Πήγα Είδα

Υπέροχο, αυθεντικό, δυναμικό θέατρο από την Κομεντί Φρανσέζ

Από -

Από τα δύο ομώνυμα έργα του Ευριπίδη και τον μύθο των Ατρειδών άντλησε υλικό η παράσταση «Ηλέκτρα/Ορέστης» που έφερε για πρώτη φορά στην Επίδαυρο την περίφημη Κομεντί Φρανσέζ. Δυναμική, συγκινητική, ερεθιστική τοποθετείται στο εσωτερικό ενός ρεαλισμού που μας κάνει να αποδεχτούμε την ετερότητα της ανάγνωσης του αρχαίου δράματος πέρα από το πρόσχημα μιας «αρχαιολογικής» αναπαράστασης. Η σκηνοθεσία του Ίβο Βαν Χόβε ανέδειξε τις πρωταρχικές σταθερές σημασίες της τραγωδίας χωρίς να προδίδεται το κείμενο και αποτέλεσε μια σύγχρονη πρόταση επάνω στο αρχαίο δράμα, με σαφές όραμα.

Το πάθος της εκδίκησης

Τα σώματα της Ηλέκτρας, του Ορέστη διέσχισαν τους αιώνες ζωντανά και έβαλαν φωτιά στη σκηνή της Επιδαύρου με το πάθος, τον πόθο, την απελπισία τους. Ζητούν εκδίκηση για το θάνατο του πατέρα τους, Αγαμέμνονα, και είναι αποφασισμένοι να την πράξουν. Κανένας σε αυτόν τον κόσμο δεν αξίζει να δολοφονείται, ούτε και να ζει μέσα στο φόβο.

Τι γίνεται όμως όταν βία και η δυστυχία τρυπώνουν από εκείνο το παράθυρο που δεν κλείνει καλά; Φλέγονται η καρδιά και το μυαλό της Ηλέκτρας και του αδελφού της Ορέστη, ρόλοι που ερμηνεύτηκαν έξοχα από την Suliane Brahim και τον Christophe Montenez. Οργισμένοι δηλώνουν τη θέση τους με βία. Η Ηλέκτρα δέσμια των κοινωνικών δομών, ζώντας εξόριστη από το παλάτι δίπλα στον αγρότη άντρα της έχει γίνει ένα με το χωμάτινο περιβάλλον και οκτώ χρόνια μετά τη δολοφονία του βασιλιά των Μυκηνών Αγαμέμνονα, βρώμικη και απελπισμένη οπλίζει με θέληση τον αδελφό της να εκδικηθεί σκοτώνοντας τη μητέρα τους Κλυταιμνήστρα και τον εραστή της Αίγισθο.

Μια άψογη παραγωγή

Μέσα από μια στιβαρή ενορχήστρωση των ηθοποιών, με έναν Χορό να λάμπει και μια τεκμηριωμένη δραματουργική ανάγνωση, ο Ίβο Βαν Χόβε επικαιροποίησε την τραγωδία του Ευριπίδη έτσι ώστε να έχει αντίκτυπο στη συνείδηση του σημερινού κοινού. Ήταν από τις σπάνιες φορές που είδαμε έναν ολόκληρο θίασο να επενδύει τεράστια αποθέματα ενέργειας, σωματικής αντοχής και ψυχικού σθένους, υπερασπιζόμενος ένα ενιαίο, συλλογικό όραμα για την παράσταση.

Το εκφραστικό εύρος και η στερεότητα του παιξίματος των ηθοποιών της Κομεντί Φρανσέζ πιστοποίησαν το τεχνικό υπόστρωμα αυτού του εξαιρετικού γαλλικού θιάσου. Επιπλέον, η χρήση μικροφώνου ήταν τόσο καλά μελετημένη που δεν μας ξένισε και δεν έκανε το στήσιμο των ηθοποιών πίσω από αυτό να φαίνονται ψυχροί και αποστασιοποιημένοι. Γεμάτος παλμός ήταν ο Χορός που δίδαξε ο σπουδαίος Βέλγος χορογράφος Wim Vandekeybus: συνιστούσε το ζωτικό χώρο της Ηλέκτρας, προοικονομούσε την εκδίκηση με κύκλο αίματος και γέμισε με ζωτικότητα την παράσταση.

Αιματηροί φόνοι διαδραματίστηκαν σε ένα χωμάτινο γεμάτο λάσπη σκηνικό, είδαμε την ανθρώπινη σάρκα να κόβεται και τις καρδιές να «ξεσκίζονται» ενώπιόν μας. Όσο κι αν ξένισε η βία στην παράσταση της Κομεντί Φρανσέζ δεν έχασε την ουσία της, ακόμη κι αν έφτασε τα όρια του splatter. Σκηνικό, ήχος, μουσική και φωτισμός, βοήθησαν να οργανωθεί ένα δραματικό συμβάν, γροθιά στο στομάχι.

Το εξαιρετικό φινάλε

Ο Ίβο Βαν Χόβε εντοπίζοντας την ουσία του δραματικού αποτόλμησε μια σκληρή, γεμάτη ένταση συνάντηση του κοινού με ωμές στιγμές αληθινής ζωής όπου το δίκαιο και το άδικο βρίσκονται σε μια μόνιμη αντιμαχία. Στο πρώτο μέρος της παράστασης όσα συμβαίνουν έχουν να κάνουν με το θέμα της βίας, ενώ στο δεύτερο μέρος επικεντρώθηκε στο θέμα της δικαιοσύνης και το πώς την εννοούν οι νέοι αλλά και οι ηλικιωμένοι.

Οι μητροκτόνοι Ορέστης και Ηλέκτρα έχουν κατασκευάσει έναν κώδικα κοινωνικής ηθικής που διαπλέκεται γύρω από τον άξονα της τιμής και της αιδούς και σύμφωνα με αυτόν κρίνουν και καταδικάζουν την Κλυταιμήστρα και τον Αίγισθο. Κυνηγημένοι από τον παππού τους Τυνδάρεω, ο οποίος απαιτεί τη θανατική τους καταδίκη για το φόνο της Κλυταιμήστρας, ζητούν τη βοήθεια του Μενελάου. Όταν εκείνος τους την αρνείται, καταστρώνουν νέο σχέδιο εκδίκησης: με τη συνδρομή του φίλου τους Πυλάδη, απειλούν με θάνατο τη σύζυγό του Ελένη και την κόρη του Ερμιόνη.

Η εμφάνιση του από μηχανής θεού, Απόλλωνα, έρχεται να επιστήσει την προσοχή μας στη συλλογική και την ατομική ευθύνη κατά τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων. Κι ενώ εκείνος προτείνει το τέλος της βίας είναι συγκλονιστική η στιγμή του φινάλε με την Ηλέκτρα, τον Ορέστη και τον Πυλάδη. Με την αποχώρηση του Απόλλωνα το φως χαμηλώνει κι εκείνοι ξανά πιάνουν το μαχαίρι στα χέρια τους… για να αποδείξουν ίσως πως η βία ακολουθεί μια αέναη ροή στην ανθρωπότητα. Δεν θα μπορούσε να υπάρχει καλύτερο φινάλε που να αναδεικνύει την ειρωνική διάθεση του Ευριπίδη. Ο Χόβε, με κάθε τρόπο υπογράμμισε πως η πολιτική λειτουργία του θεάτρου εντοπίζεται στην έκφραση/κατανόηση του κόσμου και της δικής μας ύπαρξης και δράσης…

Σχετικά Θέματα