ΟΛΥΜΠΙΑ 11/03/2004

η παγκοσμιοποίηση της φλόγας

η παγκοσμιοποίηση της φλόγας

Τα μάτια όλου του κόσμου τη φετινή χρονιά είναι στραμμένα -και δικαίως- στην Αρχαία Ολυμπία, τον τόπο που γέννησε τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Η τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας την 25η Μαρτίου μας φέρνει για άλλη μία φορά στον ιερό χώρο.

Λαμπρότερη από κάθε άλλη χρονιά θα είναι η τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας, η οποία θα ξεκινήσει από την Ολυμπία ένα μακρύ ταξίδι σε όλη την υφήλιο για να καταλήξει τον Αύγουστο στην Αθήνα. Πέρα όμως από την επιπλέον συγκίνηση που προσδίδει η φετινή συγκυρία, ο αρχαιολογικός χώρος της Ολυμπίας, απλωμένος σε μια προνομιακή τοποθεσία ήρεμης μεσογειακής ομορφιάς, στους πρόποδες του κατάφυτου λόφου του Κρονίου, ανάμεσα στους ποταμούς Αλφειό και Κλαδέο, είναι ούτως ή άλλως ένας από τους σημαντικότερους και ομορφότερους στην Ελλάδα. Εδώ η φύση και η ιστορία συνυπάρχουν σε απόλυτη αρμονία. Το τοπίο σε υποβάλλει, η ιστορία σε ακολουθεί σε κάθε βήμα, η φύση σε χαλαρώνει. Δεν ξέρω αν υπάρχουν Έλληνες που δεν έχουν επισκεφθεί ακόμα αυτό τον τόπο. Αν όμως υπάρχουν, φέτος θα τους δοθούν πολλές ευκαιρίες να το πράξουν -και μία από αυτές είναι και η τελετή αφής της φλόγας. Η περασμένη χρονιά βρήκε την Ολυμπία σε μεταβατική φάση, με το Αρχαιολογικό Μουσείο κλειστό για ανακαίνιση και το νέο Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων στα σκαριά. Ταυτόχρονα έγιναν πολλά έργα αναμόρφωσης, συντήρησης και ανάδειξης όλου του ιερού άλσους. Σύμφωνα λοιπόν με τις δηλώσεις των υπευθύνων, την 25η Μαρτίου θα είναι πανέτοιμα και τα δύο μουσεία. Το μεν Αρχαιολογικό Μουσείο βρίσκεται απέναντι από τον αρχαιολογικό χώρο και φιλοξενεί τα ευρήματα από τις ανασκαφές του ιερού. Από τα σημαντικότερα εκθέματά του είναι σίγουρα η Νίκη του Παιωνίου, ο Ερμής του Πραξιτέλους, ένα από τα πιο γνωστά έργα της αρχαίας γλυπτικής, και το σύμπλεγμα του Δία με τον Γανυμήδη. Όσο για το Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων, στεγάζεται στο παλιό αρχαιολογικό μουσείο, ένα υπέροχο νεοκλασικό κτίριο που είχε αχρηστευθεί από τους σεισμούς του 1954 και τώρα αποκαθίσταται. Οι επισκέπτες, μέσα από δώδεκα εκθεσιακές ενότητες, θα ενημερωθούν για την προϊστορία του αθλητισμού, τη γέννηση των Ολυμπιακών Αγώνων, το μυθολογικό τους υπόβαθρο, τον τρόπο οργάνωσής τους, την προετοιμασία των αθλητών που μετείχαν σε αυτούς, τους ολυμπιονίκες, τους θεατές, αλλά και τις προσωπικότητες που συνδέθηκαν με την ιστορία των αγώνων. Επιπλέον, ήδη έχουν ολοκληρωθεί αρκετά από τα έργα αναβάθμισης του αρχαιολογικού χώρου (συντήρηση ψηφιδωτών δαπέδων, στρώσιμο με χαλίκι αρχαιολογικών διαδρομών, ένα γεφυράκι πάνω από τον Κλαδέο που συνδέει τον αρχαιολογικό χώρο με τη σύγχρονη πόλη της Ολυμπίας). Επιτέλους, ήταν καιρός!

Η τελετή αφής - η διαδρομή της Φλόγας

Η εκδήλωση θα ξεκινήσει στις 12 το μεσημέρι της 25ης Μαρτίου, ημερομηνία αναβίωσης των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων το 1896. Από το Ναό της Ήρας, οι ιέρειες θα μεταφέρουν το φως με πομπή στο στάδιο. Πρωθιέρεια είναι η ηθοποιός Θάλεια Προκοπίου, ενώ η χορογραφία είναι της Μαρίας Χορς, η οποία υπήρξε πρωθιέρεια στην πρώτη τελετή αφής που έγινε το 1936.
Ο πρώτος λαμπαδηδρόμος που θα παραλάβει τη φλόγα από τα χέρια της πρωθιέρειας είναι ο Κώστας Γκατσιούδης. Από εκεί η φλόγα θα μεταβεί στην αρχαία Ήλιδα και τον Πύργο για να καταλήξει το βράδυ της 25ης Μαρτίου στην Ανδρίτσαινα. Την επόμενη μέρα θα ξεκινήσει ένα ταξίδι έξι ημερών στην Πελοπόννησο και τα νησιά του Αργοσαρωνικού για να καταλήξει στο Παναθηναϊκό Στάδιο, όπου και θα παραμείνει μέχρι και τις 4 Ιουνίου. Τότε θα ξεκινήσει το πρώτο πραγματικό παγκόσμιο ταξίδι της, το οποίο θα καλύψει σε 35 ημέρες 33 πόλεις στις 5 ηπείρους. Θα επιστρέψει στην Ελλάδα στις 9 Ιουλίου, στο Ηράκλειο της Κρήτης, απ' όπου θα ξεκινήσει το δεύτερο σκέλος της διαδρομής της σε όλη την Ελλάδα (ένα ταξίδι 43 ημερών) για να καταλήξει στο Ολυμπιακό Στάδιο. Σε κάθε προορισμό θα πραγματοποιούνται τελετές που θα συνοδεύονται και με πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Αυτό το ξέρατε;

  • Οι Ολυμπιακοί Αγώνες γεννήθηκαν το 776 π.Χ. και καταργήθηκαν το 393 μ.Χ.
  • Υπάρχουν πολλοί μύθοι που σχετίζονται με την ίδρυση των Ολυμπιακών Αγώνων. Ένας αναφέρει ότι στην πεδιάδα του Αλφειού αγωνίστηκαν για πρώτη φορά στα αθλήματα οι ολύμπιοι θεοί, ενώ ένας άλλος υποστηρίζει ότι τους αγώνες ίδρυσε ο μυθικός βασιλιάς Πέλοπας σε ανάμνηση της αρματοδρομίας κατά την οποία νίκησε το βασιλιά Οινόμαο. Σύμφωνα με αρκετούς μύθους εξάλλου, ο Ηρακλής φέρεται να έχει ρυθμίσει μια σειρά από λεπτομέρειες σχετικές με την τέλεση των αγώνων και καθιέρωσε ως έπαθλο το στεφάνι από αγριελιά, το οποίο ο ίδιος φύτεψε στο ιερό άλσος.
  • Στους Αγώνες έπαιρναν μέρος μόνο ελληνικής καταγωγής ελεύθεροι πολίτες που δεν είχαν διαπράξει καμιά ιεροσυλία. Όταν οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την Ελλάδα, άρχισαν να συμμετέχουν κι εκείνοι θεωρώντας ότι έχουν κοινή με τους κατακτηθέντες καταγωγή.
  • Κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων επικρατούσε η Ιερή Εκεχειρία, σταματούσαν δηλαδή οι πολεμικές συγκρούσεις, αλλά και οι εκτελέσεις καταδίκων. Το μέτρο διατηρήθηκε με ελάχιστες εξαιρέσεις σε όλη την ιστορία τους.
  • Τους αγώνες μπορούσαν να παρακολουθούν και δούλοι και βάρβαροι (όσοι δηλαδή δεν ήταν Έλληνες), αλλά όχι γυναίκες. Η αυστηρή αυτή απαγόρευση (όποια τολμούσε να παρεισφρήσει στο χώρο του σταδίου τιμωρούνταν με την ποινή του θανάτου) παραμένει ανεξήγητη μέχρι σήμερα.
  • Και στους αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνες υπήρχαν αθλητές που επιχειρούσαν να παραβούν τους κανόνες προκειμένου να βγουν νικητές. Όσοι συλλαμβάνονταν υποχρεώνονταν να πληρώσουν πρόστιμο, από το οποίο κατασκευάζονταν οι Ζάνες, χάλκινα αγάλματα στημένα στην είσοδο του Σταδίου ως παράδειγμα προς αποφυγή για τους εισερχόμενους αθλητές.
  • Τους αγώνες κατάργησε ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄ το 393 μ.Χ. Λίγα χρόνια αργότερα, ο Θεοδόσιος Β΄ κατέστρεψε όλα τα κτίρια του ιερού, συμπεριλαμβανομένου και του ναού του Διός, οπότε το περίφημο χρυσελεφάντινο άγαλμα που τον κοσμούσε (έργο του Φειδία) μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη.
  • Το 522 και το 551 μ.Χ. δύο καταστροφικοί σεισμοί ολοκλήρωσαν το μαρασμό της Ολυμπίας. Ο ποταμός Αλφειός με τις προσχώσεις του σταδιακά κάλυψε τα ερειπωμένα οικοδομήματα και με τον τρόπο αυτό τα διέσωσε.

    Έλλη Μπουμπουρή
    [email protected]

    INFO

    Πού θα μείνετε
    Στο πολυτελές Olympia Palace (26240/23101), στο άνετο και πολυτελές Olympion Asty (26240/23665-7), με εκπληκτική θέα στην κοιλάδα του Αλφειού, στο καινούργιο Olympic Village (26240/22211), στο αξιοπρεπέστατο Europa (26240/22650) της αλυσίδας Best Western, στο κλασικού ξενοδοχειακού στυλ Αμαλία (26240/22190) της γνωστής αλυσίδας, στο ανακαινισμένο Antonios (26240/22348-9), με προνομιακή θέα προς την Αρχαία Ολυμπία.

    Πού θα φάτε
    Μαγειρευτά -σπεσιαλιτέ το κουνέλι λεμονάτο και το αρνάκι λαδορίγανη- στην οικογενειακή ταβέρνα Αμβροσία (26240/23414, 26240/23755) και απλά πιάτα της ώρας στο κουτούκι του Κλαδέου (26240/23322), δίπλα στον ομώνυμο παραπόταμο του Αλφειού, πίσω από το σιδηροδρομικό σταθμό της Ολυμπίας. Αν πεινάσετε ερχόμενοι ή γυρίζοντας, must είναι η στάση για μαγειρευτά στην Αίγλη (26210/22502), στο 4ο χιλιόμετρο της εθνικής οδού Πύργου-Πατρών.