Ρεπορτάζ

Ψηφιακό θέατρο: Μια νέα τέχνη γεννιέται;

Από , -

Η εικονική πραγματικότητα ήρθε και στο θέατρο με το VR theatre προσφέροντας στο κοινό νέους τρόπους θέασης
Η εικονική πραγματικότητα ήρθε και στο θέατρο με το VR theatre προσφέροντας στο κοινό νέους τρόπους θέασης

Με το απότομο λουκέτο που επέβαλε ο Covid 19 στα θέατρα, και την αναπόφευκτη εσωστρέφεια που το συνόδευσε, το να βλέπεις θέατρο στο σπίτι νομιμοποιήθηκε ακόμη περισσότερο ως συνήθεια. Πολλοί θεατρόφιλοι κατέφυγαν σε αυτό που μέχρι πρότινος αφορούσε κυρίως τους επαγγελματίες και τους μελετητές της ιστορίας του θεάτρου: ελλείψει θεατρικής δραστηριότητας και καθώς δεκάδες θεατρικοί οργανισμοί ανέβαζαν στο διαδίκτυο μαγνητοσκοπημένες παραστάσεις από τα αρχεία τους, η εμπειρία της θέασης μεταφέρθηκε από τις σκηνές στις οθόνες. Και ενώ το ρεύμα γιγαντωνόταν, άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους ακόμη και πρωτότυπα έργα, δηλαδή παραστάσεις που δημιουργήθηκαν ειδικά για live streaming.

Κάπως έτσι ένας νέος όρος μπήκε στη ζωή μας: το ψηφιακό θέατρο. Τα ερωτήματα πολλά. Είναι το μέλλον του θεάτρου ψηφιακό; Μπορούν τα τεχνολογικά μέσα, που ούτως ή άλλως χρησιμοποιούνται από πολλούς καλλιτέχνες, ειδικά στο εξωτερικό, να παραγκωνίσουν τα υπόλοιπα θεατρικά εργαλεία; Καθώς οι θεατές απομονώνονται, καθένας πίσω από την προσωπική του οθόνη, κινδυνεύουμε να οδηγηθούμε στην απώλεια του ουσιαστικότερου συστατικού της θεατρικής τέχνης, που είναι η φυσική παρουσία του θεατή στο χώρο της παράστασης; Και αν ναι, δικαιούμαστε πλέον να μιλάμε για θέατρο ή πρόκειται για κάποια άλλη, υβριδική τέχνη; Σε έναν κόσμο που το 60% του πληθυσμού περνάει το 80% της ημέρας του πάνω από μια οθόνη laptop, tablet, smartphone, τα πάντα ή σχεδόν τα πάντα μεταφέρθηκαν και προσαρμόστηκαν σε αυτό. Ο τρόπος θέασης αλλά και παραγωγής του θεάτρου αλλάζει ριζικά, και είναι ώρα ν’ «ακούσουμε» και να συζητήσουμε.

Με δεδομένο ότι η τεχνολογία κάνει τα πράγματα πιο εύκολα σε διάφορα πεδία της θεατρικής πράξης, θα λέγαμε ότι το μέλλον του θεάτρου διαγράφεται ρόδινο μέσω της ψηφιακής οδού;

Κατά τον Σάββα Πατσαλίδη, ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, το γεγονός ότι με αφορμή την πανδημία γίνεται τόσος λόγος για τη συμβίωσή μας με την τεχνολογία είναι επειδή αισθανόμαστε πως «ο πολιτισμός, έχοντας αφήσει πίσω του την αρχή του Πρωταγόρα που έλεγε “για όλα μέτρο ο άνθρωπος”, παγιδεύτηκε στη λογική ενός νέου και σαρωτικού αξιώματος που λέει “για όλα μέτρο η τεχνολογία”. Η πολιορκητική και άκρως επεκτατική τεχνολογία του σήμερα επαναφέρει προς συζήτηση ερωτήματα που μέχρι πρόσφατα πιστεύαμε ότι είχαν απαντηθεί: Τι είναι ο άνθρωπος; Τι είναι ταυτότητα, ετερότητα, ομοιότητα, λογική, ηθική; Καθώς και τι είναι θέατρο, τι είναι μίμηση, τι είναι θεατρικότητα, τι είναι συμμετοχή; Όλα από την αρχή και τίποτα στο απυρόβλητο».

Τεχνολογία: μέσο ή αυτοσκοπός;

«Μεταμόρφωση» από τους La Fura dels Baus, το 2009
«Μεταμόρφωση» από τους La Fura dels Baus, το 2009

Σε μια γιγάντια ψηφιακή κατσαρίδα που νόμιζες ότι θα σε αγγίξει είδαμε να μεταλλάσσεται ο Γκρέγκορ Σάμσα στην καφκική «Μεταμόρφωση» των La Fura dels Baus, ενώ στην παράσταση «887» του Ρομπέρ Λεπάζ περιπλανηθήκαμε στην παλιά γειτονιά του σαν να ήμασταν πιασμένοι χέρι χέρι. Στο «Draw Me Close» του Young Vic, μεταφερθήκαμε στο παιδικό δωμάτιο του Καναδού συγγραφέα και σκηνοθέτη Τζόρνταν Τάναχιλ, με τη βοήθεια μιας κάσκας εικονικής πραγματικότητας που μας επέτρεπε να βλέπουμε μέσα από τα μάτια του πρωταγωνιστή, αλλά και να νιώθουμε, για παράδειγμα, το άγγιγμα της μητέρας του. Την περίοδο της καραντίνας, χάρη στη δράση «Enter» της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, είδαμε το «Άμλετ, A Desktop Performance» του Ηλία Αδάμ, την πρώτη του είδους από Έλληνα καλλιτέχνη.

Η σχέση θεάτρου και ψηφιακής τεχνολογίας δεν είναι νέα. Θρυλικές ομάδες και σκηνοθέτες δουλεύουν με αυτήν εδώ και χρόνια (Μπομπ Γουίλσον, Ρομπέρ Λεπάζ, Wooster Group κ.ά.), καθώς όμως αυτές οι παραστάσεις παίζονται μπροστά σε ζωντανό κοινό «δεν διαταράσσεται η οντολογία του θεατρικού είδους», τουλάχιστον όχι ριζικά. Αυτό που μας ενδιαφέρει εδώ είναι «οι σχέσεις που έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται ερήμην του ζωντανού κοινού, σχέσεις αποκλειστικά διαδικτυακές (VR theatre, Desktop theatre, Computer theatre, Cyperformance), οι οποίες έχουν δώσει λαβή να γίνουν άπειρες συζητήσεις με επίκεντρο την οντολογία του θεάτρου και το ενδεχόμενο ενός μελλοντικού “θανάτου” του», επισημαίνει ο Σ. Πατσαλίδης, που διατηρεί παρ’ όλα αυτά την αισιοδοξία του: «Μολονότι οι επιφυλάξεις που διατυπώνονται είναι απόλυτα λογικές και χρήσιμες, δεν συμμερίζομαι τα συμπεράσματά τους, επειδή δεν πιστεύω ότι το θέατρο κινδυνεύει να “πεθάνει”. Στις τέχνες τίποτα δεν πεθαίνει και τίποτα δεν γεννιέται από το τίποτα. Όλα βρίσκονται σε μια συνεχή διαδικασία μετεξέλιξης».

Ο ίδιος μάλιστα θεωρεί πως ένας ικανός αριθμός καλλιτεχνών θα στραφεί προς την τεχνολογία και τις online προοπτικές, με πρωταγωνιστές κυρίως τη γενιά των millennials, των οποίων η σχέση με την τεχνολογία δεν είναι αυτή των «digital immigrants/ψηφιακών μεταναστών» αλλά των «digital natives/φυσικών χρηστών», δηλαδή αυτονόητη.

«ANTIGONE TEST Ι this is Me in my Room» σε σκηνοθεσία Έλλης Παπακωνσταντίνου
«ANTIGONE TEST Ι this is Me in my Room» σε σκηνοθεσία Έλλης Παπακωνσταντίνου

Η τεχνολογία δεν είναι παρά ένα μέσο, άρα πεδίο πειραματισμού και δοκιμής, υποστηρίζει η Έλλη Παπακωνσταντίνου, η οποία στην περίοδο της καραντίνας ανέβασε στη διαδικτυακή πλατφόρμα zoom τη live streaming παράσταση «Antigone test». «Είναι μια φυσική εξέλιξη να πειραματιζόμαστε με τα νέα μέσα. Ο πειραματισμός είναι πάντα το ζητούμενο για τις νέες φόρμες, το πώς η φόρμα ανταποκρίνεται στο περιεχόμενο κι αντίστροφα. Από την πρόσφατη εμπειρία μου με την “Αντιγόνη”, υπερασπίζομαι το μέσο στον βαθμό που το αισθητικό αποτέλεσμα είναι δυνατό. Το περιεχόμενο είναι το σημαντικό. Ας μη μιλάμε μόνο για το μέσο, αλλά για τη σχέση του με το περιεχόμενο», υποστηρίζει.

Μάλιστα, η ίδια επισημαίνει πως η νέου τύπου διάδραση θεατών και ερμηνευτών μέσω της τεχνολογίας ανοίγει νέους ορίζοντες: «Σε αντίθεση με το μαγνητοσκοπημένο, το ψηφιακό θέατρο συμβαίνει ζωντανά με τη φυσική συμμετοχή των ηθοποιών και μεταδίδεται με προϋπόθεση τη φυσική παρουσία των θεατών. Μπαίνει στα σπίτια των θεατών, δημιουργεί μια ώσμωση ιδιωτικού και δημόσιου χώρου. Στην παράστασή μας, πολλοί θεατές σχολίασαν πώς η δράση μεταμόρφωσε τον ιδιωτικό τους χώρο, τους έκανε να τον δουν διαφορετικά».

Αλλά και ο Νικόλας Ανδρουλάκης, με την παράσταση «Dammerung», βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Θανάση Τριαρίδη, που παρουσιάζεται σε live streaming στην ίδια πλατφόρμα, ανταποκρίθηκε ουσιαστικά σε μια ανάγκη της νέας πραγματικότητας: «Σε κάθε θεατρικό εγχείρημα με την ομάδα Ντουέντε προσπαθούμε να συνθέσουμε παραστάσεις στις οποίες συνομιλούν η σκηνική με την κοινωνική πραγματικότητα. Συνεπώς, το δορυφορικό ανέβασμα του πιο λογοκριμένου έργου του Θανάση Τριαρίδη ήταν μια ανάγκη που έφερε η ίδια η ζωή και η προτεραιότητά μας ήταν να ψάξουμε την “ανθρωπίλα” στην ψηφιακή συνθήκη. Άρα κερδισμένη βγαίνει η ανάγκη μας για επαφή σε κάθε συγκυρία».

«DÄMMERUNGkon» σε σκηνοθεσία Νικόλα Ανδρουλάκη
«DÄMMERUNGkon» σε σκηνοθεσία Νικόλα Ανδρουλάκη

Σημασία έχει η παράσταση και όχι ο τρόπος θέασης της;

Με δεδομένο ότι η τεχνολογία κάνει τα πράγματα πιο εύκολα σε διάφορα πεδία της θεατρικής πράξης, θα λέγαμε ότι το μέλλον του θεάτρου διαγράφεται ρόδινο μέσω της ψηφιακής οδού; «Η διαδικτυακή δοκιμασία ενδέχεται να αποδειχτεί και οικονομικά πιο δελεαστική καθότι περιορίζει κατά πολύ τα λειτουργικά έξοδα, όπως ενοικίαση χώρου, κατασκευή σκηνικών, διαφήμιση κ.λπ.», επισημαίνει ο Σ. Πατσαλίδης, ενώ η Έλλη Παπακωνσταντίνου βάζει στο τραπέζι τον –όχι αμελητέο– παράγοντα του ανοίγματος μιας παράστασης στο παγκόσμιο κοινό: «Σ’ εμάς, δημιουργήθηκε μια πολύ ιδιαίτερη κοινότητα θεατών από όλο τον κόσμο στην οποία συμμετείχαν για μεγάλη μας τιμή σημαντικές προσωπικότητες (η φιλόσοφος και συγγραφέας Τζούντιθ Μπάτλερ, ο ιδρυτής των Wooster Group, ο πρώην διευθυντής του Peacock Theatre του Λονδίνου Ντάγκλας Κένεντι), programmers, κριτικοί και κοινό από δεκάδες χώρες. Μάλιστα, η παράσταση έχει ήδη προσκληθεί σε διεθνή φεστιβάλ».

Αλλά και σε θέματα ουσίας, ο Σ. Πατσαλίδης ισχυρίζεται ότι το διαδικτυακό θέατρο «διανοίγει νέους χώρους προβληματισμού σε ό,τι αφορά τις σχέσεις πραγματικότητας και ψευδαίσθησης, ταύτισης και αποστασιοποίησης, παρουσίας και απουσίας, προσώπου και προσωπείου, συλλογικότητας και μοναχικότητας, ενώ βάζει στη συζήτηση και την ενδεχόμενη αισθητική αξιοποίηση εννοιών όπως ο χρόνος, ο χώρος, τα όρια, το μάτι της κάμερας και το μάτι του θεατή. Με άλλα λόγια, στην online συνάντηση της τέχνης του Διονύσου με την τεχνολογία διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις μιας νέας Ποιητικής που μπορεί να μην ονομάζεται “θεατρική” όπως τη γνωρίζουμε, αλλά σίγουρα ανήκει στον ευρύτερο θεατρικό χώρο με τη μορφή ενός εναλλακτικού πεδίου έρευνας και πρακτικής».

Η υβριδική γλώσσα που αναπτύσσεται και που επιδιώκει να συνδυάσει στοιχεία του θεάτρου και του κινηματογράφου έχει ακόμα να μας δείξει πολλά. Ένα είναι βέβαιο: το σύγχρονο θέατρο δεν μπορεί να είναι αποκομμένο από την εποχή του.

Είναι όμως οι απαντήσεις τόσο απλές; Όταν παύσει η αυθόρμητη ανάγκη που οδήγησε στο οnline θέατρο, επισημαίνει ο Νικόλας Ανδρουλάκης, υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγηθούμε σε παραστάσεις που προκύπτουν χωρίς αναγκαιότητα: «Πιθανολογώ ότι στο άμεσο μέλλον πολλοί θα στραφούν στις δυνατότητες που ανοίγονται μέσω διαδικτύου, δηλαδή να έρχεται η παράσταση σε εσένα αντί να πας εσύ εκεί. Με το που θ’ αρχίσει, όμως, η προσπάθεια για ξεζουμίσματα και αριστείες, θα ξεψυχήσει η αυθόρμητη ανάγκη του καταπιεσμένου κι απαγορευμένου “μαζί” που έδωσε το έναυσμα. Κι αυτή η ανάγκη είναι το θέατρο».

Η Μαριάννα Κάλμπαρη με τη σειρά της αναρωτιέται αν έχει νόημα να μιλάμε για ψηφιακό θέατρο: «Το θέατρο είναι μια συλλογική, μοναδική στο είδος της εμπειρία που βιώνεται ζωντανά, μέσα στην “προστατευμένη” ατμόσφαιρα ενός θεατρικού χώρου. Και, ναι, στο θέατρο παρακολουθείς με όλες σου τις αισθήσεις. Δεν είναι μόνο αυτό που βλέπεις, είναι ο αέρας που ανασαίνεις, είναι το άρωμα της κυρίας δίπλα σου, είναι η μοναδική, πολλά υποσχόμενη σιωπή μετά το τρίτο κουδούνι, όταν χαμηλώνουν τα φώτα, είναι η σπάνια στιγμή όπου σταματά ο χρόνος, κόβεται η ανάσα και ανατριχιάζουμε όλοι από συγκίνηση, είναι τα μεταδοτικά γέλια, είναι το χειροκροτήματα και πάνω απ’ όλα η αίσθηση ότι αυτό που βλέπεις σήμερα δεν ήταν το ίδιο χτες, ούτε θα είναι το ίδιο αύριο…».

Ο Ρομπέρ Λεπάζ στο αυτοβιογραφικό «887» στη Στέγη, το 2017
Ο Ρομπέρ Λεπάζ στο αυτοβιογραφικό «887» στη Στέγη, το 2017

Με το βλέμμα στο ψηφιακό ρεπερτόριο

Το θέατρο τόσο ως κείμενο όσο και ως θεατρική πρακτική ανέκαθεν ακολουθούσε και οριζόταν από τη σύγχρονή του πραγματικότητα. Οι τάσεις, τα ρεύματα, η δραματουργία καθορίζονταν από τις κοινωνικές και ιστορικές συνθήκες. Είναι αυτονόητο, λοιπόν, ότι η τεχνολογία που πλέον λειτουργεί τόσο ως φόρμα όσο και ως μέσο δεν μπορεί παρά να οδηγήσει στη διαμόρφωση μιας νέας αισθητικής γλώσσας.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, το Θέατρο Τέχνης πρόκειται να πειραματιστεί πάνω σε ένα νέο θεατρικό είδος ειδικά σχεδιασμένο για το διαδίκτυο. «Δεν εννοώ το “θέατρο της καραντίνας”», διευκρινίζει η Μ. Κάλμπαρη, «όπου καλλιτέχνες κλήθηκαν να δημιουργήσουν παραστάσεις μέσα από τα σπίτια τους επειδή δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς. Για τη σεζόν 2020-21, σχεδιάζουμε να έχουμε και ψηφιακό ρεπερτόριο. Τι εννοούμε με τον όρο; Καταρχάς κείμενα: “web” αλλά και “audio” (για podcast), έργα που γράφονται εξαρχής για θέαση ή ακρόαση μέσω διαδικτύου. Ζητήσαμε από τρεις συγγραφείς να γράψουν ειδικά για την περίσταση. Το πρώτο web έργο είναι ήδη έτοιμο – και είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον. Εύχομαι σύντομα να μπορούμε να ανακοινώσουμε και όλο το ρεπερτόριό μας, που θα παρουσιάζεται για περιορισμένο διάστημα κεκλεισμένων των θυρών στις σκηνές μας και θα μεταδίδεται με ζωντανή τηλεσκηνοθεσία μέσω live streaming (για να έχει νόημα να μιλάμε για θέατρο). Ευελπιστούμε σε χρηματοδότηση γι’ αυτήν τη δράση, που δύσκολα πραγματοποιείται στο σύνολό της χωρίς στήριξη. Δυστυχώς λόγω υπερπροσφοράς, τόσο προσκλήσεων –εδώ και χρόνια– στις σκηνές όσο και δωρεάν παραστάσεων online, έχει καλλιεργηθεί μια λάθος κουλτούρα στο κοινό. Έρχεται όμως ένας εξαιρετικά δύσκολος χειμώνας για όλο το θέατρο. Όποιος το αγαπάει πρέπει να το στηρίξει. Όπου και αν παίζεται».

«Άμλετ, a desktop performance» του Ηλία Αδάμ στο πλαίσιο του «Enter» της Στέγης
«Άμλετ, a desktop performance» του Ηλία Αδάμ στο πλαίσιο του «Enter» της Στέγης

Η κριτική αλλάζει

Και, βέβαια, μαζί με τους καλλιτέχνες και οι θεωρητικοί πρέπει να εξασκηθούν σε αυτήν τη νέα γλώσσα, τονίζει ο Πατσαλίδης: «για την κριτική κάλυψη αυτού του νέου πεδίου θα χρειαστεί και ένας εξίσου εναλλακτικός κριτικός λόγος. Είναι προφανές πως οι απανταχού κριτικοί δεν διαθέτουν ακόμη τα ερμηνευτικά εργαλεία προκειμένου να συζητήσουν σε βάθος τις προοπτικές (ευεργετικές και μη) που διαγράφονται. Όπως οι καλλιτέχνες, έτσι και αυτοί θα χρειαστούν χρόνο να καλλιεργήσουν το απαιτούμενο λεξιλόγιο και την αναγκαία συνοδευτική θεωρία. Όπως θα χρειαστούν χρόνο και οι θεατρολόγοι που διδάσκουν σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης για να διαχειριστούν εποικοδομητικά τις αλλαγές που παρατηρούνται. Αλλαγές που ζητούν τη βαθιά και εμπεριστατωμένη κρίση και όχι τον αρνητισμό. Όταν ένας μαθητής μεγαλώνει μαζί με την τεχνολογία, δεν μπορεί να διδάσκεται το θέατρο με εργαλεία και θεωρίες άλλων εποχών. Ας μην ξεχνάμε ότι αυτοί οι νέοι θα κληθούν αύριο να αναλάβουν τις τύχες του θεάτρου. Έχουμε λοιπόν υποχρέωση να τους προετοιμάσουμε κατάλληλα. Κι αυτό σημαίνει να αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα τις υποσχέσεις αλλά και τις “απειλές” της τεχνολογίας στη συνάντησή της με τις τέχνες και ειδικότερα με το θέατρο».

Μπροστά σε μια νέα μεγάλη πρόκληση βρίσκονται οι δημιουργοί αλλά και το κοινό. Το θέατρο είναι μια τελετουργία συλλογική είναι η σκηνή, είναι οι θεατές, είναι η ζωντανή συνθήκη. Αυτό δεν μπορεί κανείς να το αμφισβητήσει, όμως για έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων η streaming υπηρεσία είναι ο τρόπος να εξερευνήσεις το περιεχόμενο με έναν άλλο τρόπο, οπότε το μέλλον του θεάτρου μπορεί να είναι και ψηφιακό. Αν η λέξη-κλειδί στο θέατρο είναι η «διάδραση», ας δούμε πώς οι καλλιτέχνες μπορούν να αλληλεπιδρούν σε πραγματικό χρόνο με τους θεατές. Η υβριδική γλώσσα που αναπτύσσεται και που επιδιώκει να συνδυάσει στοιχεία του θεάτρου και του κινηματογράφου έχει ακόμα να μας δείξει πολλά. Ένα είναι βέβαιο: το σύγχρονο θέατρο δεν μπορεί να είναι αποκομμένο από την εποχή του.


Who is who

Σάββας Πατσαλίδης

Πεδίο έρευνας και διδασκαλίας του ομότιμου καθηγητή του Τμήματος Αγγλικής Φιλολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου αποτελούν η ιστορία και η θεωρία του δυτικού θεάτρου. Δεινός, πολυγραφότατος μελετητής, εστιάζει στα κινήματα του μεταμοντερνισμού, και γνωρίζει καλά την παγκόσμια ιστορία του θεάτρου του 20ού και του 21ου αιώνα.

Μαριάννα Κάλμπαρη

Παιδί του Θεάτρου Τέχνης «Κάρολος Κουν» είναι η πρώτη γυναίκα επικεφαλής στην 80χρονη διαδρομή του ιστορικού θεάτρου και ο τέταρτος άνθρωπος που ανέλαβε τα ηνία της διεύθυνσης από καταβολής του. Οξυδερκής και ανήσυχο πνεύμα συνέβαλε στην εξωστρέφεια του Θεάτρου Τέχνης επιδιώκοντας σταθερά να διατηρεί τη γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον.

Έλλη Παπακωνσταντίνου

Σκηνοθέτις και ιδρύτρια της καλλιτεχνικής κολεκτίβας ODC ensemble είναι από τους πρώτους Έλληνες καλλιτέχνες που χρησιμοποίησαν την ψηφιακή τεχνολογία στις δουλειές τους. Έχει ενεργή παρουσία στο εξωτερικό με συμμετοχές σε φεστιβάλ και οι performances που δημιουργεί κινούνται στα όρια του θεάτρου, των εικαστικών, της μουσικής εγκατάστασης και της φιλοσοφίας.

Νικόλας Ανδρουλάκης

Αν και προέρχεται από πολιτική οικογένεια, τον κέρδισε το θέατρο. Σκηνοθέτης, ηθοποιός και δημιουργός της ομάδας Ντουέντε, στήνει site specific παραστάσεις, με περιθώριο σκηνικής συνύπαρξης ερμηνευτών και θεατών. Τον ενδιαφέρει η ρευστότητα του σκηνικού γεγονότος, γι’ αυτό ποντάρει στον αυτοσχεδιασμό. Στις παραστάσεις του τα έργα γράφονται σε πραγματικό χρόνο κάθε βράδυ.


Hi-tech θέατρο

Η συγγένεια θεάτρου και σύγχρονης τεχνολογίας μετρά πολλά χρόνια κι έχουμε γίνει μάρτυρες της στενής τους σχέσης μέσα από αξέχαστες παραστάσεις σπουδαίων σκηνοθετών και ομάδων. Ποιος δεν θυμάται τον «Άμλετ» του Wooster Group το 2008 στην Πειραιώς 260 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών. Ο θρυλικός νεοϋορκέζικος avant-garde θίασος, ιδρυτής του οποίου υπήρξε ο γνωστός ηθοποιός Γουίλεμ Νταφόε, παρουσίασε σ' ένα απόλυτα hi-tech περιβάλλον τον σαιξπηρικό Άμλετ, με φόντο την ομώνυμη ταινία του 1964, με πρωταγωνιστή τον Ρίτσαρντ Μπάρτον.

Μια παράσταση αληθινά παράδοξη, σοφιστικέ όσο και ροκ, που προκάλεσε πολλές συζητήσεις γύρω από τα όρια του θεάτρου και της σύγχρονης τεχνολογίας. Έκτοτε, χάρη στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών και της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση και ιδιαίτερα του φεστιβάλ Fast Forward (FFF), εξοικειωθήκαμε με αντίστοιχες δουλειές καλλιτεχνών-ερευνητών όπως είναι ο Ρομέο Καστελούτσι, ο Μπομπ Γουίλσον, ο Ροντρίγκο Γκαρσία, ο Ουίλιαμ Κέντριτζ, οι Fura dels Baus κ.ά. Οι πολυμορφικές και συχνά υβριδικές παραστάσεις τους άνοιξαν το δρόμο στο θέατρο του μέλλοντος όπου η τεχνολογία, τα νέα μέσα και φόρμες έχουν τον πρώτο λόγο.