρίζονται πολλαπλές κρατήσεις είναι μερικές από τις πολιτικές που χρησιμοποιούν πόλεις ανά τον κόσμο προσπαθώντας να ελέγξουν το φαινόμενο, ενισχύοντας την οικονομία τους χωρίς να βλάπτουν την τουριστική οικολογία και τη ζωή των κατοίκων.

Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο επίτροπος Κοινωνικής Οικονομίας και Τοπικής Ανάπτυξης του Δήμου Βαρκελώνης Άλβαρο Πόρο, πρέπει να ορίσουμε τι σημαίνει οικονομία του διαμοιρασμού, κάτι που υπονοεί το μοίρασμα ανάμεσα σε άτομα και όχι τη σχέση επιχειρηματία και πελάτη, διαφορετικά έχουμε business as usual. Διότι άλλο είναι οι πλατφόρμες τύπου peerby.nl, όπου οι κάτοικοι μιας γειτονιάς στην Ολλανδία δανείζουν καθημερινά αντικείμενα που μπορεί να χρειαστεί κάποιος ή ακόμη και η ενοικίαση ενός σπιτιού που διαφορετικά δεν θα μπορούσες να συντηρήσεις μέσα από πλατφόρμες βραχυπρόθεσης ενοικίασης, και άλλο τα ghost hotels που έχουν βρει έδαφος ανάπτυξης μέσω από σχετικές πλατφόρμες χωρίς να φορολογούνται ή να τηρούν τους κανόνες που επιβάλλονται στα οργανωμένα ξενοδοχεία.

Δέσποινα Ζευκιλή