Θέμα

Άκραμ Καν: Ο μύστης του σύγχρονου χορού γεφυρώνει τις παραδόσεις

Από -

Παιδί μεταναστών από το Μπαγκλαντές που διεκδίκησαν μια καλύτερη ζωή στη βρετανική πρωτεύουσα, ο χορογράφος Άκραμ Καν αποτελεί «ηγετική» μορφή στο κράμα modern dance και oriental. Αντλώντας από τις εμπειρίες της οικογένειάς του, πιστής στις παραδόσεις του τόπου καταγωγής της –η μητέρα του ασχολείται με τη λογοτεχνία της Βεγγάλης και ο πατέρας του διατηρεί ινδικό εστιατόριο στο Λονδίνο– ανακάλυψε από τα επτά του χρόνια τον παραδοσιακό ινδικό χορό κατάκ δίπλα στον διάσημο γκουρού Σρι Πρατάπ Παγουάρ.

Αργότερα αισθάνθηκε την ανάγκη να δημιουργήσει μια νέα κληρονομιά και μια νέα γενεαλογία. Έχει βρεθεί να διδάσκει, να χορογραφεί και να χορεύει στα μεγαλύτερα θέατρα, αλλά ποτέ δεν σταμάτησε να επιστρέφει στο Μπαγκλαντές για να δουλέψει δίπλα σε ντόπιους μουσικούς και χορευτές και να αλιεύσει γνώση και βιώματα. Παρασημοφορημένος από τη βασίλισσα της Αγγλίας για το διαπολιτισμικό του έργο, ο χορογράφος τα μετουσιώνει όλα αυτά σε καλλιτεχνική έκφραση, διαπερνώντας τα πολιτικά, πολιτιστικά και εθνικά όρια μέσα από την οικουμενικότητά του χορού.

© Jean Louis Fernandez
© Jean Louis Fernandez

Η συνάντηση πνεύματος-σώματος είναι κυρίαρχα στα έργα του Καν. «Τι είναι αυτό που μας καθιστά ανθρώπους;» αναρωτιόταν στην παράσταση «Xenos», που είδαμε στη Στέγη, το 2018, την ώρα που η ευρωπαϊκή ήπειρος κατέρρεε μπροστά στα μάτια μας κι οι απελπισμένοι μάταια πάλευαν να κρατηθούν στον αφρό των ημερών. «Πώς μπορεί να γίνει η επανεκκίνηση της ανθρώπινης ύπαρξης μέσω της μνήμης και της συνύπαρξης;» αναρωτιέται, τώρα, στο πιο πρόσφατο έργο του. Το «Outwitting the Devil», το οποίο δημιούργησε ύστερα από ανάθεση του Φεστιβάλ Αβινιόν, τιμήθηκε με το βραβείο Olivier 2019 και είναι η παράσταση που τον φέρνει μέχρι το Ηρώδειο (28/9).

©Jean Louis Fernandez
©Jean Louis Fernandez

Η εφήμερη φύση της ύπαρξης και η ανάγκη για μια ανθρωπότητα που βάζει στον πυρήνα της τη συλλογικότητα, βρίσκεται στο επίκεντρο του προβληματισμού του συγκεκριμένου έργου. Αναζητώντας την ουσία, ο Άκραμ Καν έστρεψε το βλέμμα στον ζωγραφικό πίνακα «Το πρώτο δείπνο» της Σούζαν Ντοροθέα Γουάιτ, ο οποίος αμφισβητώντας τις θεωρίες μιας πατριαρχικής θρησκείας είναι η «απάντηση» στον εμβληματικό «Μυστικό Δείπνο» του Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Έπειτα, η έρευνά του προχώρησε ακόμα πιο βαθιά, στα αρχαία κείμενα.

Η ιδέα του πρώτου δείπνου τον γύρισε στις πρωτογενείς αφηγήσεις ενός από τους πρώτους πολιτισμούς στον κόσμο, αυτού των αρχαίων Σουμερίων, όπως καταγράφηκαν στο «Έπος του Γκιλγκαμές», πριν από περίπου 4.000 χρόνια. Συγκεκριμένα, στάθηκε σε ένα βίαιο κεφάλαιο της ζωής του νεαρού Γκιλγκαμές, όταν αποφάσισε να εδραιώσει τη φήμη του στηριζόμενος στη δύναμη και την έπαρση, δίνοντας έμφαση στο αίσθημα της απώλειας που βιώνει.

Με μια χορογραφία που έχει στοιχεία μυσταγωγίας και αξιοποιώντας έντεχνα το γεμάτο συμβολισμούς σκηνικό του visual designer Τομ Σκοτ (ένα μεγάλο, μαύρο ξύλινο κουτί), ο Καν δημιουργεί θραύσματα που παραπέμπουν στα ερείπια του πολιτισμού και τη λεηλασία της φύσης. Στήνει ένα σκηνικό περιβάλλον που οικοδομείται από τις μυθολογίες, τις πεποιθήσεις και τις επιδιώξεις μας και αποδεικνύει ότι οι μορφές που δίνουμε στην εξουσία, προσδιορίζονται από το ποιος επιλέγουμε να καθίσει γύρω από το τραπέζι…

banner