Κριτική

Ιστορία χωρίς όνομα

Από -

Μακριά από τις συνήθεις ρεπερτοριακές επιλογές του, ο Κώστας Γάκης προσαρμόζει το σκηνοθετικό του ύφος στη λογική ενός θεάματος ευρείας κατανάλωσης και το υπηρετεί χωρίς εκπλήξεις, επιχειρώντας πάντως να το τονώσει με κάποιες ενέσεις προσωπικού ύφους. Το μυθιστόρημα του Στέφανου Δάνδολου πραγματεύεται την παθιασμένη, αν και ως το τέλος της πλατωνική, σχέση που ανέπτυξαν ο Ίων Δραγούμης και η Πηνελόπη Δέλτα, το διάστημα 1905-08. Χρονικά σημεία αναφοράς είναι το 1908, όταν η σχέση τους τελειώνει οριστικά, και το 1941, όταν, με την εισβολή των Γερμανών στην Αθήνα, η Δέλτα αυτοκτονεί.

Παρά το έντονο ιστορικό πλαίσιο, ο συγγραφέας εστιάζει στη συγκινητική ερωτική ιστορία, στις δυσμενείς συνθήκες υπό τις οποίες αναπτύχθηκε (στις απέλπιδες προσπάθειες της Δέλτα να απεγκλωβιστεί από το γάμο της με τον Στέφανο Δέλτα, τον εγκλεισμό της σε σανατόριο κ.ά.) και στις προσωπικότητες των δύο πρωταγωνιστών, ενώ η προσέγγιση της Ιστορίας εξυπηρετεί μάλλον το συναίσθημα, καθώς ο παθιασμένος πατριωτισμός του Δραγούμη ή η σκιά της ναζιστικής απειλής εκφέρονται υπακούοντας στη λογική του ευρείας κατανάλωσης λογοτεχνήματος.

Ο Κώστας Γάκης έχτισε στη συγκινησιακή δυναμική της ιστορίας, με επίκεντρο τις ερμηνείες και τη σκηνική ατμόσφαιρα. Εκμεταλλευόμενος τα δύο χρονικά σημεία, έστησε την παράσταση πάνω στη συνεχή εναλλαγή ανάμεσα στο 1908 και στο 1941 και, αντίστοιχα, μοίρασε το ρόλο της Δέλτα σε δύο ηθοποιούς: τη Μαρία Παπαφωτίου και την Μπέτυ Λιβανού. Το γεγονός ότι η ιστορία δεν εξελίσσεται γραμμικά, καθώς και η ταυτόχρονη παρουσία των δύο ηθοποιών, η διάδραση μεταξύ τους, όπως και με τον Τάσο Νούσια-Δραγούμη, χαρίζουν στην παράσταση σκηνικό εκτόπισμα – το ίδιο και οι ζωηρές ερμηνείες, έστω κι αν δεν αποφεύγονται εντελώς οι μελοδραματικοί τόνοι.

banner

Από τους τρεις, ο Νούσιας αποδεικνύεται το μεγαλύτερο ερμηνευτικό ατού της παράστασης, υποστηρίζοντας εις βάθος τον παθιασμένο με τον έρωτα, το έθνος και την πατρίδα ήρωα. (Με ερωτηματικό παραμένει πάντως η νομιμοποίηση από σκηνής της σωματικής βίας ως έκφρασης ερωτικού πάθους.) Καθώς η δράση μοιράζεται μεταξύ 1908 και 1941, και μεταξύ Αθήνας και Βιέννης, έξυπνα επιλέχθηκε η λύση ενός μόνιμου, ουδέτερου σκηνικού: ελάχιστα έπιπλα, άδειες κορνίζες στο φόντο για να φιλοξενήσουν προβολές φωτογραφιών και σχολίων, και μια σκηνή διάσπαρτη με τριαντάφυλλα, αναφορά στον κήπο της έπαυλης των Δέλτα στην Κηφισιά (σκηνικά-κοστούμια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης).

Η ατμοσφαιρικότητα της σκηνής εμπλουτίζεται από τη ζωντανή εκτέλεση της μουσικής (από τον Κώστα Λώλο), ενώ ωραία ψήγματα θεατρικότητας προσφέρουν οι σκηνικές δράσεις που επωμίζονται οι υπόλοιποι ηθοποιοί, παράλληλα με τους ατομικούς τους ρόλους: Γιάννης Αθητάκης (Στέφανος Δέλτα), Αργύρης Γκαγκάνης (γιατρός Φρίντμαν), Στέλιος Γιαννακός (γραμματέας γιατρού), Ανθή Φουντά (Μαριάνθη).

ΚΗΠΟΘΕΑΤΡΟ ΠΑΠΑΓΟΥ Κορυτσάς (6η στάση Παπάγου), Παπάγου, 2132027186-7 (5/9), ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΧΑΡΝΩΝ Λόφος Προφήτη Ηλία, Αχαρνές, 2132072527 (11/9), ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΛΣΟΥΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ, Γορδίκη & Σμόλικα, Ηλιούπολη, 2109923840 (17/9). Διάρκεια: 105΄.